به گزارش اصفهان زیبا؛ در حالی که نمایندگان مجلس و منتقدان با اشاره به جهش قیمت مرغ به بالای ۳۰۰ هزار تومان در فاصله کوتاهی پس از این فروش اجباری، نسبت به ابهامات عملکرد شرکت‌های پشتیبان و ناکامی سیاست‌های حمایتی هشدار می‌دهند، فعالان صنفی بر این باورند که سقوط نقدینگی، انباشت بدهی‌ها و شکست طرح‌های خرید، ۳۰ درصد از فعالان این صنعت را به مرز ورشکستگی و خروج از چرخه تولید کشانده است. برای واکاوی ریشه‌های این بحران و بررسی پشت پرده‌ی شکاف عمیق میان قیمت خرید از تولیدکننده تا سفره مردم، خبرنگار ما به سراغ فرهاد جعفریان، رئیس هیئت‌مدیره اتحادیه مرغداران رفته است تا زوایای پنهان این چالش ملی را از زبان فعالان این صنف جویا شود.
جعفریان با تشریح روند تغییرات بازار مرغ اظهار کرد: در مقطعی، افزایش جوجه‌ریزی و عرضه بیش از نیاز بازار، هم‌زمان با کاهش قدرت خرید مردم، قیمت مرغ زنده را به‌شدت پایین آورد و این معضلی است که سراسر کشور را درگیر آن بوده است.
رئیس هیئت‌مدیره اتحادیه مرغداران با اشاره به جوجه‌ریزی حدود ۱۵۰ میلیون قطعه‌ای در چندماه گذشته توضیح داد: زمانی که حجم بالایی از جوجه‌ها وارد واحدهای پرورشی می‌شود، چند ماه بعد میزان عرضه مرغ زنده افزایش پیدا می‌کند. اگر در همان زمان، تقاضای بازار توان جذب این حجم از تولید را نداشته باشد، قیمت خرید مرغ زنده کاهش می‌یابد و مرغدار برای فروش محصول خود با بن‌بست مواجه می‌شود.
او درباره نقش شرکت‌های پشتیبان در این دوره افزود: این شرکت‌ها برای جمع‌آوری مرغ و کمک به تولیدکنندگان وارد عمل شدند، اما نتوانستند تمام محصول عرضه‌شده را خریداری کنند.
به گفته جعفریان، شرکت پشتیبان در مقطعی مرغ زنده را حدود کیلویی ۲۲۸ هزار تومان خریداری می‌کرد، اما با وجود این اقدام حمایتی، تعدادی از مرغداران همچنان ناچار شدند مرغ‌های خود را با نرخ‌های بسیار پایین‌تر به بازار عرضه کنند.
او در ادامه با اشاره به این وضعیت تصریح کرد: ورود مقطعی شرکت‌های پشتیبان به بازار، به‌تنهایی برای جلوگیری از زیان تولیدکنندگان کافی نبود و بسیاری از تولیدکنندگان با این وضعیت دچار خسارت شدند.
کاهش جوجه‌ریزی؛ زمینه افزایش قیمت مرغ
یکی از عوامل اثرگذار بر قیمت مرغ در ماه‌های آینده، تغییر روند جوجه‌ریزی است. جعفریان با اشاره به کاهش تدریجی تعداد جوجه‌های واردشده به واحدهای پرورشی گفت: در دوره‌ای، میزان جوجه‌ریزی ماهانه کشور بین ۱۴۰ تا ۱۵۵ میلیون قطعه نوسان داشت، اما این روند در ماه‌های پیش‌رو با شیب نزولی همراه شده است.
رئیس هیئت‌مدیره اتحادیه مرغداران با اشاره به آمار جوجه‌ریزی در ماه‌های اخیر افزود:میزان جوجه‌ریزی در مرداد حدود ۱۴۰ میلیون قطعه و در شهریور به حدود ۱۳۰ میلیون قطعه رسید. این رقم در مهرماه نیز به حدود ۱۲۰ میلیون قطعه کاهش یافت و پیش‌بینی می‌شود که جوجه‌ریزی آبان‌ماه به حدود 100 تا 110 میلیون قطعه برسد.
جعفریان در ادامه یادآور شد : افزایش مقطعی جوجه‌ریزی لزوما به معنای ارزان شدن پایدار مرغ برای مصرف‌کننده نیست؛ چرا که فرآیند پرورش جوجه تا رسیدن به مرحله مرغ کامل هزینه‌بر است و مرغدار برای تأمین نهاده‌ها و نگهداری دام باید هزینه‌های سنگینی را متحمل شود؛ بنابراین، با وجود اینکه تولید بیشتر جوجه ممکن است قیمت خود جوجه را کاهش دهد، اما هزینه‌های سرسام‌آور نهاده‌ها، خوراک و سایر مراحل پرورش همچنان بر بهای تمام‌شده محصول سایه انداخته و اجازه نمی‌دهد قیمت نهایی مرغ زنده کاهش یابد.
او با اشاره به کاهش آمار جوجه‌ریزی در ماه‌های اخیر افزود:کاهش جوجه‌ریزی که در ماه‌های اخیر رخ داده، به معنای افت عرضه در دوره‌های بعدی است؛ اما این کاهش عرضه در شرایطی اتفاق می‌افتد که متناسب با واقعیت‌های بازار و کاهش توان خرید مردم است، به‌طوری که جامعه به دلیل افت قدرت خرید امکان خرید با قیمت‌های بالا را ندارد و بازار ناچار است خود را با این شرایط تنظیم کند. با این حال، در صورت تداوم این روند کاهشی در جوجه‌ریزی، احتمال جهش قیمت مرغ در ماه‌های آتی وجود خواهد داشت.
