به گزارش اصفهان زیبا؛ تغذیه نوزاد با شیر مادر فقط یک نیاز غذایی نیست؛ این روش تغذیه می‌تواند نقش مهمی در سلامت نوزاد و شکل‌گیری عادات سالم در خانواده داشته باشد. شیر مادر ترکیبی پویا از مواد مغذی، ترکیبات ایمنی و عوامل زیستی است که نیازهای نوزاد را در ماه‌های نخست زندگی تأمین می‌کند.
در نخستین روزهای پس از تولد، شیر مادر ترکیبات ویژه‌ای دارد که به رشد و تکامل دستگاه گوارش و سیستم ایمنی نوزاد کمک می‌کنند. به همین دلیل، متخصصان تغذیه و سلامت، حمایت از مادر و فراهم کردن شرایط مناسب برای ادامه شیردهی را اهمیت می‌دهند.
ترکیبات دفاعی شیر مادر
یکی از ویژگی‌های مهم شیر مادر، وجود ایمونوگلوبولین‌ها و پروتئین‌های دفاعی است. این ترکیبات می‌توانند به مخاط دستگاه گوارش نوزاد کمک کنند و در برابر برخی عوامل بیماری‌زا نقش محافظتی داشته باشند.
سیستم ایمنی نوزاد در ابتدای زندگی هنوز به بلوغ کامل نرسیده است. به همین دلیل، ترکیبات موجود در شیر مادر در کنار تغذیه، از عملکرد طبیعی دستگاه ایمنی و گوارش حمایت می‌کنند.
یکی دیگر از ترکیبات مهم شیر مادر، الیگوساکاریدها هستند. نوزاد این قندهای پیچیده را به‌طور کامل هضم نمی‌کند. در عوض، این مواد می‌توانند به عنوان منبع غذایی برای برخی باکتری‌های مفید روده عمل کنند و به شکل‌گیری میکروبیوم سالم کمک کنند.
شیر مادر؛ تغذیه‌ای متناسب با رشد نوزاد
ترکیب شیر مادر ثابت نمی‌ماند و در طول دوره شیردهی تغییر می‌کند. این تغییرات از نخستین روزهای پس از تولد آغاز می‌شوند و با رشد نوزاد ادامه پیدا می‌کنند.
در هر وعده نیز میزان چربی شیر می‌تواند تغییر کند. معمولاً شیر ابتدای وعده حجم بیشتری دارد و چربی کمتری نسبت به شیر انتهای وعده دارد. با ادامه تغذیه، میزان چربی شیر افزایش پیدا می‌کند و انرژی بیشتری در اختیار نوزاد قرار می‌گیرد.
بنابراین، شیر مادر را می‌توان یک سیستم تغذیه‌ای پویا دانست که ترکیبات آن با شرایط و مرحله رشد نوزاد تغییر می‌کند. البته میزان و ترکیب شیر در مادران مختلف متفاوت است و نمی‌توان آن را یکسان در نظر گرفت.
حمایت خانواده از مادر؛ بخشی از شیردهی
شیردهی فقط مسئولیت مادر نیست و حمایت خانواده می‌تواند ادامه این فرایند را آسان‌تر کند. همسر و سایر اعضای خانواده می‌توانند با کاهش فشارهای روزمره، کمک در کارهای خانه و فراهم کردن محیطی آرام، شرایط مناسب‌تری برای مادر ایجاد کنند.
استرس و خستگی شدید می‌توانند بر تجربه شیردهی و فرایند ترشح و جاری شدن شیر اثر بگذارند. به همین دلیل، حمایت عاطفی و عملی خانواده اهمیت زیادی دارد.
از سوی دیگر، تغذیه با شیر مادر می‌تواند از نظر اقتصادی نیز برای خانواده اهمیت داشته باشد. کاهش نیاز به خرید شیرخشک و برخی هزینه‌های مرتبط با تغذیه نوزاد، یکی از مزایای اقتصادی شیردهی محسوب می‌شود.
شیر مادر و شکل‌گیری پیوند عاطفی
شیردهی علاوه بر تغذیه، فرصت برقراری تماس نزدیک میان مادر و نوزاد را فراهم می‌کند. تماس پوستی، نگاه کردن به نوزاد و پاسخ‌گویی به نیازهای او می‌توانند به شکل‌گیری رابطه عاطفی میان مادر و کودک کمک کنند.
با این حال، نباید سلامت و ارزشمندی مادر را فقط به توانایی او در شیردهی وابسته دانست. برخی مادران به دلایل پزشکی یا شرایط فردی نمی‌توانند به شکل کامل یا طولانی‌مدت شیر بدهند و در این شرایط، دریافت راهنمایی از پزشک یا متخصص تغذیه اهمیت دارد.
در نهایت، حمایت از شیردهی فقط به معنای توصیه به مادر نیست. خانواده، محیط کار و جامعه نیز باید شرایطی فراهم کنند که مادر بتواند بدون فشار و با دسترسی به اطلاعات و حمایت تخصصی، درباره تغذیه نوزاد تصمیم بگیرد.
شیر مادر ترکیبی طبیعی و پویاست که هم مواد مغذی و هم ترکیبات زیستی مهمی را در اختیار نوزاد قرار می‌دهد. حمایت آگاهانه از مادر می‌تواند به سلامت نوزاد و آرامش بیشتر خانواده کمک کند.
زهرا قیدرلویی، کارشناس ارشد تغذیه ـ تغذیه ورزشی
مرکز بهداشت شماره دو اصفهان