مجوز و نظارت نیست؛ آموزش هست!

عدم صدور گواهینامه موتورسواری برای بانوان، علاوه بر اینکه امکان نظارت بر این پدیده را سلب کرده، مسائل جدیدی را به وجود آورده است، مسائلی که در صورت بی‌توجهی می‌تواند خسارات فراوانی را به شهروندان و خانواده‌های ایرانی وارد کند…

پیش از این در گزارش روزنامه اصفهان زیبا با عنوان «موتورسواری بانوان به نظارت نیاز دارد» به این پرسش مهم پرداختیم که چرا ‌به‌رغم مصوبه هیئت دولت، گواهی‌نامه برای زنان موتورسوار صادر نشده است. عدم صدور گواهینامه موتورسواری برای بانوان، علاوه بر اینکه امکان نظارت بر این پدیده را سلب کرده، مسائل جدیدی را به وجود  آورده است، مسائلی که در صورت بی‌توجهی می‌تواند خسارات فراوانی را به شهروندان و خانواده‌های ایرانی وارد کند.

هیئت وزیران در بهمن‌۱۴۰۴ مصوبه‌ای را درباره صدور گواهینامه موتورسیکلت برای زنان و آموزش آن‌ها توسط مربیان زن تصویب کرد.

وزارت کشور نیز در مرداد۱۴۰۵ اعلام کرد که موانع قانونی و فقهی این موضوع برطرف شده و نظر مثبت فقها نیز وجود دارد. با این وجود روند اجرایی صدور گواهینامه هنوز آغاز نشده و این موضوع همچنان میان وعده‌ها و هماهنگی میان دستگاه‌ها معطل مانده است.   با این حال،  برخی از آموزشگاه‌های سطح شهر با تبلیغات خود، از جمله آموزش توسط خانم و در پیست‌های مخصوص و گاه با وعده دادن گواهینامه کلاس‌های آموزشی برگزار می‌کنند که از نظر پلیس راهور این کار غیرقانونی است و هیچ مجوزی به این آموزشگاه‌ها داده نشده است.

موضع پلیس راهور فراجا

پلیس راهور فراجا تأکید کرده است که با اصل موتورسواری زنان مخالفتی ندارد؛ اما به‌عنوان مجری قانون عمل می‌کند و هرگونه اقدام را منوط به طی‌شدن کامل مراحل قانونی و ابلاغ رسمی می‌داند. سردار سید تیمور حسینی، رئیس پلیس راهور فراجا  در تیرماه سال جاری در گفت‌وگو با رسانه‌ها گفته است: «موضوع گواهینامه بانوان سال‌ها در دولت و مجلس بررسی شده و با لایحه دولت در مسیر قانونی قرار گرفته است.» با این حال، او ادعاها درباره «چاپ نخستین نمونه گواهینامه بانوان» را رد کرده و آن را «فاقد مبنای اجرایی و موضوعیت از منظر فنی» خوانده و تأکید کرده که تاکنون هیچ گواهینامه‌ای در این حوزه صادر نشده است. رئیس پلیس راهور همچنین اعلام کرده که در صورت اجرای نهایی، گواهینامه بانوان «دقیقا با همان مشخصات، قالب و استانداردهای مشترک» آقایان صادر خواهد شد و هیچ تفاوتی نخواهد داشت. بهمن ‌ سال گذشته  بود که رسانه‌ها گزارش دادند، دولت مصوبه‌ای را ابلاغ کرد که در آن شرایط آموزش و آزمون بانوان را بیان کرد؛ اما در عمل با یک مشکل روبه‌رو شد:«بر اساس این مصوبه، آموزش عملی متقاضیان زن باید از طریق مربیان زن و با اولویت افسران زن انجام شود و در صورت کمبود مربی، استفاده از آزمون‌گیرندگان مرد واجد صلاحیت با رعایت ملاحظات شرعی و تحت نظارت مستقیم پلیس راهور پیش‌بینی شد.» این مسئله واکنش کانون آموزشگاه‌های رانندگی کشور را در پی داشت و فرهاد حقیقی، رئیس هیئت‌مدیره این کانون، به صراحت اعلام کرد که این مصوبه در وضع فعلی «به دلیل نقص در زیرساخت امکان اجرا ندارد.» دلیل اصلی این است که پیش از این صدور گواهینامه موتورسیکلت برای زنان ممنوع بوده؛ بنابراین هیچ مربی زن دارای گواهینامه موتورسیکلت در کشور وجود ندارد؛ به همین دلیل، کانون آموزشگاه‌ها خواستار اصلاح این مصوبه و فراهم‌شدن زیرساخت‌های آموزشی شده است.

