به گزارش اصفهان زیبا؛ رایحهدرمانی که گاهی عطردرمانی نیز گفته میشود، یکی از شاخههای طب جایگزین است که دارای سابقه طولانی است.
رایحهدرمانی استفاده از مواد معطر گیاهی(اسانسهای گیاهی) و یا روغنهای گیاهی است که به منظور ایجاد تغییر در فکر، اثر در حالات بدنی یا ذهنی و یا وضعیت سلامت افراد مورد استفاده قرار میگیرد.
تاریخچه رایحهدرمانی
تاریخچه استفاده از رایحهدرمانی به دوران مصر باستان و استفاده آنها از انواع گیاهان دارویی برای درمان بیماریها و همچنین مومیایی کردن مردگان خود برمیگردد.
از سویی اولین گزارشهای علمی در این باب به قرن چهارم و پنجم هجری قمری توسط پزشک شهیر ایرانی، برميگردد.
اما ابوعلیسینا از نخستین کسانی است که ویژگیهای اسانسهای گیاهی و اثر آنها بر مداوای بیماریها را در کتاب خود، قانون بیان کرده است.
همچنین از دهه 20 و 30 میلادی استفاده از رایحهدرمانی در اروپا به عنوان شاخهای از طب جایگزین و یا طب مکمل مورد توجه قرار گرفته است و به روشهای مختلف توسعه داده شده است.
کاربرد رایحهدرمانی در ایجاد آرامش
روشهای استفاده از رایحهدرمانی متعدد است. مثلا استفاده از روغنهای گیاهی که به بدن مالیده میشود، یکی از روشهای رایج است. همچنین استفاده از اسانسهای گیاهی به صورت خالص در معطر کردن هوا رواج دارد.
نکته مهم این است که عطرها و بوهای شبیهسازی شده به کمک مواد شیمیایی اغلب اثر اسانسهای طبیعی گیاهی را ندارند و لذا شمعها و اسپریهای خوشبوکننده هوا چندان اثرگذار نیستند.
اسانسها و عطرهای گیاهی هر کدام ویژگی خاص خود را دارند که در کتابهای مرجع گیاهان دارویی به آنها اشاره شده است. به عنوان نمونه در ایران از زمانهای دور در مراسم سوگواری به کمک گلاب(عطر رقیقشده گل محمدی) فضا معطر میشده و یا بین افراد توزیع میشده است. اگرچه به نظر میرسد که دلیل اصلی آن خوشبوکنندگی باشد، اما در واقع دلیل اصلي آن، ایجاد احساس آرامش در افراد پس از استشمام این رایحه است.
تأثیر عطرهای گیاهان بر مغز انسان
رایحه و عطر خوش یکی از کیفیتهای موجودات زنده است که میتواند خاطرههای عمیقی در ذهن انسان ایجاد کند. لذا امروزه در طراحی باغهای شفابخش، یکی از مولفههای مهم استفاده از گیاهانی است که دارای رایحههای تاثیرگذار هستند.
از جمله این گیاهان میتوان به گلمحمدی، بومادران، اسطوخودوس و رزماری، شمعدانیهای معطر، اطلسی و شببو اشاره کرد که هرکدام در فصل مناسب خود اثر زیادی بر کیفیت احساس انسان از محیط اطراف خود دارند.
همچنین برخی از پژوهشها نشان میدهد عطرهای شیرین مانند درخت گلابریشم سبب تولید امواج مغزی آلفا، تتا و دلتا میشود که سبب حالت استراحت و حتی خواب میشود، برعکس رايحههای دیگر مانند رزماری، سبب القای امواج مغزی بتا میشود که سبب حالت هشیاری میشود و اسانس اسطوخودوس و گلشمعدانی سبب تعادل میشود.
علاوه بر این مشخص شده است كه رايحه درختان مركبات باعث كاهش استرس و هيجانات كاذب ميشود. رايحه ريحان نيز استرس و تنش را كاهش ميدهد. رايحه آويشن، سيستم ايمني بدن را تقويت ميكند و سرماخوردگيهاي فصلي را كاهش ميدهد. رايحه اكاليپتوس نیز سيستم تنفس را تقويت ميكند و سردرد و دردهاي مزمن را كاهش ميدهد.
تأثیر سایر اسانسها و رایحههای طبیعی
اسانس سدروس: از برگ و پوست درخت سدروس(این درخت با درخت سدر سرشوی متفاوت است) گرفته میشود و برای کم کردن احتقان بسیار مفید است.
اسانس بومادران: در کاهش افسردگی اثر زیادی دارد.
اسانس دارچین: برای کاهش اثرات عدم تمرکز، خوابآلودگی و حساس بودن و زودرنجی مؤثر است.
اسانس زنجفیل: برای کاهش سردرد و بهبود اشتها در شرق آسیا کاربرد زیادی دارد.
اسانس اسطوخودوس: اسانس و رایحه این گیاه سابقه مصرف بسیار طولانی در مراسمهای مذهبی و همچنین عطرسازی دارد. رایحه آن در کاهش دردهای عضلانی، کاهش درد سینوسها و سردردهای میگرنی اثر دارد. امروزه پایه تعداد زیادی از عطرهای مردانه اسانس اسطوخودوس است.
اسانس و رایحه لیمو: از زمانهای دور برای کاهش درد گلو، سرفه و سایر بیماریهای واگیردار استفاده میشده است.
اسانس و رایحه نعنا فلفلی: از این اسانس برای کاهش ناراحتیهای دستگاه گوارش استفاده میشود.
نکته مهم: عدم دوست داشتن این رایحهها، سبب ایجاد این واکنشها نمیشود که این موضوع سبب توجیه واکنشهای مختلف افراد به رایحهها میشود.