نگاه تخصصی به مشکلات؛ رسالت اصلی دفاتر تسهیلگری
او با بیان اینکه مسائلی همچون زمینهای رها، پسماند، حمل زباله و… در تمامی محلات وجود دارند و نباید بهعنوان مسائل اصلی مدنظر دفاتر تسهیلگری قرار گیرند، تأکید کرد: «انتظار میرود این دفاتر نگاهی تخصصی به موضوع داشته باشند تا مردم نیز احساس نکنند که این دفاتر نهادی نیمهدولتی برای حل مسائل محله هستند و باید برای تمام مشکلات نسخه بپیچند!» به گفته حسینینیا، طبق آییننامهای که در دهم خرداد 1397 ابلاغ شد، نهاد تسهیلگر در بخش توسعهگری نگاه سرمایهگذاری دارد و در بخش تسهیلگری نیز به وجوهی نیاز دارد که به حل مسئله کمک کند.
مشارکت با مردم و معتمدان محلی از شروط اصلی است
معاون شهرسازی و معماری شهرداری اصفهان، توجه حاضران را به این موضوع جلب کرد که روند فعالیت دفاتر تسهیلگر باید بر اساس مشارکت با مردم، اما بهصورت تخصصی باشد تا از حالت عام خارج شود. او افزود: «وظایف شهرداری مشخص است؛ ولی از جنبه تسهیلگری باید دید چطور میتوان از مشارکت مردم برای حل مسئله بهرهمند شد؛ ضمنا باید توجه داشت که این دفاتر باید روند فعالیت خود را برای مردم فرهنگسازی کنند.»
مراقب معضل طرد اجتماعی در توسعه محلات باشیم
معاون شهرسازی و معماری شهرداری اصفهان در ادامه سخنانش هشدار داد که مسئله طرد اجتماعی، یکی از معضلات نگاه توسعهگرانه در بافتهای فرسوده است. او گفت: «فرض کنید ما زمینی را شناسایی کرده و برای ساختوساز در آن طرحی در نظر میگیریم؛ اما باید توجه داشته باشیم که قرار است چه کسانی ساکنان این مجموعه شوند؟ باید این تفکر را داشته باشیم که ساکنان این محله آیا در محله میمانند یا بعد از اجرای طرح مهاجرت میکنند.»
پیشنهادهایی برای مشارکت دفاتر تسهیلگری با شهرداری
پسازآن مدیرعامل سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری اصفهان سخنانی را درباره زمینههای اثرگذاری فعالیت دفاتر تسهیلگری بیان کرد. محمد فیض گفت که فعالیت این دفاتر به نفع شهرداری و مردم است؛ چراکه شهرداری عهدهدار مسائل زیربنایی و روبنایی شهر بوده و این مشارکت قطعا به نفع هر دوسوی ماجراست. او تأکید کرد: «بهتر است فعالیت دفاتر تسهیلگری در برخی مسائل با مشارکت شهرداریهای مناطق صورت گیرد؛ مثلا برای ایجاد خدمات در محدودههایی که در بافت ناکارآمد قرار دارند چنین مشارکتی منجر به انتخاب بهترین گزینهها خواهد شد.» فیض تدوین بودجه شهرداری را از دیگر موارد مهمی دانست که مشارکت دفاتر تسهیلگری با شهرداریهای مناطق قادر به اثرگذاری چشمگیری بر آن خواهد بود. او گفت: «این دفاتر به دلیل شناخت آماری و دقیقی که از ویژگیهای محلات دارند، مشورتهای مفیدی درباره تدوین بودجه به شهرداری مناطق میدهند.»
تسهیلگر ارتباط شهرداری با سرمایهگذاران باشید
مدیرعامل سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری اصفهان، آگاهسازی مردم از مباحث سطحی محلات را نیز پیشنهاد دیگری برای اقدامات دفاتر تسهیلگری دانست و افزود: «مسئله تفکیکها و نحوه تعامل شهرداری با سرمایهگذاران بزرگ، یکی از اشکالات شهرداریها از قدیم بوده که منجر به عدم توافق با مالکان میشده است؛ ولی دفاتر تسهیلگری میتوانند در این زمینه مشارکت خوبی داشته باشند تا شهرداری با این مالکان توافق کند و کارشان در مسیر قانونی انجام شود.»
در برنامههایتان بر رویکرد اجرایی تأکید کنید
مدیر منطقه 7 شهرداری اصفهان نیز با حضور در این نشست، سخنانی را درباره ضرورت رویکرد اجرایی و عملیاتی در تدوین برنامههای دفاتر تسهیلگری و بهویژه خانه مشارکت و بازآفرینی محله شاهد بیان کرد. علیاصغر شاطوری گفت که شهرداری منطقه بهعنوان متولی اجرای وظایفی که شهرداری در این منطقه دارد، آماده هرگونه مشارکت و همراهی با چنین مراکزی است؛ اما باید توجه داشت که برنامهها باید رویکرد اجرایی و عملیاتی داشته باشد و صرفابه جمعآوری آمارها و اطلاعاتی که شاید چندان برای اقدامات شاخص مفید نباشد، اکتفا نشود.
