به گزارش اصفهان زیبا؛ سفر آیتاللهالعظمی امام خامنهای به اصفهان، بسیار پربرکت بود و دستاوردهای فرهنگی ارزندهای با خود به ارمغان آورد. یکی از اتفاقهای این سفر، دیداری بود که ایشان با طلاب و علمای این شهر در مسجد حکیم داشتند؛ بنده هم توفیق داشته و در این جلسه حضور داشتم.
در این دیدار، ایشان تأکیدهایی چندباره درباره عظمت و قدرت معنوی حوزه اصفهان داشتند. این فراز را میتوان مهمترین بخش این دیدار دانست.
پیش از بیان هر نکتهای باید اعتراف کنیم که یکی از ویژگیهای برجسته رهبر شهید اعلیاللهمقامه توجه عمیق ایشان به «تاریخ» بود.
صرفنظر از این دیدار در بسیاری از بیانات و دیدارها و نوشتههایی که از ایشان منتشرشده، توجه و تأکید معظمله به تاریخ نمایان است؛ ضمن اینکه خود ایشان هم فهم تاریخی بسیار عمیقی داشتند. چهبسا میتوان ادعا کرد که همین ویژگی، یکی از نقاط تمایز ایشان نسبت به سایر شخصیتهای سیاسی دوران معاصر ایران است. این نگاه تاریخی باعث میشد مطالب ایشان عمق خاصی پیدا کند.
رهبر شهید اعلیاللهمقامه بر تاریخ ایران، تاریخ جهان و تاریخ اسلام موشکافانه مسلط بودند. ایشان از ظرفیتهای تاریخی و فهم و بصیرت تاریخی برای طرح هرچهبهتر مباحثشان بهره میبردند؛ به همین مناسبت در سفرهایی که به شهرهای مختلف داشتند، یکی از دغدغههایشان معرفی اشخاص، رخدادها و اماکن اثرگذار تاریخی آن منطقه بود.
هدف آیتالله خامنهای از معرفی بیشتر این برجستگیها آن بود که به مخاطب بگویند شما نیز اگر بخواهید در ادامه اثرگذار باشید، باید از تاریخ این ملت غافل نشوید و به آن توجه لازم داشته باشید.
اما مسئله اصلی در آن دیدار، اشاره ایشان به حوزه تاریخی اصفهان است. اصفهان سابقه تاریخی فوقالعادهای دارد؛ از دوران پیش از اسلام گرفته تا به امروز؛ از شهر سلمان محمدی تا دوران آلبویه و سلجوقیه که اصفهان پایتخت بوده است. اما اگر بخواهیم به قله شکوفایی علم در اصفهان توجه کنیم، ناگزیریم متوجه دوران صفویه شویم. حوزه اصفهان مدیون عصر صفویه است.
در این دوران، ملتسازی جدیدی پایهریزی شد که اساس آن، هویت شیعی بود؛ همچنین، اصفهان پایتخت تولید و انتشار دانش شد؛ حوزه علمیه در این زمان بسیار جامع و منشأ اتفاقهای بسیار مؤثر بود؛ شخصیتهای والایی به اصفهان آمدند و مجلس درس برپا کردند و بزرگانی نیز در آن پرورشیافتند و به شهرهای دیگر رفتند؛ درضمن، کتابهای متعدد و آثار ماندگاری تألیف شد. همه ما نام میرداماد، میرفندرسکی، شیخبهایی، ملاصدرا و مجلسی اول و دوم را شنیدهایم.
این نکته مهم را از یاد نبریم که حوزه امروز ما میراثدار حوزه آن عصر است. اشاره حضرتآقا به آن دوره، اشاره به ظرفیتی است که در آن عصر رقم خورد. وقتی ظرفیتی در دورانی به تحقق میرسد، ما با تکیه بر آن، میتوانیم به فکر احیای آن باشیم و این فرق دارد با اینکه بخواهیم مطلبی را از صفر بهپا کنیم؛ لذا این تأکید ایشان، ایجاد نوعی شوق و نشاط در میان روحانیون است که بدانند در کدام تجربه تاریخی زیست میکنند و میتوانند با الهام از این ظرفیت تاریخی بهدنبال بازآفرینی و بازیابی فضای علمی و دینی باشند.
نکته دیگر آنکه، روزگار فعلی، دوران تلاقی و تضاد میان تمدنهاست. هویت ایرانیاسلامی امروز درگیر هویت مهاجم است. در اینجا هم دقت تاریخی رهبری مشخص میشود که در برابر این حمله خانمانسوز، پایگاه مستحکمی به نام تجربه تاریخی دارید. شما ستونهای باقوت علمی در این شهر دارید که میتوانید به آن تکیه کنید.
دوران شکوفای صفویه میتواند به مسیر پیشرفت امروز شما کمک کند. میراث صفوی امروز به رایگان در اختیار ماست؛ از کتابها تا ابنیه. جوان ما درمییابد که با پشتوانهای مستحکم میتواند بهسمت قله حرکت کند.
نکته آخر اینکه، امروز نوعی احساس دلسردی در فضای علمی وجود دارد. طلبه فکر میکند نقش ناچیزی در فضای اجتماعی دارد. امام شهید میگوید که ای طلاب اصفهان، حواستان باشد؛ حوزه شما روزی در کل جهان اسلام اثرگذار بوده؛ اینجا پایتخت نشر علم جهان اسلام بوده است و این به طلبه احساس عزتمندی میدهد. این احساس بهدنبال خود نشاطی میآورد که درنهایت منجر به فرحت و رفع سردی فضا میشود.