به گزارش اصفهان زیبا؛ در خیابان ولیعصر اصفهان، میان رفتوآمد آدمهایی که هرکدام برای کاری از این خیابان قدیمی عبور میکنند، هنوز مغازههایی پیدا میشود که ظاهرشان با شتاب امروز چندان کنار نیامده است.
ویترینهای ساده و قفسههایی که بوی سالهای دور را میدهند . پشت این ویترین قدیمی، داستانی از خانوادهای جاری است که از سال ۱۳۲۵ با دنیای شیرینیها پیوند خوردند و از سال ۱۳۴۷، طعم این خاطرات را به خیابان ولیعصر آوردند. سید رسول سجادیه، میراثدار این مغازه، کسی است که هم لیسانس ریاضی وهم لیسانس فیزیک از دانشگاه اصفهان دارد و حالا با همان دقتِ محاسباتی، چرتکه انصاف را در مغازه به دست گرفته است.
سجادیه درباره آغاز فعالیت خانوادهاش میگوید:«پدرم از سال ۱۳۲۵ قنادی داشته و در سال ۱۳۴۷ پس از آمدن به خیابان ولیعصر فعالیتمان ادامه پیدا کرده است. قنادی ما در ابتدا بیشتر با تولید و عرضه شیرینی شناخته میشد، اما بعدها فعالیت مجموعه به سمت فروش شکلات رفت و همین موضوع به یکی از مشخصههای اصلی قنادی کامیاب تبدیل شد.»
امروز اگر نام کامیاب برای مشتریان آشناست، بخش مهمی از آن به شکلاتهای این قنادی برمیگردد؛ محصولاتی که به گفته سجادیه، تازگی و قیمت مناسب، دو ویژگی اصلی آنهاست.
او میگوید:« قیمتهای ما در بسیاری از موارد بین ۲۰ تا ۴۰ درصد پایینتر از قیمتهای رایج در شهر است و این رویکرد ما از ابتدا با هدف کمک به مردم شکل گرفته است».
کاسبی با حاشیه سود کمتر
برای سجادیه، قیمتگذاری فقط یک تصمیم اقتصادی نیست؛ بخشی از فلسفهای است که از پدرش به ارث برده است.
او از پدر مرحومش نقل میکند:«پدرم همیشه در ماه رمضان به ما میگفت اگر میتوانید پول زولبیا وبامیه را از مردم روزهدار نگیرید و اگر پول گرفتید، ابدا سودی روی آن قرار ندهید.»
به گفته سجادیه همین نگاه، ، در سالهای فعالیت خانوادگیشان ادامه پیدا کرده است. او ادامه میدهد:« هم پدرم ،هم خودم و هم فرزندانم همیشه سعی کردهایم زندگی ساده و به دور از تجملات داشته باشیم.همین امر باعث شد تمرکزمان به جای سود بیشتر روی خدمت بیشتر به مردم باشد.»
سجادیه این موضوع را یکی از دلایل ماندگاری کامیاب میداند و میگوید:« کاسبی برای کسی که تنها به دنبال سود بیشتر باشد، شاید صرفه اقتصادی داشته باشد، اما اگر حاشیه سود پایین باشد و انصاف رعایت شود، میتوان کسبوکار را ادامه داد و مشتری جدید هم به دست آورد.در چنین نگاهی، مشتری فقط خریدار نیست. رابطهای شکل میگیرد که گاهی سالها ادامه دارد.»
سجادیه با یاد کردن از مشتریانی که حدود ۴۰ سال است از کامیاب خرید میکنند،میافزاید:«مشتری داریم که وقتی من بچه بودم برای تهیه شیرینی عروسی خودش به ما مراجعه کرد و بعد از آن شیرینی عروسی پسرش را از ما تهیه کرد و چند وقت پیش سفارش شیرینی عروسی نوه اش را نیز به ما داد.»
خاطرهای که شاید بیش از هر توضیحی نشان دهد که چرا یک قنادی قدیمی و با ظاهر معمولی میتواند در شهری که هر روز مغازههای تازهای در آن افتتاح میشوند، همچنان مشتری خود را حفظ کند.
صفی که برای شکلات شکل میگیرد
بخش قابل توجهی از شهرت قنادی کامیاب در زمان حال به شکلات برمیگردد.سجادیه با ابراز تعجبش از این موضوع ادامه میدهد: «در سفرهایی که به هر گوشه از دنیا داشتم هیچگاه با صفی مشابه اینجا برای خرید شکلات مواجه نشدهام.»
به اعتقاد او، تازگی محصول و تفاوت قیمت، دو عامل اصلی استقبال مردم از کامیاب است. سجادیه میگوید:« بعد از جنگ نیز در روند مشتریان ما تغییر محسوسی ایجاد نشده،شاید بتوان گفت در برخی موارد مشتریان ما بیشتر هم شدهاند؛ زیرا مردم همچنان به دنبال خرید با قیمت پایینتر هستند و اگر اختلاف قیمت قابل توجه باشد، حتی حاضرند برای خرید منتظر بمانند و در صف بایستند.»