مرغدار همچنان زیر بار هزینه‌هاست
رئیس هیئت‌مدیره اتحادیه مرغداران با تأکید بر تورم فزاینده هزینه‌های تولید اظهار کرد: در شرایطی که قیمت نهاده‌ها چهار تا پنج برابر شده است، کاهش مقطعی قیمت جوجه به‌تنهایی نمی‌تواند هزینه نهایی پرورش مرغ را پایین بیاورد.
او در ادامه افزود: در مقطع بحرانی اخیر، هزینه تمام‌شده هر کیلوگرم مرغ زنده به حدود ۲۵۰ تا ۲۶۰ هزار تومان رسیده بود، در حالی که قیمت فروش آن در بازار به حدود ۲۲۰ هزار تومان سقوط کرده بود. این اختلاف معنادار به معنای فروش اجباری محصول با زیان خالص برای تولیدکننده است.
جعفریان همچنین اظهار کرد : مشکل اصلی مرغداران در تأمین نهاده، «نبود محصول» در بازار نیست، بلکه قیمت سرسام‌آور نهاده‌ها و کمبود شدید نقدینگی برای خرید آن‌هاست که فشار مضاعفی بر واحدهای پرورشی وارد می‌کند.
در واقع، مرغدار برای آغاز دوره جدید پرورش به تأمین هزینه جوجه، خوراک و سایر مخارج جاری نیاز دارد. هنگامی که دوره قبلی با زیان سنگین به پایان می‌رسد، سرمایه در گردش لازم برای جوجه‌ریزی بعدی نیز آب می‌شود و تولیدکننده برای ادامه حیات حرفه‌ای خود به تسهیلات و منابع مالی بیشتری نیاز پیدا می‌کند.
جعفریان با اشاره به چالش‌های مالی واحدهای تولیدی بیان کرد: تعدادی از مرغداران که نهاده‌های موردنیاز خود را در قالب طرح «پالیز کشاورزی» به‌صورت مدت‌دار خریداری کرده بودند، اکنون به دلیل زیان‌های انباشته، در بازپرداخت بدهی‌های سررسیدشده با بن‌بست مواجه شده‌اند.
به گفته رئیس هیئت‌مدیره اتحادیه مرغداران میزان واحدهایی که به دلیل این بحران از چرخه فعالیت خارج شده‌اند یا با چالش‌های جدی روبه‌رو هستند، حدود ۳۰ درصد است.این رقم نشان از وسعت آسیب‌های واردشده به بدنه تولید کشور دارد.
پیش‌بینی افزایش ۳۰ درصدی قیمت تا پایان سال
جعفریان درباره چشم‌انداز بازار مرغ تا پایان سال، احتمال افزایش قیمت تا ۳۰ درصد را مطرح کرد: این پیش‌بینی در شرایطی بیان می‌شود که بهای تمام‌شده تولید مرغ زنده همچنان بالاتر از نرخ فروش آن است و روند کاهشی جوجه‌ریزی نیز به‌ناچار بر حجم عرضه در ماه‌های آینده اثر خواهد گذاشت.
جعفریان با بیان اینکه تحقق این پیش‌بینی به متغیرهای گوناگونی وابسته است، افزود:روند واقعی جوجه‌ریزی در ماه‌های آتی، میزان عرضه مرغ آماده کشتار، قدرت خرید خانوارها، نرخ نهاده‌ها و نحوه مداخله شرکت‌های پشتیبان از جمله مهم‌ترین این متغیرها هستند؛ بنابراین، افزایش ۳۰ درصدی قیمت را باید برآیندِ هشداردهنده شرایط فعلی بازار دانست.
در این میان، سیاست‌گذار با یک معضل دووجهی روبه‌روست: از یک سو، تداوم فروش مرغ با قیمتی پایین‌تر از هزینه تولید، بنیه مالی مرغداران را برای ادامه فعالیت نابود می‌کند و از سوی دیگر، افزایش افسارگسیخته قیمت مرغ می‌تواند سفره و قدرت خرید خانوارها را زیر فشار خردکننده قرار دهد.
جعفریان در پایان تأکید کرد: اگر سازوکار تنظیم بازار نتواند میان هزینه واقعی تولید و توان خرید مصرف‌کننده تعادل پایدار برقرار کند، نوسان‌های مخرب قیمت همچنان چرخ‌دنده‌های این صنف را خواهد بلعید. حمایت مؤثر از تولیدکننده زمانی رنگ واقعیت به خود می‌گیرد که خرید به‌موقع محصول، تزریق نقدینگی و تضمین ادامه‌ی تولید، در کنار صیانت از مصرف‌کننده به‌طور هم‌زمان مدیریت شود. بازار مرغ در آستانه ماه‌های پایانی سال، بیش از هر زمان دیگری به تدبیر مسئولان نیاز دارد تا هم از تکرار زیان جبران‌ناپذیر مرغداران جلوگیری شود و هم مانع تحمیل موج تازه‌ای از گرانی به سفره مردم گردد.