به گزارش اصفهان زیبا؛ سالها پیش، در راستای هوشمندسازی خدمات شهری و تحقق ایده «شهرداری الکترونیک»، بخشی از خدمات شهرداری اصفهان به دفاتر پیشخوان دولت واگذار شد؛ اقدامی که با هدف کاهش مراجعههای حضوری شهروندان، تسریع فرایندهای اداری و تسهیل دسترسی مردم به خدمات شهری انجام شد. در قالب این طرح، ۳۲ خدمت شامل هشت خدمت تخصصی برای مهندسان و ۲۴ خدمت برای شهروندان، از طریق دفاتر پیشخوان در مناطق پانزده گانه ارائه میشد. ثبت آنی درخواست، ارجاع فوری پرونده به کارشناسان، تعیین زمان بازدید و رسیدگی به پروندههایی که به کارتابل طرح تفصیلی ارسال میشد، از جمله خدماتی بود که از این مسیر به شهروندان ارائه میشد. حالا اما حدود یک ماه است که بخشی از این خدمات در دفاتر پیشخوان متوقف شده است و شهروندان برای گرفتن خدمات تعریفشده در دفاتر، بار دیگر ناچار به مراجعه حضوری به شهرداری شدهاند؛ اتفاقی که به گفته مراجعهکنندگان، موجب افزایش صفها، طولانیشدن فرایندها و افزایش فشار کاری بر کارشناسان مناطق شده است.
بازگشت استعلام ملک
به فرایندهای حضوری
یکی از مهمترین خدماتی که تحتتأثیر این وضعیت قرار گرفته، فرایند استعلام و انتقال سند املاک است. پیش از این، در فرایند خریدوفروش یا انتقال سند یک ملک، دفترخانه پس از انجام مراحل اولیه، نامهای برای دریافت استعلام از شهرداری صادر میکرد. شهروند میتوانست با مراجعه به دفتر پیشخوان، درخواست خود را ثبت کند و مراحل مربوط به بررسی بدهیهای نوسازی، عوارض، تخلفهای ساختمانی و تعیین زمان بازدید از طریق سامانههای مربوط انجام شود. صبوری، یکی از شهروندانی که برای دریافت خدمات مرتبط با انتقال سند به شهرداری مراجعه کرده بود، درباره این فرایند به «اصفهانزیبا» گفت: پیش از این، پس از ثبت درخواست در دفتر پیشخوان، زمان بازدید مشخص میشد و مأمور مربوط، در زمان تعیینشده از ملک بازدید میکرد. پس از انجام بررسیها نیز پاسخ استعلام از طریق دفتر پیشخوان در اختیار متقاضی قرار میگرفت.
او ادامه داد: شهروند در این شرایط بدون نیاز به مراجعههای متعدد به شهرداری، میتوانست پاسخ استعلام را دریافت و مراحل بعدی انتقال سند را در دفترخانه دنبال کند؛ اما در هفتههای اخیر این روند تغییر کرده و بخشی از این امور دوباره به مناطق شهرداری منتقل شده است.
به گفته این شهروند، متقاضیان اکنون برای دریافت نوبت بازدید، پیگیری عوارض، دریافت تأییدیههای مختلف و دریافت پاسخ استعلام، ناچار به مراجعه حضوری و انتظار در صفهای مختلف هستند.
صفهای طولانی و انتظار شهروندان
این در حالی است که مراجعهکنندگان شهرداری تنها متقاضیان انتقال سند نیستند و پروندههای تخصصی مربوط به تخلفهای ساختمانی، اعتراض به آرای شهرسازی، مشکلات پارکینگ، نقشهبرداری و سایر موضوعهای فنی نیز در مناطق شهرداری در حال بررسی است؛ درنتیجه، متقاضیای که ممکن است صرفا به یک استعلام یا تأییدیه نیاز داشته باشد، در کنار پروندههای پیچیده و زمانبر قرارمیگیرد؛ موضوعی که میتواند زمان انتظار شهروندان و بار کاری کارشناسان را افزایش دهد.
یکی دیگر از مراجعهکنندگان به شهرداری دراینباره گفت: پیش از این بیشتر مراحل بهصورت سیستمی و از طریق دفتر پیشخوان انجام میشد و نیازی نبود شهروند برای هر مرحله، شخصا به شهرداری مراجعه کند؛ اکنون اما متقاضی باید برای هر مرحله مراجعه و فرایند را پیگیری کند.
