در این گزارش، ضمن ارائه توضیحات دو مسئول مرتبط، برخی نظرهای شهروندان اصفهانی هم درخصوص این موضوع بیان شده است. امسال و همزمان با روز عید غدیرخم، 80دستگاه اتوبوس نوی «یوروچهار» به چرخه حملونقل عمومی ناوگان اتوبوسرانی اصفهان افزوده و قرار بر این شد با رعایت اصل عدالت اجتماعی در بین 100 خط اتوبوسرانی این شهر تقسیم شوند. این اتوبوسها در حال حاضر در بین برخی خطوط که نیاز مبرمی به تعویض اتوبوسهای کهنه و فرسوده با اتوبوس نو داشتهاند، تقسیم شده و در اختیار شهروندان قرار گرفتهاند. خطوط 9، 14، 22، 25،26، 90، 196 و… برخی از این خطوط هستند که چندوقتی است اتوبوسهای نوی سفیدرنگ در مسیر آنها حرکت کرده و مسافران را از نقطهای به نقطه دیگر جابهجا میکنند.
مردم درباره اتوبوسهای نو چه میگویند؟
شهروندان اصفهانی در برخی از نقاط شهر استقبال خوبی از اتوبوسسواری میکنند و ترجیح میدهند به جای استفاده از اتومبیل شخصی، با اتوبوس به محل کار یا مقصد مورد نظرشان رفتوآمد کنند. آنها دراینباره نظرات مختلفی دارند. زن جوانی که هر روز چهار نوبت در مسیر میدان آزادی تا میدان جمهوری رفتوآمد میکند، از وضعیت اتوبوسهای این خط از لحاظ کیفیت و زمان تأخیر بسیار راضی است.
اتوبوسهای کهنه و فرسوده خط خانهاصفهان-انقلاب
زن جوان دیگری که کارمند است و هر روز مسیری را از میدان جمهوری به سمت شرق اصفهان طی میکند، از وضعیت اتوبوسهای این خط که مسافران را از خانهاصفهان به میدان انقلاب میرساند، بسیار ناراضی است. وقتی از او میخواهم نظرش را دراینباره بگوید، اعتراض میکند که در این خط شلوغ شاید پنج تا شش اتوبوس بیشتر وجود نداشته باشد، در حالی که تعداد مسافران این خط بسیار زیاد است و اتوبوس از مسیرهای محوری و نقاط مهم شهر مانند میدان جمهوری، میدان امام حسین(ع) و میدان انقلاب رفتوآمد میکند. او تأکید دارد که این اتوبوسها بسیار کهنه و فرسوده هستند و میانگین زمان رسیدن آنها به هر ایستگاه بیشتر از 20دقیقه است! چنانکه بیشتر مواقع در ساعتهای پررفتوآمد، چنان حجم مسافری در اتوبوس هست که گویی اتوبوس اصلا توان حرکت ندارد!
بهبود کیفیت اتوبوسهای خط پایانه زایندهرود-آبشار
خط پایانه زایندهرود تا آبشار، خط دیگری است که نظر یکی از مسافران ثابتش را درباره آن جویا میشوم. او زن میانسالی است که از حوالی خیابان نظر غربی، سوار اتوبوس این خط شده و فلکه فیض پیاده میشود. او میگوید: «اتوبوسهای این خط تا مدتی پیش خیلی کهنه و فرسوده بودند و گاهی برای آمدن آنقدر تأخیر داشتند که ناچار میشدم با وسیله دیگری بروم؛ اما اخیرا وضعیت این خط خیلی بهتر شده و فکر میکنم یکی از 80دستگاه اتوبوس نو را هم به این خط اضافه کردهاند.»
اظهارنظر مسافران خط بهارستان و سپاهانشهر
از دیگر خطوط اتوبوسرانی شهر که درباره آنها پرسوجو میکنم، خطهای بهارستان و سپاهانشهر تا میدان آزادی است. یکی از مسافران خط بهارستان میگوید: «اتوبوسهای این خط از لحاظ کیفیت قابلقبول هستند؛ به خصوص اینکه این خط بهجز اتوبوسهایی که در میان راه توقفهایی دارد، اتوبوسی هم دارد که یکراست و بدون توقف مسافران را به میدان آزادی میرساند. خط سپاهانشهر اما اینطور نیست.» مسافری از این خط میگوید: «اتوبوسهای این خط فرسوده و کهنه هستند و وقتی شیب جاده به خصوص در اتوبان زیاد میشود، گویی اتوبوس دیگر توان حرکت ندارد!»
کاهش عمر 10ساله ناوگان به 9,7 سال
اما پیش از آنکه بدانید 80 دستگاه اتوبوس نو چگونه و بر چه اساسی در میان خطوط تقسیم شدهاند، از سرپرست مـعـاونــت حملونقل و ترافیک شهرداری اصفهان بشنوید که تزریق 80دستگاه اتوبوس به ناوگان اتوبوسرانی اصفهان را منجر به کاهش عمر 10ساله این ناوگان به 9,7 سال میداند و معتقد است این اتفاق مهم باعث شده تا وضعیت ناوگان تا 0,3درصد بهبود یابد. ایرج مظفر میگوید که تنها شهرداری اصفهان در بین همه شهرداریهای کشور توانسته در شرایط اقتصادی نامطلوب موجود نسبت به خریداری اتوبوس اقدام کند. او میافزاید: «این کار از طریق استفاده از امتیاز اوراق مشارکت برای خرید اتوبوسهای جدید انجام شده است و بیتردید تأثیر زیادی بر کیفیت ناوگان دارد.» اینکه اتوبوسهای جدید مجهز به امکانات قابل توجهی همچون جک مکانیکی رمپ معلولان هستند، بخش بعدی توضیحات اوست که درباره آن میگوید: «اتوبوسهای خریداریشده به امکانات رفاهی، ایمنی و سرمایشـی مطلوب مجهز هستند و با استانداردهای موجود مطابقت دارند. این اتوبوسها سوخت یورو چهار و فیلتر کاهش آلایندگی نیز دارند.»
