آنطور که برخی از رسانههای خارجی گزارش دادهاند: «در مناطقی که همواره میزان آلودگی هوا بالاست، شمار کسانی که پس از ابتلا به کرونا در اثر این بیماری درگذشتهاند، در مقایسه با دیگر مناطق، بیشتر است.» علاوه براین، خبرگزاری دویچهوله نیز با انتشار گزارشی از ارتباط میان آلودگی هوا و ابتلا به کرونا خبر داد و این موضوع را که محققان آمریکایی در پژوهشی به آن اشاره کرده بودند، تأیید کرد: «غلظت بالای ذرات معلق در هوا با افزایش نرخ مرگ و میر در اثر کووید ۱۹ در ارتباط است و افزایش اندک آلودگی هوا روی ساکنان شهرهای مختلف آمریکا که مدتی طولانی در معرض این شرایط آب و هوایی بودهاند، منجر به بالارفتن نرخ مرگومیر در اثر کرونا میشود.» به گزارش ایرنا، «برآوردها نشان میدهد آلودگی هوا به ۲۹درصد مرگومیرهای کرونا در جمهوری چک، ۲۷ درصد در چین، ۲۶ درصد در آلمان، ۱۸درصد در فرانسه، ۱۶درصد در سوئد، ۱۵ درصد در ایتالیا، ۱۴ درصد در انگلیس، ۱۲ درصد در برزیل، 8 درصد در ایرلند، ۳ درصد در استرالیا و یکدرصد مرگهای کرونایی در نیوزیلند کمک کرده است. همچنین نتایج یک تحقیق نشان میدهد که بیش از ۱۵درصد مرگومیرهای ناشی از آلودگی به کووید ۱۹ در جهان و ۱۸درصد تلفات ناشی از این ویروس در آمریکا میتواند به دلیل قرار گرفتن طولانیمدت در معرض آلودگی هوا باشد؛ این بدان معناست که آلودگی هوا ممکن است در تقریبا ۴۰ هزار مورد از بیش از ۲۲۰ هزار مورد مرگ و میر منتسب به ویروس کرونا در آمریکا نقش داشته باشد. یافتههای این مطالعه بر اساس تجزیه و تحلیل دادههای مطالعات قبلی آمریکا و چین در مورد آلودگی هوا و همچنین موارد مرگ و میر ناشی از کووید ۱۹ تا پایان ماه ژوئن در سطح جهان است. این یافتهها را با تصاویر ماهواره ای که نشان میدهند جهان در معرض ذرات آلاینده ریزی به عنوان ذرات معلق یا PM قرار دارد، ترکیب کردند.»
داستانی که تکراری نیست
یافتههای اخیر و اظهارنظرهای متفاوت در رابطه با ارتباط آلودگی هوا و افزایش میزان ابتلا به کرونا و مرگومیر ناشی از آن، حکایت از این دارد که داستان آلودگی هوا، امسال با داستانسیاه و تکراری هر ساله که با آغاز فصل سرد و پدیده وارونگی هوا خودش را نشان میداد و نفس شهر را به شماره میانداخت، یکی نیست؛ معضلی که گفته میشود سالانه 36هزار نفر را به کام مرگ میفرستد و براساس برآورد وزارت بهداشت، تنها در سال 1394 در 25 شهر با مجموع 30 میلیون نفر جمعیت، 12800مرگ منتسب به آلودگی هوا ثبت شده است. حالا ویروس کرونا، این سوغات نامبارک چینی که بیش از 9ماه است در کشور جا خوش کرده و قصد گذر ندارد نیز مزید بر علت شده تا تعداد آلودگی هوا امسال، مرگ بیشتری را رقم بزند؛ آماری نزدیک به 15 درصد. این موضوع را عباس شاهسونی، رئیس گروه سلامت هوا و تغییر اقلیم وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی میگوید؛ آنجا که در گفتوگو با «باشگاه خبرنگاران جوان» میافزاید: «مطالعاتی در دنیا انجام و نتایج آن در مجلات معتبر چاپ شده است، نشان میدهد که در چین، ایتالیا و بسیاری از نقاط دنیا آلودگی هوا و بهویژه افزایش ذرات معلق باعث افزایش موارد ابتلا و مرگومیرهای ناشی از کرونا و شدت بیماری