او افزود: فردی که برای انتقال سند مراجعه کرده، ممکن است ساعتها در شهرداری منتظر بماند؛ درحالیکه پیش از این تنها کافی بود پاسخ استعلام خود را از دفتر پیشخوان دریافت کند.
به روند قبل برگشتهایم
بنا به گفته برخی از مراجعهکنندگان به شهرداری، در شرایط فعلی برخی شهروندان برای دریافت نوبت بازدید و انجام مراحل استعلام، از ساعات ابتدایی صبح به شهرداری مراجعه میکنند و پس از دریافت نوبت نیز ممکن است برای انجام مراحل بعدی ساعتها منتظر بمانند. این وضعیت برای افرادی که بر اساس مبایعهنامه یا قرارداد، زمان مشخصی برای حضور در دفترخانه تعیین کردهاند، اهمیت بیشتری دارد؛ چراکه طولانیشدن فرایند استعلام، میتواند برنامه انتقال سند را با مشکل مواجه کند.
یکی از مراجعهکنندگان با گلایه از وضعیت بهوجودآمده وبا تأکید بر اینکه اگر از ابتدا میدانست انجام امور شهرداری به این میزان زمان نیاز دارد، زمان بیشتری برای مراجعه به دفترخانه در نظر میگرفت، افزود: بسیاری از افراد بر اساس قولنامه، برای چند روز یا یک هفته بعد در دفترخانه وقت گرفتهاند و تأخیر در فرایند شهرداری، میتواند برای آنها هزینه ایجاد کند. مشکلات مربوط به اطلاعات ملک، کد رهگیری، کد پستی یا سایر مشخصات ثبتشده در سامانهها نیز در برخی موارد میتواند روند رسیدگی را طولانیتر کند.
مشکلی که گریبان مناطق پانزدهگانه را گرفته است
یکی از مسئولان حوزه شهرسازی شهرداری اصفهان، درباره وضعیت ایجادشده توضیح داد که مشکل مربوط به فرایند همکاری شهرداری با پیمانکار ارائهدهنده این خدمات است و در پی بروز مشکل در این همکاری، بخشی از فرایندهایی که پیشتر از طریق دفاتر پیشخوان انجام میشد، به مناطق شهرداری بازگشته است.به گفته این مسئول، افزایش مراجعهها باعث شده است کارشناسان مناطق نیز تحتتأثیر این شرایط قرار بگیرند و بخشی از ظرفیت کارشناسی آنها صرف رسیدگی به پروندههای مرتبط با انتقال سند شود. این مشکل تنها مربوط به یک منطقه نیست و در همه مناطق پانزدهگانه شهرداری دیده میشود.
قطع خدمات در دفاتر پیشخوان
برای بررسی موضوع به سراغ مسئول یکی از دفاتر پیشخوان رفتیم تا دلیل قطع خدمات برونسپاریشده شهرداری در این دفاتر را جویا شویم. سلیمیان با تأیید قطعی نزدیک به یکماهه خدمات شهرداری در دفاتر پیشخوان، ریشه بخشی از مشکلات ایجادشده را تغییرات قانونی در نحوه تعیین تعرفه خدمات دانست.او با اشاره به مشکلات موجود در ارائه خدمات شهرداری، گفت: یکی از موضوعهای اصلی، نحوه تعیین نرخ خدمات است. به گفته او، مرجع تعرفهگذاری خدمات در دفاتر،سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی بوده است که طبق قانون، دیگر این وظیفه را برعهده ندارد. با توجه به تغییرات ایجادشده، در حال حاضر باید مشخص شود چه نهادی مسئول تعیین تعرفه این خدمات است و در صورت تعیین تعرفه توسط شهرداری، سازوکار آن باید مشخص شود.
سلیمیان راهحل مشکل بهوجودآمده را برگزاری جلسههای هماندیشی بین مسئولان حوزههای حقوقی و مالی بیان کرد. به گفته او، پیش از بروز مشکلات اخیر، از نظر مالی و فنی، مسئلهای در حوزه خدمات شهرداری وجود نداشت و پاسخ درخواستها معمولا طی چهار تا پنج روز صادر میشد. این مسئول دفتر پیشخوان،همچنین اضافه کرد که در حال حاضر مهندسان عمرانی که در این فرایندها فعالیت داشتند،
عملا از چرخه ارائه این خدمات خارج شدهاند.
