چرخش راهبردی در سرمایه‌گذاری شهری

رویکرد شهرداری اصفهان برای ارائه فرصت‌های سرمایه‌گذاری در رویداد دوم ایزینکس متفاوت‌تر از رویداد اول ایزینکس است. در رویداد دوم، شهرداری اصفهان سبدهای متنوع‌تر و ترکیبی‌تری را در مقایسه با رویداد اول ارائه داده است. در رویداد دوم تمرکز سنتی بر تفریح، گردشگری و مراکز تجاری صرف، جای خود را به پیشران‌های پایدار شهری مانند زیرساخت‌های فناورانه، اقتصاد چرخشی و مدیریت پسماند و انرژی‌های پاک داده است. این در حالی است که در رویداد اول ایزینکس، رویکرد شهرداری اصفهان برای ارائه فرصت‌های سرمایه‌گذاری محدودتر بود و ضرورت پروژه‌های توسعه شهری با رویکردهای نوین احساس نمی‌شد. علاوه براین رویکرد مدل جذب سرمایه نیز در رویداد دوم به سمت کاهش ریسک بازگشت اصل سرمایه برای بخش خصوصی و تضمین منافع پایدار سوق پیدا کرده است.

به گزارش اصفهان زیبا؛ بررسی عملکرد پنج‌ساله سازمان سرمایه‌گذاری و مشارکت‌های مردمی شهرداری اصفهان نشان می‌دهد، فرصت‌های سرمایه‌گذاری ارائه شده در رویداد اول ایزینکس موفق به جذب سرمایه نشده‌اند. شهرداری اصفهان در رویداد دوم از معرفی تمامی فرصت‌های سرمایه‌گذاری رویداد اول چشم‌پوشی کرده و صرفاً برخی فرصت‌های سرمایه‌گذاری رویداد اول را در رویداد دوم ایزینکس به طور مجدد تکرار کرده است.

پروژه‌های تکرارشونده عمدتاً پروژه‌هایی هستند که با تغییر رویکرد شهرداری اصفهان در رویداد دوم همسو هستند؛ یعنی عمدتاً محیط‌زیست محور و خدماتی – رفاهی هستند. چنین رویدادهایی فرصتی برای شناخت انتظارات سرمایه‌گذاران، توسعه ارتباطات اقتصادی و بهبود شیوه ارائه طرح‌ها است. باوجود این تفاسیر به نظر می‌رسد شهرداری اصفهان برای تغییر رویکرد خود، انتظارات سرمایه‌گذاران را در رویداد اول بررسی و برای ارائه طرح‌ها این انتظارات را مدنظر قرار داده است.

استراتژی عرضه فرصت‌های سرمایه‌گذاری شهرداری اصفهان در رویداد اول ایزینکس حجیم، متکثر و ابرپروژه محور (۱۱۰ همت) بوده است؛ ولی در رویداد دوم این راهبُرد گزیده‌محورشده و تمرکز بر ۱۳ محور کلیدی و تخصصی است. شهرداری در رویداد دوم از رویکرد طرح‌محور به سرمایه‌پذیر محور، گذر کرده است.

در رویداد اول ایزینکس در بخش تفریحی و نشاط، رویکرد شهرداری اصفهان معرفی مگاپروژه‌های متمرکز و سنگین مانند پارک برفی، چرخ‌وفلک، هتل‌ها بوده است این در حالی است که در رویداد دوم ایزینکس، رویکرد شهرداری به سمت ریز پروژه‌ها و تم پارک‌های نوآورانه مانند ژوراسیک پارک، باغ‌های موضوعی، گذرهای غذا سوق پیدا کرده است. در بخش حمل‌ونقل نیز در رویداد اول تمرکز روی خطوط ریلی سنگین و تکمیل رینگ چهارم بوده است؛ ولی در رویداد دوم رویکرد شهرداری به سمت خدمات خودرویی، قطعات مستعد توسعه، پمپ‌بنزین و هاب‌های چندمنظوره شیفت کرده است.

نگاه شهرداری در ایزینکس دوره اول

ایزینکس به‌عنوان نخستین نمایشگاه جامع سرمایه‌گذاری در استان اصفهان، ظرفیت‌ها و فرصت‌های اقتصادی و زیرساختی شهر را معرفی می‌کند. این رویداد در دو دوره طی سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ در اصفهان برگزار شد.