اولویتبندی معضلات محله شاهد در مشارکت با شهروندان
مدیر خانه مشارکت و بازآفرینی محله شاهد نیز گزارشی از روند فعالیتهای این مرکز را که از اوایل سال جاری آغاز به کار کرده است، برای حاضران ارائه داد. پیمان مرادیان تأکید کرد که شناسایی نیازهای واقعی ساکنان محله شاهد، محور اصلی فعالیتهای این مرکز از زمان راه اندازی آن بوده است. او تعامل و همفکری با مردم این محله و ارتباط نزدیک با معتمدان و فعالان آن را، از رویکردهای اصلی این اقدامات دانست و گفت: «ازآنجاییکه بهترین روش شناسایی نیازهای مردم، تعامل با خود آنهاست، به همین دلیل طی ماههای گذشته جلسات متعددی با گروههای مختلفی از ساکنین محله شاهد داشته و فهرستی از نیازهای ضروری این محله را تهیه کردهایم. او با اشاره به حضور چند کارشناس و متخصص رشته جامعهشناسی در این مرکز، یادآوری کرد: «بهرغم وجود بحران بیماری کرونا که در بسیاری از مواقع امکان برقراری ارتباط مستقیم با مردم را دشوار میکرد، اما ضمن رعایت پروتکلهای بهداشتی، با برگزاری چند جلسه در مساجد و مجامع عمومی با حضور کارشناسان جامعهشناسی این مرکز توانستیم ارزیابی دقیقی از وضعیت فعلی این محله داشته باشیم؛ چنانکه امروز میدانیم محله شاهد چقدر بافت فرسوده، زمینهای رهاشده و بایر، تراکم جمعیتی، معضلات ترافیکی، فرهنگی و آموزشی، نیازهای ضروری کودکان برای حضور در پارکها و مراکز تفریحی، جمعیت نابینا، معضلات زیستمحیطی و… دارد؛ همچنین از حیث عمرانی و ساختوساز باید در چه حوزههایی برای این محله اقدام شود.» مرادیان از اولویتبندی مسائل محله شاهد بهوسیله گروههای مردمی و کارشناسان خانه مشارکت و بازآفرینی محله شاهد خبر داد و تصریح کرد: «تحقیقهای ما شامل ملاقات و مصاحبههای متعدد با ساکنان قدیمی و بومی محله تا مطالعه و تحقیق درباره ریشههای تاریخی و سیر تحولات و رویدادهای اجتماعی، اقتصادی، طبیعی و … در این محله شد؛ چنانکه در این تحقیقات متوجه شدیم برخی از مسائل کلان این محله شامل نیاز بالای اقتصادی، بیکاری و فقر، تهدیدهای اجتماعی و اقتصادی برای زنان، اعتیاد به موادمخدر، آسیبهای اجتماعی فراوان در مدارس و برخوردهای نامناسب با مهاجرانی همچون افغانهاست.» به گفته او، کمبود فضای سبز ایمن، کیفیت پایین کالبدیفضایی در مدارس، دشواری آمدوشد کودکان به مهدکودک و مدرسه، سدمعبر در پیادهروها، کوچههای تنگ و بیکیفیت، خانههای فرسوده و قدیمی و تبدیل آنها به پاتوقهای منفی و همچنین ترک محله توسط جوانان نیز از دیگر مسائل این محله است.مدیرعامل هلدینگ عقیق نقشجهان هم در سخنانی بر ضرورت مشارکت شهرداری با خانه مشارکت و بازآفرینی محله شاهد تأکید کرد . مهدی شیخ سجادیه گفت که بسیاری از ما از دل همین محلات کمبرخوردار بیرون آمده و رشد کردهایم و امروز باید برای آبادانی و بهبود کیفیت زندگی ساکنان آنها اقدام کنیم. او اظهار کرد: «هلدینگ عقیق نقشجهان بر اساس رسالتی اجتماعی خود را موظف به فعالیت در این زمینه کرد و بهرغم همه موانع و مشکلاتی که در این راه وجود دارد، در آن قدم گذاشت؛ چنانکه حتی برای گرفتن مجوز فعالیت در این حوزه یک سال منتظر ماند.»
در ابتدای این آیین نیز تعدادی از معتمدان و فعالان اجتماعی محله شاهد، گزارشی از معضلات این محله را به اطلاع مسئولان حاضر رساندند که برخی از آنها شامل تعدد موتورسیکلتفروشیها و ایجاد آلودگیهای محیطی و مشکلات ترافیکی در این محله، ناامنی کوچهها برای رفتوآمد کودکان و زنان، عدم وجود امکانی برای فعالیتهای خانگی زنان و تبدیل آنها به فرصتهای شغلی، اقتصادی و… بود.