سمنوپزان فاطمی در باغ نور اصفهان

به گزارش اصفهان زیبا؛ هم‌زمان با ایام شهادت حضرت فاطمه‌زهرا(س) دیگ‌های بزرگ سمنو در مجموعه تفریحی باغ نور اصفهان به نیت حضرت‌زهرا(س) و پنج تن آل‌عبا(ع) بار دیگر برپا شده‌اند؛ آیینی دیرینه که این‌بار با حضور ورزشکاران، شهروندان و خانواده‌ها، فضایی آمیخته با ارادت، همدلی و مشارکت مردمی را در این مجموعه رقم زده است. سمنوپزان فقط هم‌زدن جوانه‌های گندم در دیگ‌های بزرگ و چشم‌انتظارماندن برای رسیدن طعم و رنگی آشنا نیست؛ آیینی است که در گذر سال‌ها، طعم نذر و ارادت گرفته و با نام اهل‌بیت(ع) به‌ویژه حضرت فاطمه‌زهرا(س) پیوند خورده است. رسمی که در روزهای فاطمیه، در کنار پخت سمنو، با ذکر نام اهل‌بیت(ع)، روضه و مداحی همراه می‌شود و فرصتی برای گردهم‌آمدن مردم و شریک‌شدن در یک نذر جمعی فراهم می‌آورد.این روزها در مجموعه تفریحی باغ نور اصفهان نیز حال‌وهوایی متفاوت برپاست؛ از صبح روز جمعه، هشتم آبان، دیگ‌های سمنو به مناسبت شهادت حضرت فاطمه‌زهرا(س) و یادبود شهید علی کیانی برپا شده‌اند تا این نذر آیینی پس از حدود دو شبانه‌روز پخت و مراقبت، صبح روز یکشنبه، دهم آبان آماده شود. این برنامه به همت معاونت ورزشی، تفریحی سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان برگزار شده است؛ اما آنچه در باغ نور به چشم می‌آید، تنها برپایی چند دیگ سمنو نیست؛ اینجا جمعی از آدم‌ها کنار هم آمده‌اند تا هرکدام به اندازه توان و فرصت خود، سهمی در برگزاری این آیین داشته باشند. نخستین چیزی که در فضای مراسم جلب توجه می‌کند، دیگ‌های بزرگ مسی است، دیگ‌هایی که عبارت «یا فاطمه‌الزهرا(س)» بر آن‌ها نقش بسته و در کنار هم، کانون اصلی این آیین را شکل داده‌اند. در اطراف دیگ‌ها، رفت‌وآمد و جنب‌وجوش جریان دارد. حاضران با لباس‌های مشکی، متناسب با روزهای سوگواری حضرت زهرا(س)، در بخش‌های مختلف کار حضور دارند و هرکس گوشه‌ای از کار را برعهده گرفته است.
یکی در کنار دیگ‌ها مشغول کار است؛ دیگری در آماده‌سازی و رسیدگی به کارهای مراسم مشارکت می‌کند و عده‌ای نیز با حضور و همراهی خود، به جمعیت و گرمای این دورهمی آیینی افزوده‌اند. اینجا مرز مشخصی میان تماشاگر و برگزارکننده وجود ندارد؛ هرکس می‌تواند به اندازه توان خود در این نذر جمعی شریک شود. سمنوپزان آیینی زمان‌بر است و رسیدن آن به مرحله آماده‌سازی، صبر و همراهی می‌طلبد. همین طولانی‌بودن فرایند پخت، فرصتی فراهم کرده است تا افراد بیشتری کنار یکدیگر قرار بگیرند؛ فرصتی برای گفت‌وگو، همدلی و زنده‌نگه‌داشتن رسمی که نسل‌به‌نسل منتقل شده است.
یکی از جلوه‌های متفاوت مراسم امسال در باغ نور، حضور ورزشکاران در کنار دیگ‌های سمنو است؛ ورزشکارانی که در فضایی متفاوت از میدان رقابت و تمرین، این‌بار کنار دیگ نذر آمده‌اند و در این آیین مشارکت می‌کنند.این حضور رنگ دیگری به مراسم بخشیده است؛ جایی که فضای ورزشی و تفریحی مجموعه، با یک رسم مذهبی و سنتی پیوند می‌خورد و افراد با پیشینه‌ها و علایق گوناگون، در یک نقطه مشترک کنار هم قرار می‌گیرند. در این جمع، آنچه اهمیت دارد، عنوان و جایگاه افراد نیست؛ همراهی در یک کار جمعی و سهیم‌شدن در آیینی است که ریشه در باورهای مذهبی و سنت‌های مردمی دارد. حضور ورزشکاران نیز نشان می‌دهد چنین برنامه‌هایی می‌تواند بستری برای پیوند فعالیت‌های ورزشی و اجتماعی با آیین‌های فرهنگی و مذهبی باشد.
در کنار فضای سمنوپزان، موکب پذیرایی باغ نور نیز حال‌وهوای خودش را دارد. رفت‌وآمد شهروندان به این بخش، به‌ویژه خانواده‌ها و کودکان، جلوه‌ای صمیمی به مراسم داده است. مردم برای نوشیدن یک استکان چای و پذیرایی به موکب مراجعه می‌کنند و کودکان نیز در کنار بزرگ‌ترها، بخشی از این فضای جمعی و سوگوارانه را تجربه می‌کنند.
در این گوشه از باغ نور، پذیرایی ساده اما گرم، بهانه‌ای برای مکث و همراهی شده است؛ عابران و حاضران لحظه‌هایی می‌ایستند، چای می‌نوشند و دوباره به جمع و فضای مراسم بازمی‌گردند؛ موکب نیز در کنار دیگ‌های سمنو، بخشی از تصویر این آیین را کامل می‌کند؛ تصویری که در آن نذر، پذیرایی و مشارکت مردمی در کنار یکدیگر معنا پیدا می‌کنند.حضور کودکان در این فضا نیز یادآور آن است که آیین‌های سنتی تنها با برگزاری یک مراسم زنده نمی‌مانند؛ بلکه با دیدن، تجربه‌کردن و همراه‌شدن نسل‌های تازه است که به زندگی خود ادامه می‌دهند.
سمنوپزان از آیین‌های دیرپای ایرانی است که در بسیاری از مناطق کشور به‌ویژه در مناسبت‌های مذهبی و فاطمیه، با نیت توسل و ارادت به حضرت فاطمه‌زهرا(س) برگزار می‌شود. در این مراسم، پخت سمنو با ذکر نام اهل‌بیت(ع) و برگزاری برنامه‌های مذهبی همراه است و دیگ سمنو به نمادی از نذر، برکت و مشارکت جمعی تبدیل می‌شود. در باغ نور اصفهان نیز این سنت با یاد حضرت‌زهرا(س) و گرامیداشت یاد شهید علی کیانی برگزار شده است؛ آیینی که از صبح جمعه، هشتم آبان آغاز شده است و صبح یکشنبه، دهم آبان به مرحله آماده‌سازی می‌رسد.