در دوره نخست ایزینکس (اکسپوی بین‌المللی فرصت‌های سرمایه‌گذاری استان اصفهان) که در شهریورماه سال ۱۴۰۴ برگزار شد، شهرداری اصفهان حجم فرصت‌های سرمایه‌گذاری خود را حدود ۱۱۰ همت اعلام کرد. در این دوره فرصت‌های سرمایه‌گذاری در پنج حوزه مهم زیست‌بوم شهری حمل‌ونقل و ترافیک (هفت پروژه)، تفریحی و نشاط اجتماعی، گردشگری و هتل، (هفت پروژه) خدمات شهری و محیط‌زیست و فناوری‌های نوین، انرژی‌های پاک (سه پروژه) و هشت پروژه هم در قالب سایر فرصت‌های سرمایه‌گذاری شهر اصفهان معرفی شدند. در این دوره، مدل سرمایه‌گذاری‌ها بیشتر به سمت مشارکت مدنی، فاینانس، BOT، BOO سوق پیدا کرد.

در رویداد اول ایزینکس، در حوزه حمل‌ونقل و ترافیک، توسعه خط اول قطار شهری اصفهان، توسعه خط دوم قطار شهری اصفهان، خط سوم قطار شهری اصفهان، توسعه با محوریت حمل‌ونقل عمومی، تکمیل و نازک‌کاری ایستگاه‌های قطار شهری، تکمیل حلقه چهارم ترافیکی شهر اصفهان، تجاری و پارکینگ مکانیزه پارکینگ قدس به‌عنوان فرصت‌های سرمایه‌گذاری معرفی شدند.

در حوزه گردشگری و نشاط اجتماعی، فرصت‌های سرمایه‌گذاری نیز پروژه‌هایی نظیر احداث چرخ‌وفلک بزرگ اصفهان، احداث پارک برفی، مجموعه هتل و مرکز تجاری اجلاس اصفهان، هتل چهارستاره و مجموعه تجاری شهر رؤیاها، هتل پنج‌ستاره شهید کشوری، توسعه سالن نمایشگاه بین‌المللی اصفهان و طرح توسعه حرم مطهر حضرت زینب به‌عنوان فرصت‌های سرمایه‌گذاری معرفی شدند.

در حوزه خدمات شهری و محیط زیستی نیز فرصت‌های سرمایه‌گذاری کارخانه هاضم خشک، احداث نیروگاه زباله‌سوز، احداث نیروگاه خورشیدی سایت سجزی معرفی شدند. در این دوره فرصت‌هایی همچون احداث بازار موتورسیکلت و دوچرخه، احداث خط دوم تله سیژ ناژوان، احداث مجموعه فرهنگی، تفریحی و نشاط اجتماعی پارک مشاهیر اصفهان، احداث مجموعه تجاری و پارکینگ میدان جمهوری، احداث مجموعه تجاری و پایانه حمل‌ونقل مسافر درون‌شهری صمدیه اصفهان، احداث فاز دوم مجموعه تفریحی و نشاط اجتماعی شهررویاهای اصفهان، تکمیل مجموعه فرهنگی، اداری و تجاری غدیر سپاهان‌شهر اصفهان به‌عنوان پتانسیل‌های بالقوه سرمایه‌گذاری در شهر اصفهان معرفی شدند.

تنوع فرصت‌ها در ایزینکس دوم

در دوره دوم ایزینکس که در مهرماه سال ۱۴۰۵ برگزار شد، شهرداری اصفهان ۱۳ پروژه شاخص را برای توسعه مشارکت‌های اقتصادی در این رویداد ارائه کرد. در این دوره، رویکرد شهرداری اصفهان از پروژه‌های عمومی‌تر گردشگری و تفریحی بیشتر به سمت زیرساخت‌های فناورانه، انرژی‌های پاک، مدیریت پسماندشیفت کرد. بررسی مدل‌های جذب سرمایه رویداد دوم نشان می‌دهد مدل ساخت بهره‌برداری و واگذاری BOLT رویکرد جدیدتر شهرداری برای جذب سرمایه است.

در بخش حمل‌ونقل و ترافیک، فرصت‌هایی همچون پارکینگ و مجموعه تجاری، اداری میدان جمهوری، فرصت قطعه جنوب غربی شهرک خدمات خودرویی، زمین امام خمینی – سراج (مرکز خدمات خودرویی) برای جذب سرمایه‌گذار ارائه شده‌اند.

