به گزارش اصفهان زیبا؛ فرونشست زمین در سالهای اخیر به یکی از چالشهای جدی زیرساختی کشور تبدیل شده است؛ پدیدهای که با گسترش پهنههای درگیر، تنها دشتها و زمینهای کشاورزی را تحت تأثیر قرار نمیدهد و به شریانهای حیاتی کشور، از جمله شبکه حملونقل ریلی، نیز رسیده است. در این میان، مسیرهای ریلی به دلیل امتداد طولانی و عبور از مناطق مختلف جغرافیایی، در برابر تغییر شکل زمین و اختلاف میزان نشست در نقاط مجاور آسیبپذیرند. مسیر قطار سریعالسیر تهراناصفهان نیز از این قاعده مستثنا نیست و قرار گرفتن بخشهایی از این پروژه در پهنههای فرونشستی، ضرورت بررسی وضعیت زمین و اقدامات پیشگیرانه برای حفظ ایمنی و پایداری مسیر را دوچندان میکند. حال در شرایطی که فرونشست در اصفهان به یکی از دغدغه‌های جدی کارشناسان تبدیل شده و پیامدهای آن ممکن است زیرساخت‌های شهری و حملونقل را هم تحت الشعاع قرار دهد، این پرسش مطرح می‌شود که وضعیت محور قطار سریعالسیر تهران اصفهان از نظر نشست و فرونشست چگونه ارزیابی می‌شود و چه اقداماتی برای پایش و کنترل این پدیده در مسیر انجام شده است؟
موضوع فرونشست به‌صورت جدی کنترل می شود
مجری کل طرحهای زیربنایی استان و مجری طرح قطار سریعالسیر تهران قم اصفهان در گفت‌وگو با «اصفهان زیبا» با اشاره به جدی بودن مسئله فرونشست در کشور اظهار کرد: برخی از پهنههای کشور در محدوده‌های پرخطر قرار دارند و برخی دیگر نیز به مراقبت بیشتری نیازمندند. فرونشست پدیدهای است که در نقاط مختلف دنیا اتفاق می‌افتد، اما در کشور ما، برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی در برخی مناطق، شرایط بحرانی ایجاد کرده است. علیرضا صلواتی با تأکید بر ضرورت توجه به این پدیده در اجرای پروژه‌های عمرانی افزود: در پروژه قطار سریعالسیر تهران اصفهان، با توجه به استانداردهای بالای مورد نیاز، کنترل و پایش شرایط زمین از ابتدای کار مورد توجه بوده است. پیمانکار و دستگاه نظارت، موضوع نشست زمین و فرونشست را به‌صورت جدی بررسی و کنترل کرده‌اند و این روند همچنان ادامه دارد.
پایش زمین تنها به فرونشست محدود نیست
مجری طرح قطار سریعالسیر تهران اصفهان با اشاره به تفاوت میان نشست لایه‌های خاکریز و فرونشست زمین خاطر نشان کرد: حتی اگر موضوع فرونشست را نیز در نظر نگیریم، زمین و خاک در پروژه‌های عمرانی ممکن است با نشست‌های اولیه و ثانویه تحکیم خاک مواجه شوند. به همین دلیل، بررسی وضعیت زمین از ابتدا اهمیت دارد و نمی‌توان پایش‌های فنی را تنها به شرایطی محدود کرد که فرونشست به‌عنوان یک مخاطره مطرح می‌شود.
صلواتی ادامه داد: در برخی مناطق، ویژگی‌های خاک و وجود لایه‌های خاکی با ضخامت زیاد، ضرورت مراقبت و رصد شرایط را بیشتر میکند. از همین رو، پایش‌های مورد نیاز در چند مرحله انجام شده و این بررسی‌ها همچنان ادامه دارد. او با بیان اینکه تاکنون مشکل خاصی در این زمینه گزارش نشده است، تأکید کرد: کنترل شرایط زمین، بخشی از روند نظارت بر پروژه به شمار می‌رود. به گفته صلواتی بررسی نشست‌های احتمالی و ارزیابی وضعیت مسیر، از جمله اقداماتی است که در مراحل مختلف انجام شده و در ادامه نیز دنبال خواهد شد.
مطالعات تخصصی فرونشست با همکاری دانشگاه تهران
مجری کل طرحهای زیربنایی استان در ادامه با اشاره به افزایش حساسیت‌ها نسبت به پدیده فرونشست در سالهای اخیر گفت: باتوجه به اینکه فرونشست طی چند سال گذشته به یکی از موضوعات مهم در حوزه عمران کشور تبدیل شده است، توصیه کردیم این موضوع به‌صورت جداگانه و تخصصی نیز بررسی شود. او افزود: در همین راستا، پیمانکار پروژه با دانشگاه تهران قراردادی منعقد کرده است و اطلاعات لازم نیز در اختیار این دانشگاه قرار گرفته تا مطالعات تخصصی خود را انجام دهد. صلواتی افزود: این بررسی‌ها با هدف ارزیابی دقیق‌تر شرایط مرتبط با فرونشست انجام می‌شود و در کنار سایر اقدامات نظارتی و پایش‌های فنی قرار دارد.
او با اشاره به اینکه مطالعات توسط تیم فنی اساتید دانشگاه تهران هم در حال انجام است، عنوان کرد: موضوع فرونشست در این پروژه به‌صورت مستقل مورد توجه قرار گرفته و بررسی‌های تخصصی مربوط به آن دنبال می‌شود. با توجه به حساسیت موضوع، لازم است اطلاعات و داده‌های مورد نیاز در اختیار مجموعه‌های تخصصی از جمله اعضای هیئت علمی دانشگاه تهران قرار گرفته تا شرایط مسیر با دقت بیشتری ارزیابی شود.
نقشه‌برداری‌های دقیق از محور ادامه دارد
مجری طرح قطار سریعالسیر تهران اصفهان در پایان با اشاره به اهمیت کنترل دقیق شرایط این مسیر ریلی اظهار کرد: نقشه‌برداری‌های دقیق از محور قطار به‌صورت دوره‌ای انجام می‌شود و این روند ادامه خواهد داشت. او افزود: علاوه بر مطالعات تخصصی که درباره فرونشست در حال انجام است، بررسی‌های دوره‌ای و کنترل شرایط مسیر نیز دنبال می‌شود. تاکنون مشکل خاصی در این زمینه نداشته‌ایم و کنترل‌ها و مطالعات را در ادامه پروژه نیز انجام خواهیم داد.
صلواتی با اشاره به استانداردهای فنی این پروژه خاطرنشان کرد: قطار سریعالسیر از استانداردهای پیچیده، دقیق و سخت‌گیرانه‌ای برخوردار است. در بخش اجرا و نظارت نیز این استانداردها مورد توجه قرار دارند و طرف خارجی مشارکت‌کننده در اجرا و نظارت پروژه نیز این موضوعات را پیگیری میکند.