به گزارش اصفهان زیبا؛ صنعت گل‌وگیاه در استان اصفهان از ظرفیت‌های بالایی برخوردار است و تولید گل در بسیاری از شهرستان‌های استان رونق دارد. گل‌های فصلی و سرشاخه اصفهان عمدتاً به کشورهای آسیای مرکزی و شمالی نظیر ترکمنستان، قزاقستان و روسیه صادر می‌شوند. تجارت گل‌وگیاه صرفاً یک فعالیت کشاورزی سنتی نیست، بلکه یک صنعت مدرن زنجیره‌ای است که در پیوند با فناوری، لجستیک پیشرفته و بازاریابی مدرن تعریف می‌شود. سرمایه‌گذاری روی تجهیز زیرساخت‌های حمل‌ونقل هوایی، اصلاح تعرفه‌های صادراتی و هدایت گلخانه‌ها به‌سوی استانداردهای کیفی جهانی، می‌تواند این طلای معطر اصفهان را به یکی از ستون‌های مطمئن درآمدهای غیرنفتی بدل کند. بااین‌حال به گفته متولیان این صنعت، صادرات گل سرشاخه به دلیل وابستگی به حمل‌ونقل هوایی و محدودیت ماندگاری محصول، با مشکلات جدی مواجه است.
صنعت پرورش گل‌وگیاه از زمره فعالیت‌های کارآفرین نیز حساب می‌شود. این صنعت از زنجیره تولید نشاء و پیاز تا مراحل حساس برداشت، بسته‌بندی، انبارداری سرد و ترخیص گمرکی، نیازمند نیروی انسانی ماهر و نیمه‌ماهر است. توسعه پایدار این صنعت، به‌ویژه در حاشیه شهرها و مناطق روستایی مستعد، ضمن ایجاد اشتغال مولد برای دانش‌آموختگان کشاورزی، مانع از مهاجرت روستاییان به کلان‌شهرها می‌شود و جریان سرمایه را به سمت مناطق کم‌تر توسعه‌یافته هدایت می‌کند.
باوجود برخورداری از این پتانسیل‌ها، موانعی نظیر چالش‌های حمل‌ونقل هوایی، نبود سفارش پذیری بلندمدت، ممنوعیت صادرات خاک و مشکلات تسویه‌حساب شهرداری‌ها، مسیر توسعه این صنعت را ناهموار کرده است.
گل شاخه بریده کالایی به‌شدت فسادپذیر است. نبود کانتینرهای یخچال‌دار استاندارد و کمبود پروازهای باری اختصاصی (کارگو) با فضاهای مجهز به کنترل دما، از مهم‌ترین موانع توسعه صادرات به شمار می‌روند. بازارهای هدف بین‌المللی نیازمند بسته‌بندی‌های یکنواخت، مقاوم و مبتنی بر طراحی روز هستند؛ بسته‌بندی‌هایی که گل را در حین جابه‌جایی محافظت کرده و بارکدها و شناسنامه‌های کیفی بین‌المللی را به همراه داشته باشند.
کدام شهرستان‌ها قطب تولید گل هستند؟
مدیرعامل شرکت‌تعاونی اتحادیه گلخانه‌داران استان اصفهان در گفت‌وگو با اصفهان زیبا بیان کرد: صنعت گل‌وگیاه در استان اصفهان از ظرفیت‌های بسیار بالایی برخوردار است؛ به‌طوری‌که شهرستان‌های دهاقان و نجف‌آباد به عنوان قطب اصلی تولید گل‌های سرشاخه (از جمله رز و آلسترومریا) شناخته می‌شوند و حتی بزرگ‌ترین واحد لیلیوم و آلسترومریای خاورمیانه در این منطقه فعالیت می‌کند. در حوزه گل‌های فصلی نیز خمینی‌شهر و حصار اصفهان از تولیدکنندگان برتر کشور محسوب می‌شوند، به‌طوری‌که تولید گل شب‌بوی اصفهان حتی به محلات نیز ارسال می‌شود و اصفهان پس از تهران و اراک، همواره رتبه دوم یا سوم تولید گل فصلی را در اختیار دارد.
گل اصفهان روانه کدام کشورها می‌شود؟
مجتبی براآنی دستجردی اذعان کرد: گل‌های فصلی و سرشاخه اصفهان عمدتاً به کشورهای آسیای مرکزی و شمالی نظیر ترکمنستان، قزاقستان و روسیه صادر می‌شدند اما صادرات گل سرشاخه به دلیل وابستگی به حمل‌ونقل هوایی و محدودیت ماندگاری محصول، با مشکلات جدی مواجه است. متأسفانه زیرساخت‌های پروازی مناسب از فرودگاه شهید بهشتی اصفهان برای صادرات سریع به کشورهای هدف وجود ندارد.
موانع صادراتی گل اصفهانی‌ها
او افزود: به موانع ساختاری دیگر در حوزه صادرات اشاره کرد و افزود: موضوع بازگشت ارز و پول حاصل از صادرات، ممنوعیت صادرات خاک (به دلیل استفاده از کمپوست در تولید گل) و عدم امکان‌پذیرش سفارش‌های شش‌ماهه به دلیل عدم تجمیع سفارش‌ها، از دیگر موانعی است که تولیدکنندگان را با مشکل روبه‌رو کرده است. همچنین موانع سیاسی و مشکلات مسیرهای ترانزیتی شمال و خلیج‌فارس (که گاهی نیازمند حمل با لنج یا مسیرهای طولانی است) مانع از ارسال به‌موقع گل‌های تازه به بازارهای هدف می‌شود و محصولات پیش از رسیدن به مقصد کیفیت خود را از دست می‌دهند.
وضعیت فروش داخلی گل اصفهان
براآنی درباره وضعیت بازار داخلی نیز تصریح کرد: بخش عمده‌ای از مصرف گل‌های فصلی (حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد) متعلق به شهرداری‌هاست. با این حال، شرایط مناقصات و نحوه پرداخت شهرداری‌ها چالش‌برانگیز است؛ در بسیاری از موارد تسویه‌حساب‌ها به‌صورت تهاتر با ملک (با قیمت‌گذاری‌های دستوری و یک‌طرفه) و با تأخیر یک تا دو‌ساله انجام می‌شود که این رویه، اقتصاد تولیدکنندگان را تحت‌فشار شدید قرار می‌دهد.
خاطرنشان کرد: گل‌های سرشاخه تولیدی اصفهان نیز به دلیل حجم محدود مصرف داخلی در استان، عمدتاً در بازار اصفهان تجمیع شده و برای فروش به بازار تهران ارسال می‌شوند. لزوم ایجاد شبکه‌های صادراتی منظم، فعال‌سازی دیپلماسی اقتصادی سفارتخانه‌ها و حمایت زیرساختی از تولیدکنندگان احساس می‌شود تا این فعالیت رونق بگیرد.