به گزارش اصفهان زیبا؛ جاده‌ای خاکی در دل سالن، بازیگری که نزدیک به ده شخصیت را جان می‌بخشد و خری که پس از سال‌ها همراهی با دن‌کیشوت، این بار خودش روایتگر ماجراست. نمایشی که در طبقه پایین خانه هنرمندان اصفهان، با کمترین امکانات صحنه‌ای، قصه‌ای آشنا را از زاویه‌ای متفاوت بازگو می‌کند.
خانه هنرمندان اصفهان، با خاطره‌های سینمایی و فرهنگی‌اش و پیوندی که برای نسل‌هایی از مخاطبان با فیلم‌های قدیمی، از جمله «گنج قارون» دارد، این روزها میزبان نمایشی است که برای روایت خود به دکورهای پرزرق‌وبرق متکی نیست. جاده‌ای خاکی، فضای اجرا را شکل داده و بازیگر در امتداد آن، شخصیت‌ها و موقعیت‌های داستان را پیش چشم تماشاگر می‌سازد.
در این صحنه ساده، خر سانچوپانزا از حاشیه بیرون آمده تا از ماجراهایی بگوید که سال‌ها در کنار دن‌کیشوت شاهدشان بوده، اما کمتر فرصتی برای روایت آن‌ها داشته است.
روایتی از حاشیه به متن
سعید محسنی، نویسنده و کارگردان این نمایش، با اشاره به جایگاه رمان دن‌کیشوت در ادبیات جهان می‌گوید این اثر در طول سال‌ها دستمایه اقتباس‌های متعددی در سینما، تئاتر و هنرهای دیگر بوده است؛ اما او در اجرای تازه خود، روایت را از زاویه شخصیتی پیش برده که با وجود حضور در تمام ماجراها، کمتر دیده شده است.
به گفته محسنی، خر سانچوپانزا در این نمایش تنها بازگوکننده داستان نیست. بلکه با بحران هویت و این پرسش روبه‌روست که چرا در روایتی که سال‌ها نقل شده، سهمی برای او در نظر گرفته نشده است. همین مسئله، مسیر قصه را تغییر می‌دهد و زمینه روایت عاشقانه‌ای را فراهم می‌کند که از نگاه این شخصیت شکل می‌گیرد.
محسنی معتقد است این روایت می‌تواند برای مخاطب امروز نیز تأمل‌برانگیز باشد؛ مخاطبی که گاه در جست‌وجوی جایگاه اجتماعی خود است یا با پرسش‌هایی درباره هویت و معنای حضورش در جهان مواجه می‌شود.
بازگشت به نقالی با یک بازیگر
یکی از ویژگی‌های اجرای محسنی، تجربه در فرم روایت است. یک بازیگر در نقش خر سانچوپانزا، نزدیک به ده شخصیت را روایت و بازی می‌کند. انتخابی که کارگردان آن را چالشی جدی و در عین حال، انگیزه‌ای برای بازگشت به صحنه می‌داند.
او می‌گوید سال‌هاست این پرسش را در ذهن دارد که اگر نقالی در مسیر تحولات فرهنگی متوقف نمی‌شد و هم‌پای تغییرات اجتماعی ادامه پیدا می‌کرد، امروز چه شکل و صورتی داشت. این نمایش تلاشی برای پاسخ دادن به همین پرسش است. اجرایی تک‌بازیگر که در آن، روایت و توانایی بازیگر جای بخشی از امکانات متعارف صحنه را می‌گیرد.
تئاتر در جاده‌ای خاکی
جاده خاکی طراحی‌شده برای این نمایش، تنها یک انتخاب بصری نیست؛ سادگی صحنه با نگاه کارگردان به دشواری‌های تولید تئاتر نیز پیوند دارد. محسنی با اشاره به تجربه چند دهه فعالیت در این حوزه، کمبود سالن‌های استاندارد را از مشکلات پایدار تئاتر اصفهان می‌داند. مشکلی که در کنار هزینه‌های تولید، اجاره سالن و دشواری تأمین محل تمرین، فعالیت گروه‌های نمایشی را با محدودیت روبه‌رو کرده است.
او توضیح می‌دهد که انتخاب این شیوه اجرا و حتی استفاده از عنوان اتراق، با این هدف بوده است که بتوان نمایشی را با حداقل امکانات برای مخاطبان، به‌ویژه جامعه دانشگاهی، روی صحنه برد.
از نگاه این کارگردان، تئاتر پیش از آنکه به بودجه‌های سنگین و امکانات فنی گسترده نیاز داشته باشد، به خلاقیت وابسته است. با این حال، هزینه بلیت نیز در شرایط اقتصادی امروز می‌تواند حضور جوانان و دانشجویان را در سالن دشوار کند. مسئله‌ای که گروه اجرایی تلاش کرده است در تعیین بهای بلیت و ارتباط با مخاطب در نظر بگیرد.
نمایش «دن‌کیشوت به روایت خر سانچوپانزا» از ۱۷ تا ۲۸ مهرماه، ساعت ۱۸:۳۰، در خانه هنرمندان اصفهان اجرا می‌شود. روایتی که با یک بازیگر و جاده‌ای خاکی، قصه‌ای قدیمی را از نگاه شخصیتی بازگو می‌کند که سال‌ها در کنار قهرمان داستان بوده، اما کمتر صدایش شنیده شده است.