به گزارش اصفهان زیبا؛ با اجرای قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، شیوه خرید و فروش ملک تغییر کرده است. اکنون خریداران و فروشندگان می‌توانند از سه مسیر قانونی برای ثبت معاملات خود استفاده کنند؛ مراجعه مستقیم به دفتر اسناد رسمی، ثبت پیش‌نویس قرارداد از طریق مشاور املاک یا ثبت قرارداد یکسان در سامانه. آشنایی با این روش‌ها به مردم کمک می‌کند تا معاملات ملکی را با اطمینان بیشتری انجام دهند و مراحل قانونی را به‌درستی طی کنند.
اجرای قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، مسیر انجام معاملات ملکی را وارد مرحله تازه‌ای کرده است. خریدار و فروشنده دیگر مجبور نیستند تنها به توافق عادی و تنظیم قولنامه دستی اکتفا کنند؛ زیرا قانون، روش‌های مشخصی برای ثبت رسمی معاملات پیش‌بینی کرده است.
اعظم قویدل، سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، سه روش قانونی انجام معاملات ملکی را تشریح کرده است. هر یک از این روش‌ها مراحل و مهلت‌های مشخصی دارد که طرفین معامله باید به آن توجه کنند.
مراجعه مستقیم به دفترخانه و تنظیم قولنامه رسمی
یکی از روش‌های خرید و فروش ملک، مراجعه مستقیم خریدار و فروشنده به دفتر اسناد رسمی است. اعظم قویدل توضیح داده است که قانون الزام، امکان تنظیم قولنامه رسمی برای معاملات ملکی را در دفاتر اسناد رسمی فراهم کرده است.
این قولنامه با قولنامه‌های عادی تفاوت دارد؛ زیرا سردفتر آن را در سامانه ثبت الکترونیک اسناد ثبت می‌کند. به این ترتیب، طرفین می‌توانند قرارداد خود را در چارچوب ضوابط قانونی تنظیم کنند.
همچنین مالکان املاکی که سند آنها از سوم تیرماه ۱۴۰۳ به بعد به رنگ سبز صادر شده است، می‌توانند برای تنظیم قراردادهای خصوصی به دفترخانه مراجعه کنند. این امکان برای املاکی که سند مالکیت آنها پیش از این تاریخ صادر شده نیز، در چارچوب مقررات مربوط، پیش‌بینی شده است.
در این روش، سردفتر بر اساس ماده ۲ قانون الزام و با استفاده از نمونه مبایعه‌نامه، تعهد به بیع یا قولنامه بارگذاری‌شده در سامانه، قرارداد خصوصی طرفین را تنظیم می‌کند و نسخه رسمی آن را به آنها تحویل می‌دهد.
ثبت پیش‌نویس قرارداد از طریق مشاور املاک
روش دوم به افرادی مربوط می‌شود که برای انجام معامله به مشاور املاک مراجعه می‌کنند. در این حالت، مشاور املاک می‌تواند پیش‌نویس قرارداد را در سامانه مربوط ثبت کند.
پس از ثبت پیش‌نویس، خریدار و فروشنده باید ظرف پنج روز به دفتر اسناد رسمی مراجعه کنند تا مراحل بعدی معامله را انجام دهند. بنابراین، ثبت پیش‌نویس به‌تنهایی به معنای پایان فرایند قانونی نیست و طرفین باید مهلت تعیین‌شده را رعایت کنند.
این روش به افرادی کمک می‌کند که ترجیح می‌دهند از خدمات مشاور املاک استفاده کنند و در عین حال، مراحل ثبت معامله را از مسیر قانونی ادامه دهند.
ثبت قرارداد یکسان در سامانه
سومین روش، استفاده از قرارداد یکسان است. به گفته سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، قرارداد یکسان نمونه مشخصی دارد و مشاور املاک یا طرفین معامله می‌توانند از طریق امکانات پیش‌بینی‌شده در سامانه، آن را ثبت کنند.
در این روش، طرفین باید نمونه قرارداد مرتبط را انتخاب کنند و اطلاعات موردنیاز را در سامانه وارد کنند. قرارداد یکسان در چارچوب مقررات مربوط تنظیم می‌شود و قانون برای ادامه فرایند آن نیز مهلت مشخصی تعیین کرده است.
بر اساس توضیحات قویدل، طرفین پس از ثبت قرارداد یکسان باید حداکثر ظرف سه ماه به دفتر اسناد رسمی مراجعه کنند تا مراحل بعدی را انجام دهند و محدودیت‌های مربوط را برطرف کنند.
استعلام‌های قانونی برای جلوگیری از معامله با سند جعلی
یکی از موضوعات مهم در ثبت رسمی معاملات ملکی، بررسی اطلاعات و انجام استعلام‌های لازم است. این استعلام‌ها به شناسایی وضعیت ملک و جلوگیری از تنظیم قرارداد بر مبنای اسناد جعلی کمک می‌کنند.
بر اساس توضیحات سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، در مراجعه مستقیم به دفترخانه و همچنین در فرایندهای پیش‌بینی‌شده برای ثبت معاملات، استعلام‌های لازم از طریق سامانه انجام می‌شود. هدف از این فرایند، افزایش اطمینان از صحت اطلاعات و فراهم‌کردن زمینه امن‌تر برای انجام معامله است.
خریداران و فروشندگان کدام مسیر را انتخاب کنند؟
قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول سه مسیر را برای انجام معاملات پیش‌بینی کرده است: مراجعه مستقیم به دفترخانه و تنظیم قولنامه رسمی، ثبت پیش‌نویس قرارداد از طریق مشاور املاک و مراجعه به دفترخانه ظرف پنج روز، یا ثبت قرارداد یکسان در سامانه و مراجعه به دفترخانه حداکثر ظرف سه ماه.
خریداران و فروشندگان باید پیش از انتخاب روش معامله، از شرایط قانونی مربوط به ملک و قرارداد خود آگاه شوند. همچنین رعایت مهلت‌های تعیین‌شده و انجام استعلام‌های لازم اهمیت زیادی دارد. آگاهی از این مراحل می‌تواند به کاهش مشکلات حقوقی و انجام مطمئن‌تر معاملات ملکی کمک کند.