به گزارش اصفهان زیبا؛اگر تا دیروز بیماران زیادی به دلیل نیاز به پیوند عضو و نسج و… جان خود را از دست میدادند یا در لیست انتظار قرار میگرفتند، حالا چند سالی است که به دلیل فرهنگسازی و همچنین رضایت افراد قبل از مرگ خود، خانوادهها با اهدای اعضا و نسج و… عزیزان خود راحتتر کنار میآیند و با رضایت تن به این کار میدهند تا بتوانند جان دیگری را نجات دهند یا باعث کاهش رنج بیمار دیگری شوند. برداشت قرنیه از بیماران مرگ مغزی و پیوند آن اگرچه پیش از این در اصفهان نیز صورت میگرفت؛ اما خبرها حاکی از این است که به تازگی برداشت قرنیه از فوتشدگان نیز امکانپذیر شده است؛ البته مریم خلیفه سلطانی، مسئول واحد فراهمآوری اعضای پیوند مرکز آموزشی درمانی الزهرا(س) در گفت و گو با «اصفهانزیبا» میگوید برخی از خانوادهها به دلیل عدم تمایل به بدشکل شدن یا آسیب دیدن جسد اعضای خانواده خود، همچنان تمایلی به این کار ندارند؛ درحالیکه به گفته او، این برداشت نادرست است.
به تازگی خبری در رابطه با برداشت قرینه از افرادی که فوت شدهاند و اهدای آن به بیماران نیازمند در رسانهها منتشر شده است. تا پیش از این اتفاق نیاز بیماران چگونه تامین میشد؟
برداشت قرنیه از موارد مرگ مغزی از سالها قبل در اصفهان آغاز و پیوند آن از سالها قبل انجام و این قرنیهها از بانک چشم تهران تأمین میشده است. به این صورت که قرنیهها و نسوج چشم را از موارد مرگ مغزی در تهران یا متوفیان در پزشکی قانونی و آرامستانها برداشت میکردند و تحویل بانک چشم میدادند. یک بانک چشم در تهران وجود دارد که نخستین بانک ایجادشده در کشور است و موارد مورد نیاز از آنجا به سراسر کشور از جمله اصفهان ارسال میشد. ما برداشت قرنیه از بیماران مرگ مغزی را از اسفند ۱۴۰3 در بیمارستان الزهرا آغاز کردیم و از حدود یک هفته پیش نیز این فرایند برای افراد فوتشده، یعنی موارد غیر مرگ مغزی، با کسب رضایت در بیمارستان الزهرا در حال انجام است.
پس برداشت قرنیه هم از افرادی که دچار مرگ مغزی شدهاند، امکانپذیر است و هم از فوتشدگان؛ درست است؟
امکان برداشت قرنیه از هر دو گروه، یعنی هم افراد متوفی و هم بیماران مرگ مغزی وجود دارد، اما کیفیت قرنیه در موارد مرگ مغزی بهتر است.
به چه دلیل؟
در حال حاضر در کشور ما، برداشت «عضو» نظیر کبد، کلیه، قلب و ریه صرفا از موارد مرگ مغزی انجام میشود؛ اما «نسج» مانند قرنیه و نسوج چشم، هم در مرگ مغزی و هم پس از فوت، به شرط نگهداری در شرایط مناسب مانند محیط خنک، قابل برداشت است. با این حال، به دلیل وجود ضربان قلب، خونرسانی و اکسیژنرسانی به بافتها در حالت مرگ مغزی، کیفیت قرنیه و نسج چشم در این موارد نسبت به متوفیان بهتر است.
آیا زمان طلایی برای برداشت قرنیه از فردی که فوت یا دچار مرگ مغزی شده است، وجود دارد؟
در موارد مرگ مغزی امکان برداشت وجود دارد و در متوفیان نیز در صورتی که در شرایط مناسبی نظیر سردخانه نگهداری شده باشند، تا ۴۸ ساعت امکان برداشت فراهم است.
ممکن است در آینده نزدیک در اصفهان نیز همچون تهران بانک چشم راهاندازی و حتی به بیماران نیازمند سایر استانها نیز قرنیه اهدا شود؟
بله، هدف ما و دانشگاه علوم پزشکی استان این است که مشابه تهران و شهرهایی مانند شیراز و مشهد، یک بانک چشم در اصفهان نیز راهاندازی شود. در صورت راهاندازی این بانک، قابلیت ارائه خدمات و ارسال قرنیه و… به سایر شهرها نیز وجود خواهد داشت.
از چند درصد از بیمارانی که دچار مرگ مغزی میشوند یا افرادی که فوت میکنند، امکان برداشت قرنیه و اهدای آن به سایر بیماران وجود دارد؟
در حال حاضر حدود ۶۵ تا ۷۰ درصد از خانوادههای بیماران مرگ مغزی به اهدای عضو رضایت میدهند، اما میزان رضایت برای اهدای قرنیه کمتر از این میزان است.
چرا خانوادهها راضی به این کار نمیشوند؟
دلیل آن، اصرار اغلب خانوادهها بر دستنخورده باقیماندن ظاهر متوفی است؛ هرچند پس از برداشت قرنیه، ظاهر چشم بازسازی میشود و چشم فرد دچار فرورفتگی یا بدشکلی نخواهد شد و ظاهری کاملا طبیعی شبیه به فردی در حالت خواب و با چشمان بسته خواهد داشت. این موضوع نیازمند فرهنگسازی است تا برای خانوادهها به درستی تبیین شود.
چه تعداد بیمار در اصفهان نیازمند پیوند قرنیه هستند؟
اطلاعات دقیقتر در خصوص آمار متقاضیان را باید از گروه چشم و بیمارستان فیض دریافت کرد، اما طبق آخرین آمار دریافتی، حدود ۳۰۰ نفر در فهرست انتظار پیوند قرنیه و نسوج چشم در اصفهان حضور دارند.