جلسههای متعددبرگزارشده است
اما هنوز راهکار نهایی مشخص نیست
سلیمیان با اشاره به جلسههای برگزارشده با مسئولان برای حل مشکل پیشآمده گفت: مشکلات دفاتر و فرایند ارائه خدمات در جلسههای مختلف مطرحشده، اما تاکنون راهکار نهایی برای رفع مشکل تعیین نشده است.
او همچنین به موضوع هزینه خدمات و ثابتماندن برخی تعرفهها، بهخصوص تعرفه خدمات مأموران بازدید در چند سال اخیر، اشاره کرد و خواستار تعیینتکلیف سازوکار تعرفهگذاری شد.
تعرفهگذاری از دستورکار کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات خارج شد
تغییرات ایجادشده در قوانین مربوط به تعرفهگذاری خدمات قابلارائه در دفاتر پیشخوان دولت، ابهامهایی را درباره مرجع تعیین تعرفه و چگونگی ارائه برخی خدمات در این دفاتر،
ایجاد کرده است. این ابهامها منجر به قطع خدمات شهرداری در دفاتر پیشخوان شده است که برای بررسی دلایل اتفاقهای رخداده به سراغ احسان براتی، مدیرکل سازمان تنظیم مقررات وارتباطات رادیویی منطقه مرکزی رفتیم. او در گفتوگو با روزنامه اصفهانزیبا به پرسشهای مطرحشده در این خصوص پاسخ داده است.
مدیرکل سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی منطقه مرکزی، در توضیح این موضوع که چرا مرجع تعرفهگذاری تغییر کرده است، گفت: طبق بند 1-2 جز 2 بند ث ماده 48 قانون برنامه هفتم پیشرفت کشور، قیمتگذاری دولتی به استثنای کالاهای اساسی یارانهای، کالا و خدمات انحصاری و خدمات دولتی ممنوع است و طبق تبصره 2 همین بند، کالاها و خدمات انحصاری صرفا کالاها و خدماتی است که بازار آنها توسط شورای رقابت بهعنوان مصادیق بازارهای انحصاری تشخیص داده شده است.با این توضیح، شورای رقابت بازار خدمات قابلارائه در دفاتر پیشخوان خدمات دولت را انحصاری احراز نکرده است؛ بنابراین قیمتگذاری دولتی در این حوزه، منتفی و از دستورکار کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات و سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی خارج شده است.
بازار خدمات دفاتر پیشخوان، انحصاری محسوب نمیشود
براتی در پاسخ به این پرسش که چرا بازار خدمات دفاتر پیشخوان انحصاری محسوب نمیشود، پاسخ داد: با توجه به قوانینی که به آن اشاره شد، قانونگذار شورای رقابت را مرجع تشخیص بازارهای انحصاری تعیین کرده و آن شورا پس از بررسی و در پاسخ به استعلام سازمان، غیرانحصاریبودن بازار ارائه خدمات قابل ارائه در دفاتر پیشخوان را رسما اعلام کرده است. از دلایل این موضوع میتوان به وجود چندین شرکت تأمینکننده خدمت در دفاتر پیشخوان و همچنین تعدد خدمات و خدمات دهندگان که بخشی از آنها با صنوفی مثل کافینتها مشترک است، اشاره کرد؛ درنتیجه تعیین تعرفه در این حوزه توسط دولت ممنوع است و باید از سوی بخش خصوصی مرتبط تعیین شود. در حال حاضر دفاتر پیشخوان دولت ذیل اتاق اصناف، صنف مشخصی ندارند؛ اما کانون کشوری آنها پس از مذاکره با وزارت صمت، تعرفههای جدید را محاسبه و به آن وزارت ارائه کرده که با آن موافقت شده است.
اودر خصوص دلیل قطع خدمات شهرداری اصفهان در دفاتر پیشخوان توضیح داد: شهرداری بیش از یک دهه است برخی از خدمات خود را با قرارداد مستقیم از طریق دفاتر پیشخوان ارائه میکرده که با استفاده از ظرفیت تعدادی از مهندسان عمران، در قالب کارشناس بازدیدکننده و کارشناسان فنی مستقر در دفاتر، این مهم به انجام میرسیده است.