توزیع اتوبوسها بر اساس عمر ناوگان
اما اینکه این اتوبوسها بر اساس چه معیارهایی در میان خطوط تقسیم شدهاند، پرسشی است که مدیرعامل سازمان اتوبوسرانی اصفهان و حومه در پاسخ به آن میگوید: «نحوه تقسیم اتوبوسها در خطوط، ویژگیهای مختلفی همچون عمر ناوگان، میزان درخواستهای مردمی و وضعیت خود خط دارد؛ چراکه اتوبوس نو نمیتواند در هر خطی تردد کند. خط باید ویژگیهایی داشته باشد که نیاز به اتوبوس نو در آن ضروری باشد. مثلا در خیابان هزار جریب اتوبوس باید تحمل شیب بالای مسیر را داشته باشد یا در مسیرهای طولانی باید تحمل گرما و فشار تابستان را داشته باشد، پس نمیتوان هر اتوبوسی را درهر خطی به کار گرفت.» سیدعباس روحانی با بیان اینکه همه مردم متقاضی ورود اتوبوسهای نو به خطوط رفت و آمدشان هستند، تأکید میکند: «البته درخواستهای مردم کاملا بحق است؛ اما ما نمیتوانیم همه این درخواستها را عملیاتی کنیم؛ چون هیچگاه نمیتوانیم یک مرتبه صددرصد ناوگان را نو کنیم. وقتی 100اتوبوس نو میشود، به ازای آنها 100اتوبوس فرسوده شده است. به همین دلیل ما عمر ناوگان را در نظر میگیریم و بحث عدالت اجتماعی را در کنار مباحث فنی مدنظر قرار میدهیم.» به گفته او، در خصوص توزیع این 80اتوبوس، ویژگیهای کریدورها نیز در نظر گرفته شده است (کریدور مسیری است که شامل چند خط اتوبوس میشود.)
او توضیح میدهد: «برخی از مسیرها فقط یک خط اتوبوس دارند و برخی مسیرها چند خط که به آن کریدور گفته میشود. مانند کریدور کاوه به سمت میدان آزادی که شامل چند خط است. ما در توزیع این 80دستگاه اتوبوس میانگین عمر ناوگان خطوط و کریدور را در نظر گرفتیم. چنانکه حداکثر اتوبوسی که به یک خط دادیم دو اتوبوس بوده؛ اما ممکن است به کریدوری که شامل ده خط بوده شش اتوبوس اضافه شده باشد.» روحانی کاهش عمر ناوگان را مصداقی از توجه به موضوع عدالت اجتماعی میداند و میگوید: «موضوع مهم دیگر این است که در شهری به وسعت اصفهان حدود 100خط داریم، در حالی که تنها 80دستگاه اتوبوس به ناوگان اضافه شده است. یعنی امکان تزریق حتی یک اتوبوس به برخی از خطوط فراهم نشده است. مثلا خطوطی داریم که میانگین عمر ناوگان آنها به 17سال رسیده است! بنابراین با توجه به موضوع عدالت اجتماعی، اولویت ما کاهش عمر ناوگان بوده است.»
20 اتوبوس دیگر در راه اصفهان
مدیرعامل سازمان اتوبوسرانی اصفهان و حومه با اشاره به ورود 20 دستگاه اتوبوس دیگر به ناوگان اتوبوسرانی اصفهان، چنین توضیح میدهد: «برنامه ورود این اتوبوسها به ناوگان اتوبوسرانی مشخص شده است. طبق آنچه کارخانه متعهد شده این اتوبوسها تا آبان امسال تحویل داده میشوند که امیدواریم تأخیری در این کار ایجاد نشود.»
نوسازی 700دستگاه اتوبوس کهنه
روحانی تأکید میکند: «همزمان با ورود 100دستگاه اتوبوس به ناوگان اتوبوسرانی اصفهان، روند بازسازی 700دستگاه اتوبوس با جدیت در حال انجام است و اتوبوسهای بازسازیشده در حال بازگشت به چرخه ناوگان هستند.» او اضافه میکند: «قراردادهای این کار منعقد و منابع مالی آن با توافقهای سازمان برنامه و بودجه شهرداری اصفهان به صورت وام تأمین شده است. طبق اولین قرارداد، حدود 200دستگاه اتوبوس در دست بازسازی قرار گرفتهاند و مابقی نیز تا پایان ماه، نهایی میشوند.» به گفته مدیرعامل سازمان اتوبوسرانی اصفهان و حومه، به دلیل اینکه تعداد کارخانههایی که شرایط بازسازی اتوبوس را دارند در کشور بسیار کم است، این روند با قدری تأخیر مواجه خواهد بود.