آموزش در آموزشگاه‌های بدون مجوز

با این اوصاف و طی تحقیقی که ما از آموزشگاه‌ها داشتیم آن‌ها خود را دارای مربی خانم و همراه با مجوز معرفی کردند.صاحب یکی از این آموزشگاه‌ها قاطعانه گفت که فعلا برای بانوان آموزشی نداریم و تا زمانی که مجوز رسمی و دستورالعمل آن به ما ابلاغ نشود از انجام آموزش معذوریم؛ با این حال شماره‌ آموزشگاه دیگری را داد که در زمینه آموزش بانوان فعالیت می‌کند. این آموزشگاه در پیست موتورسواری به آموزش علاقه‌مندان می‌پردازد. وقتی از کفِ سن هنرجویان پرسیدیم، متعجب شدیم! مسئول آموزشگاه گفت که از 8 سال به بالا آموزش می‌دهیم و این خود نکته‌ای است که آیا کودکان توان و استقامت راندن و نگهداری موتورسیکلت را دارند؟ و اگر شرایطی دشوار برای آن‌ها پیش آمد چطور می‌توانند حادثه را مدیریت کنند؟! البته برای ثبت‌نام، داشتن رضایت‌نامه از خانواده جزو شروط الزامی بود و بدون آن، از پذیرش خودداری می‌کردند. علاوه بر این، هزینه آموزش برای 6 جلسه مبتدی از 8 میلیون تومان آغاز و زیر نظر مربی خانم که موتورسوار حرفه‌ای است انجام می‌شد. آموزشگاه دیگری را انتخاب کردیم و تماس گرفتیم. در این آموزشگاه هنرجو از سیزده‌چهارده سال به بالا پذیرش می شد. این آموزشگاه هم شرط پذیرش هنرجوی زیر 18سال را داشتن رضایت‌نامه اعلام کرد و دلیل آن را مشکلات قانونی در صورت ایجاد مشکل دانست. هزینه در این آموزشگاه 8 جلسه و 7میلیون تومان است و هنرجو زیر نظر مربی خانم آموزش می‌بیند. پرسیدیم که آیا شما مجوز آموزش به بانوان را دارید که پاسخ آن‌ها مثبت بود و خود را دارای مجوز معرفی کردند.

هیچ‌ مجوزی تا کنون صادر نشده است!

با توجه به اینکه هنوز مجوز رسمی از سوی مراکز ذی‌ربط به آموزشگاه‌ها داده نشده، با سرهنگ علی مولوی، رئیس پلیس راهور استان اصفهان گفت‌وگو کردیم و نظر او را در این زمینه جویا شدیم.  مولوی می‌گوید: « تا این لحظه هیچ‌گونه ابلاغیه یا مجوزی مبنی بر تأسیس یا فعالیت آموزشگاه رانندگی موتورسیکلت بانوان در هیچ نقطه‌ای از کشور وجود ندارد. اگر هم مواردی تحت عنوان فدراسیون یا بخش‌های دیگر مطرح است، باید دید مجوز ادعایی‌شان از کجاست؛ اما از نظر پلیس راهور، هیچ آموزشگاهی در این حوزه تأیید نشده است.» او درباره ورود و تصمیم‌گیری قانونی برای سامان‌دهی این موضوع توسط پلیس راهور می‌افزاید:« هر موضوعی که تبدیل به قانون و به نیروی انتظامی ابلاغ شود، به‌طور کامل اجرا خواهد شد. ملاک ما فقط ضوابط و مصوبات ابلاغی است.»

به گفته رئیس پلیس راهور استان اصفهان، هر راکب موتورسیکلتی که فاقد گواهینامه معتبر باشد، در چارچوب مقررات اعمال قانون می‌شود.