در بخش فرهنگی و ورزشی، فرصت‌هایی همچون ورزشگاه گلستان، کراس آور، باغ تندرستی – پدل و تنیس، هاب تخصصی کودک، خانواده و زندگی، ورزشگاه سرو، ورزشی تجاری شهید کشوری بلوار بوستان، مینی گلف خیابان الفت، معرفی شدند.

در حوزه خدماتی و رفاهی نیز فرصت‌هایی همچون پروژه هایپرمارکت فجر و بازار میوه، ساماندهی باغ ایران چای معرفی شدند. در حوزه تفریحی و گردشگری پروژه‌های بزرگ‌ترین چرخ‌وفلک ایران، فاز دوم شهر رؤیاها، خط ۲ تله سیژ ناژوان، ژوراسیک پارک، خیابان غذایی، پارک برفی، باغ تندرستی – اقامتی، باغ تندرستی – گذرغذا، باغ تندرستی – جایگاه بین‌راهی، احداث باغ بستنی، پروژه باغ نورانی رز و مجموعه غذایی ناژوان، هتل پنج‌ستاره شهید کشوری و حمام رهنان به‌عنوان فرصت معرفی شدند.

در این دوره پروژه‌های آینکس، قطعه زمین کنارگذر همت، قطعه ۸۱ شهید کشوری، مجموعه مسکونی تجاری شقایق، مجموعه مسکونی اطشاران، مجموعه مسکونی خیابان جی – خیابان لاله، مجموعه غدیر سپاهان‌شهر، طرح احداث سومین میدان بزرگ شهری به‌عنوان فرصت‌های اقتصادی معرفی شدند.

در حوزه محیط زیستی نیز پروژه کارخانه هاضم خشک، تصفیه‌خانه شمال اصفهان، احداث نیروگاه زباله‌سوز، شهرک بازیافت، احداث مرکز بهره‌وری آب و انرژی چشمه توتی، مزرعه خورشیدی اصفهان، مجموعه جایگاه‌های شارژ خودرو در نقاط مختلف شهر و سایر فرصت‌ها همچون نازک‌کاری خط ۲ مترو، جایگاه سوخت فرزانگان، توسعه خط اول قطار شهری، توسعه خط دوم قطار شهری، خط سوم قطار شهری، زمین ۳۷۰۰ متری سپاهان‌شهر، پروژه محل فعلی کمپ گردشگری ستاد کیمیا در اتوبان معلم، طرح توسعه گردشگری باغ فدک، مجتمع تجاری ورزشی میدان گل‌ها، باغ تندرستی – نیروگاه خورشیدی، احداث و بهره‌برداری از واحد سوخت جامد مشتق شده از پسماند شهری، تجاری اداری و پارکینگ مکانیزه قدس، تزیینات خودرویی، بازار کوثر مجازی، زمین ۱۲۰۰۰ متری گل نرگس از جمله فرصت‌های سرمایه‌گذاری معرفی‌شدن در رویداد دوم ایزینکس هستند.

فرصت‌های تکرارشونده سرمایه‌گذاری در رویداد دوم

توسعه خط اول قطار شهری اصفهان، توسعه خط دوم قطار شهری اصفهان، توسعه خط سوم قطار شهری، چرخ‌وفلک بزرگ اصفهان، فاز دوم شهررویاها، احداث خط دو تله سیژ ناژوان، پارکینگ و مجموعه تجاری، اداری میدان جمهوری، هتل پنج‌ستاره شهید کشوری، پارک برفی، مجموعه غدیر سپاهان‌شهر، کارخانه هاضم خشک، احداث نیروگاه زباله‌سوز و پارکینگ مکانیزه قدس از جمله فرصت‌هایی هستند که در رویداد اول ایزینکس ارائه شدند و شهرداری این فرصت‌ها را در رویداد دوم ایزینکس به طور مجدد تکرار کرد. این نشان‌دهنده اهمیت به ثمر رساندن این پروژه‌ها برای شهرداری اصفهان و همسو بودن این پروژه‌ها با رویکرد جدید شهرداری و انتظارات سرمایه‌گذاران است.

عدم موفقیت دوره نخست نه یک بن‌بست، بلکه بازخوردی اصلاح‌کننده برای نهاد مدیریت شهری بود تا ادبیات عرضه را از مگاپروژه‌های دیریاب به پروژه‌های محیط‌زیستی، مشارکتی نوین مانند اجاره و بهره‌برداری BOLT و جاذبه‌های سبک زندگی شهری معطوف سازد.