تغییر فاحش قیمتها در چند سال اخیر
سجادیه برای تشریح تغییر قیمتها در سالهای اخیر با اشاره به برخی محصولاتش میگوید:«یک بسته شکلات شومیز که در گذشته حدود ۲۰ تومان قیمت داشته، امروز به حدود ۴۷۰ هزار تومان رسیده است. قیمت کاکائوی ۹۴ درصد نیز از حدود کیلویی ۱۲۰ تومان در گذشته، به بیش از ۳ میلیون تومان در زمان حال رسیده است.»
او افزایش قیمت مواد اولیه و همچنین عملکرد تولیدکنندگان را از عوامل مؤثر بر رشد قیمتها میداند و بیان میکند:« در مواردی، محصول با استفاده از ارز دولتی وارد شده و یا با مواد اولیه یارانهای تولید شده، اما پس از افزایش قیمت در بازار، قیمت آن محصول هم بالا میرود و این موضوع باعث میشود سرمایهدارها هرروز سرمایهدارتر شوند و در حق قشر ضعیف جامعه اجحاف شود.»
سجادیه در ادامه به معرفی مغازه خود میپردازد و میافزاید:«قنادی کامیاب امروز بیشتر یک مجموعه عرضه و فروش است تا کارگاه تولیدی. محصولاتی که توسط شرکتهای بزرگ تولید میشوند را به صورت عمده خریداری میکنیم تا بتوانیم با قیمت مناسب در اختیار مشتریان قرار دهیم.همچنین شیرینیها را از کارگاههای صنعتی شیرینی به جای کارگاههای دستی تهیه میکنیم تا قیمت به صرفهتر شود.»
به گفته سجادیه مدل فعالیت قنادی کامیاب بر گردش سریع کالا استوار شده است.به این ترتیب که محصول وارد میشود، در اختیار مشتری قرار میگیرد و تلاش میشود چیزی برای مدت طولانی روی قفسه باقی نماند و عمدتا شیرینیها تا پایان هرروز به اتمام میرسد.
شیرینی تخممرغی محبوب
در میان شیرینیهای قدیمی که هنوز در بازار اصفهان طرفدار دارند، سجادیه از گردویی، نارگیلی، قرابی، نخودچی و تخممرغی نام میبرد و البته در کنار آنها، گز و پولکی را از شناختهشدهترین محصولات سنتی اصفهان میداند.
سجادیه با اشاره به شیرینی تخممرغی میگوید:« شیرینی تخممرغی از محصولاتی است که افزودنی ندارد و طرز تهیه آن سالم و ساده است. شیرینیای ساده که مواد اولیه آن زرده تخممرغ، زعفران، شکر و وانیل است و افزودنی خاصی ندارد.به همین دلیل ممکن است برخی مشتریان در ابتدا با تردید آن را بخرند، اما پس از امتحان کردن آن، به مشتری ثابت این شیرینی تبدیل میشوند.»
سرمایه کاسب،انصاف اوست
روایت آغاز کار خانواده سجادیه نیز با تصویری که امروز از راهاندازی کسبوکار وجود دارد، تفاوت دارد. او میگوید:« در ابتدای فعالیت حتی پول ناهار نداشتیم، اما کار را شروع کردیم و معتقدیم یک کاسب برای آغاز فعالیت لزوما به سرمایه بسیار زیاد نیاز ندارد.به نظر من اگر مشتری وجود داشته باشد و صاحب کسبوکار انصاف را رعایت کند، میتواند به سرعت رشد کند.»
او در توصیه به جوانانی که قصد ورود به بازار و راهاندازی کسبوکار دارند،میگوید:«کسی که قانع باشد و زیادهخواهی نکند، میتواند کاسبی موفقی داشته باشد، چراکه مردم چنین فروشندهای را بهسرعت میشناسند و خرید خود را تکرار میکنند.»
اعتبار کاسب به چیست؟
وقتی صحبت به اعتبار یک کاسب میرسد، سجادیه پاسخ را نه در سرمایه و ویترین و… بلکه در رفتار صاحب کسبوکار میبیند.او میگوید:« کاسب باید مؤمن واقعی، خوشاخلاق و منصف باشد و مشتری را مانند خواهر و برادر خود بداند. چنین رابطهای، در نهایت منجر به شکلگیری اعتماد میشود.و این اعتماد میتواند یک مشتری را برای دههها حفظ کند.»
عشق به وطن
بخش دیگری از روایت زندگی سجادی به تصمیمی شخصی در سالهای جنگ ایران و عراق بازمیگردد.
او میگوید:«چون قصد مهاجرت داشتم علاوه بر فیزیک ،در رشته ریاضی هم تحصیل کردم تا به آمریکا بروم؛ اما با وجود داشتن گرینکارت آمریکا، پس از آغاز جنگ هشتساله تصمیم گرفتم در خاک ایران بمانم و به مردمم خدمت کنم.برای من خاک ایران آنقدر ارزشمند است که به نظرم باید روزی چند بار این خاک پاک را بوسید. »