بنا به گفته براتی، برای تعیین تعرفههای جدید بهمنظور استمرار ارائه خدمات، شهرداری میتواند با یکی از تأمینکنندگان خدمات وارد مذاکره شود و خدمات خود را از طریق آنها ارائه کند یا با همان روالی که کانون کشوری دفاتر مذکور طی کرده، تعدیل تعرفههای خدمات خود را پیگیری کند که مکاتبههایی نیز در این خصوص با شهرداری انجام شده است.
براتی در خصوص مشکلات و ابهامهای بهوجودآمده در نحوه ارائه خدمات شهرداری اصفهان در دفاتر بیان کرد: دلیل اینکه در حال حاضر مشکل بهوجودآمده، وجود قوانین کشوری در این زمینه بوده است؛ چرا که مطابق آنچه بیان شد، تا قبل از ابلاغ قانون برنامه هفتم کشور، تکلیف مشخص بود و کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات وظیفه تعیین تعرفه را برعهده داشت؛ اما بعد از ابلاغ قانون، مسیر تغییر کرده و اختیار تعرفهگذاری خدمات فوق از کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات سلب شده است.
راهحل مشکل به شهرداری
ارائه شده است
مدیرکل سازمان تنظیم مقررات وارتباطات رادیویی منطقه مرکزی با تأکید بر اینکه در حال حاضر نظارت بر دفاتر پیشخوان همچنان با سازمان تنظیم مقررات وارتباطات رادیویی است، ادامه داد: در حال حاضر ساماندهی موضوعهایی همچون تعرفه دفاتر پیشخوان خدمات دولت در سطح کشور توسط نهادهای مختلف در حال پیگیری است وهریک از روشهای مطرحشده، موافقان و مخالفانی هم در داخل مجموعه دفاتر و هم خارج از آن دارد. آنچه در حال حاضر اهمیت دارد این است که تا زمان تعیینتکلیف نهایی موضوع، نظارت بر دفاتر پیشخوان خدمات دولت، همچنان توسط سازمان تنظیم مقررات وارتباطات رادیویی و نظارت بر تعرفهها نیز مطابق آنچه توسط وزارت صمت تأییدشده، انجام میشود.براتی در ادامه تأکید کرد: طبق آخرین مکاتبهای که با شهرداری داشتیم، به آنها پیشنهاد دادیم راهحل ارائه خدمات در سطح کشور به چه صورت است؛ بنابراین میتوانند یا مستقیم وارد عمل شوند یا از طریق شرکتهای تأمینکننده خدمات کار را پیش ببرند که در این زمینه، ما آمادگی خود را برای تعامل و همکاری لازم با شهرداری و دستگاههای ذیربط تا حصول نتیجه و حل مشکلات در این خصوص اعلام میداریم.
موضوع در حال بررسی است
برای بررسی بیشتر موضوع به سراغ معاونت معماری وشهرسازی شهرداری اصفهان که متولی خدمات الکترونیک و برونسپاری خدمات به دفاتر است، رفتیم تا اقدامهایشان را برای حل مشکل و پاسخ آنها را به پیشنهادهای مطرحشده سازمان تنظیم مقررات وارتباطات رادیویی منطقه مرکزی، منتشر کنیم اما تاکنون از سوی این معاونت، پاسخ شفاف و زمان مشخصی برای حلشدن این موضوع اعلام نشده است.
روزنامه اصفهانزیبا همچنین به سراغ رسول میرباقری، رئیس کمیسیون عمران، معماری، شهرسازی و بافت تاریخی شورای اسلامی شهر رفت تا نظر او را درباره اقدام کمیسیون برای حل مشکل جویا شود. میرباقری در پاسخ از برگزاری جلساتی برای حل این مشکل خبرداد: «جلسههایی برای حل مشکل با معاونت شهرسازی برگزارشده و معاونت در حال تغییر روند همکاری خود وارائه خدمات با دفاتر پیشخوان دولت است.»
شهروندان در انتظار
بازگشت خدمات الکترونیکی
به هر حال آنچه اکنون برای شهروندان اهمیت دارد، نه اختلاف میان دستگاههای دولتی، دفاتر پیشخوان و ارائهدهندگان خدمات، بلکه بازگشت فرایندهای الکترونیکی است. خدمتی که با هدف کاهش مراجعههای حضوری و تسریع امور شهروندان ایجاد شده بود.