میشود. ما مطالعهای را در این زمینه از پیک اول تا پیک دوم کرونا یعنی اسفندماه تا شهریور ماه انجام دادیم و نشان داده شد که ارتباط معناداری بین افزایش ذرات معلق، ازون، دیاکسید نیتروژن و افزایش مرگ و میر ناشی از کرونا در ایران وجود دارد؛ البته درصدهای بهدستآمده در ایران به اندازه گزارشهای جهانی نبود. بر اساس مطالعهای که برای تاثیر آلودگی هوا بر افزایش مرگومیر انجام دادیم، دریافتیم که ذرات معلق هوا تا ۶درصد، ازون تا ۷ درصد و دی اکسید نیتروژن تا ۱۵ درصد باعث افزایش مرگومیر کرونا در ایران میشود. البته در سایر کشورها مانند چین و ایتالیا اعداد گزارش شده بسیار بالاتر بود. آلودگی هوا بر سیستم تنفسی تاثیر میگذارد و موجب تضعیف سیستم ایمنی میشود و کرونا هم بیماری تنفسی است و وقتی با آلایندههای هوا مواجه میشویم فرد بیشتر مستعد ابتلا به کرونا میشود و در روزهایی که هوا آلوده است، ما با افزایش غلظت آلایندهها مواجه هستیم و به همین دلیل، باید از همین الان موضوع را جدی بگیریم و قانون هوای پاک و آیین نامههای این قانون اجرایی شود تا به شرایط اضطرار یا ناسالم نرسیم و اقدامات در زمینه سوخت و خودروها هر چه زودتر شروع شود.»
امسال آلودگی هوا بیشتر از سالهای دیگر است
تاثیر آلودگی هوا بر مرگومیر ناشی از ویروس کرونا موضوعی است که سید محمدمهدی میرزایی قمی، رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان محیطزیست نیز در گفتوگو با رسانهها به آن اشاره کرده است و اخطار داده که امسال آلودگی هوا بیشتر از سالهای گذشته است: «براساس این مطالعات، آلودگی هوا و کرونا رابطه مستقیم روی یکدیگر دارند، به این صورت که افزایش یک واحد ذرات معلق هوا باعث 8درصد افزایش مرگومیر ناشی از کووید19میشود، از آنجایی که پروتکلهای بهداشتی تأکید بر استفاده از وسایل حملونقل شخصی دارد و وزارت بهداشت و درمان توصیه میکند مردم از وسایل حمل و نقل عمومی استفاده نکنند، امسال میزان آلودگی هوایی بیشتری نسبت به سالهای گذشته خواهیم داشت.» در همین باره، عیسی کلانتری، رئیس سازمان حفاظت محیطزیست نیز گفته است: «متاسفانه امسال آلودگی هوا با شیوع بیماری کرونا مصادف شده و بر اساس مقالات علمی، هر واحد افزایش در غلظت ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون، 8درصد تلفات بیماران کرونایی را بیشتر میکند و حتی در برخی مقالات این رقم ۱۵درصد است.»
درحالی برخی از کارشناسان و متخصصان از تاثیر آلودگی هوا بر افزایش ابتلا به کرونا و مرگومیر ناشی از آن سخن میگویند که علی فتوحی، متخصص عفونی و بیماریهای گرمسیری در گفتوگو با «اصفهانزیبا» معتقد است آلودگی هوا تاثیر مستقیمی بر این موضوع ندارد، بلکه به عنوان فاکتوری تاثیرگذار بر بیماران دارای بیماریهای قلبی و تنفسی یا سایر بیماران زمینهای میتواند ریسک ابتلای به کرونای آنها را افزایش دهد یا باعث تشدید بیماریشان شود: «بیماریهای قلبی و تنفسی در زمانی که هوا آلوده میشود، تشدید میشوند و اوج میگیرند؛ زمانی که این بیماریها شدت یابند، در صورتی که فرد به کرونا نیز مبتلا شود، این موضوع میتواند عاملی خطرناک به شمار آید که جان بیمار را به خطر میاندازد.»