به گزارش اصفهان زیبا؛ سلامت، حق همگانی است؛ حقی که نباید به محل زندگی، شرایط اقتصادی یا موقعیت اجتماعی افراد وابسته باشد. تحقق این حق اساسی به نظامی سلامت‌محور نیاز دارد که خدمات بهداشتی را تا دورترین نقاط کشور به مردم برساند. در این میان، بهورزان به‌عنوان یکی از ارکان اصلی نظام شبکه بهداشت و درمان کشور، نقشی ماندگار در تحقق عدالت در سلامت ایفا می‌کنند.
پویش «بهورز، نماد عدالت در سلامت» فرصتی برای بازخوانی نقش ارزشمند انسان‌هایی است که شاید در دور از هیاهوی شهرها خدمت کنند، اما تلاش‌هایشان بر زندگی میلیون‌ها نفر از هم‌وطنان اثر می‌گذارد.
بهورزان؛ نخستین حلقه ارتباط مردم روستا با نظام سلامت
بهورز برای بسیاری از خانواده‌های روستایی، نخستین نقطه ارتباط با نظام سلامت است. او با شناخت شرایط زندگی، فرهنگ، نیازها و مشکلات مردم منطقه، خدمات بهداشتی را به بخشی ملموس از زندگی روزمره تبدیل می‌کند.
مراقبت از مادران باردار و نوزادان، واکسیناسیون کودکان و پایش رشد آنان، تنها بخشی از وظایف بهورزان است. این نیروهای سلامت همچنین وضعیت سالمندان را پیگیری می‌کنند، بیماران مبتلا به بیماری‌های غیرواگیر را شناسایی می‌کنند و آموزش‌های لازم را برای پیشگیری از بیماری‌ها ارائه می‌دهند.
آموزش خودمراقبتی، ارتقای سواد سلامت و پیگیری وضعیت بیماران نیز در شمار مسئولیت‌های مهم بهورزان قرار دارد. حضور مستمر آنان در جامعه محلی، امکان شناسایی زودهنگام مشکلات و ارائه مراقبت‌های بهداشتی متناسب با نیاز خانواده‌ها را فراهم می‌کند.
اعتماد مردم؛ سرمایه ارزشمند بهورزان
اهمیت نقش بهورز تنها به ارائه خدمات بهداشتی محدود نمی‌شود. اعتماد اجتماعی، ارتباط صمیمانه و حضور مستمر در کنار مردم، جایگاه این گروه را در جامعه محلی متمایز می‌کند.
بهورز با شناخت ظرفیت‌ها و چالش‌های هر منطقه، مردم را به مشارکت در حفظ و ارتقای سلامت تشویق می‌کند. این ارتباط نزدیک به خانواده‌ها کمک می‌کند تا از دریافت‌کنندگان صرف خدمات به مشارکت‌کنندگانی فعال در تأمین سلامت خود تبدیل شوند.
از سوی دیگر، شناخت فرهنگ و شرایط زندگی مردم به بهورزان امکان می‌دهد پیام‌های بهداشتی را متناسب با نیازهای هر جامعه ارائه دهند. چنین رویکردی می‌تواند پذیرش توصیه‌های بهداشتی را افزایش دهد و زمینه تغییر رفتارهای ناسالم را فراهم کند.
نقش بهورزان در پیشگیری از بیماری‌ها
امروزه بیماری‌های غیرواگیر، تغییر سبک زندگی، سالمندی جمعیت و چالش‌های اجتماعی سلامت، از مسائل مهم نظام‌های بهداشتی به شمار می‌روند. در چنین شرایطی، بهورزان نقش مهمی در شناسایی عوامل خطر و آموزش رفتارهای سالم دارند.
آنان با پیگیری وضعیت سلامت مردم، آموزش تغذیه مناسب، تشویق به فعالیت بدنی و افزایش آگاهی درباره عوامل خطر، به پیشگیری از بسیاری از مشکلات سلامت کمک می‌کنند. همچنین، شناسایی افراد در معرض خطر و راهنمایی آنان برای دریافت خدمات تخصصی، می‌تواند از پیشرفت برخی بیماری‌ها جلوگیری کند.
البته موفقیت این اقدامات به همکاری مردم، دسترسی به امکانات کافی و پشتیبانی مناسب از نیروهای بهداشتی نیز وابسته است.
عدالت در سلامت؛ از دورترین روستا تا مرکز شهر
عدالت در سلامت زمانی تحقق می‌یابد که کودکی در دورترین روستا نیز فرصت دسترسی به مراقبت‌های اولیه را داشته باشد؛ فرصتی برابر با آنچه یک کودک در مرکز شهر تجربه می‌کند.
این عدالت همچنین زمانی معنا پیدا می‌کند که مادر باردار، سالمند، بیمار مبتلا به دیابت یا فرد در معرض خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی بتواند بدون نگرانی از فاصله جغرافیایی، خدمات مورد نیاز خود را دریافت کند.
بهورزان سال‌هاست با تعهد و مسئولیت‌پذیری برای تحقق این هدف تلاش می‌کنند. حضور آنان در مناطق روستایی، فاصله میان مردم و نظام سلامت را کاهش می‌دهد و امکان ارائه مراقبت‌های اولیه را به گروه‌های بیشتری از جامعه فراهم می‌کند.
حمایت از بهورزان؛ ضرورتی برای ارتقای سلامت جامعه
پویش «بهورز، نماد عدالت در سلامت» تنها برنامه‌ای مناسبتی برای قدردانی از یک گروه شغلی نیست؛ بلکه فرصتی برای توجه دوباره به اهمیت مراقبت‌های اولیه سلامت، نقش نیروی انسانی در توسعه بهداشت و ضرورت حمایت از کارکنان خط مقدم پیشگیری است.
قدردانی از بهورزان باید فراتر از بیان واژه‌های تقدیرآمیز باشد. حمایت از جایگاه حرفه‌ای آنان، ارتقای دانش و مهارت‌ها، تأمین امکانات مورد نیاز و توجه به مسائل و نیازهای شغلی این گروه، از ضرورت‌های مهم نظام سلامت است.
سرمایه‌گذاری در آموزش و توانمندسازی بهورزان، کیفیت خدمات بهداشتی را افزایش می‌دهد و زمینه پاسخ‌گویی بهتر به نیازهای مردم را فراهم می‌کند. همچنین، توجه به شرایط کاری و فراهم کردن امکانات مناسب، می‌تواند انگیزه و توان آنان را برای ادامه خدمت تقویت کند.
بهورز؛ نماد امید و برابری در سلامت
بهورزان، قهرمانان بی‌ادعای عرصه سلامت‌اند. آنان در دورترین نقاط جغرافیایی، نزدیک‌ترین همراه مردم در مسیر تندرستی هستند و با آموزش، مراقبت و پیگیری مستمر، نقشی مهم در حفظ سلامت خانواده‌ها ایفا می‌کنند.
بهورز یعنی حضور عدالت در خانه‌های مردم؛ یعنی پیشگیری پیش از درمان، آگاهی پیش از بیماری و امید به برخورداری برابر از حق سلامت.
بهورز، نماد عدالت در سلامت است؛ زیرا هیچ انسانی نباید به دلیل دوری از شهر، از حق برخورداری از سلامت محروم بماند.
لیلا هادی، کارشناس ارشد آموزش مرکز بهداشت شماره ۲ اصفهان