کاروانسرای قدیمی سرای خیار با کاربری فروشندگان پرنده در ضلع شمالی میدان امام علی(ع) واقع شده که توسط شهرداری منطقه3 آزادسازی و با افزودن زمینهای مجاور با کاربری موزه در دست مرمت و بازسازی قرار گرفت. ساماندهی محور تاریخی گردشگری دردشت از دیگر پروژههای منطقه3 به شمار میآید؛ فاز دوم محور تاریخی دردشت از بازارچه دردشت آغاز و تا مقبره سلطان بختگشا امتداد دارد که با آسفالت برداری، زیرسازی، تلفیق بلوک و سنگفرش، اجرا و برخی دیوارههای آن به سبک قدیمی مرمت و نوسازی و با صرف هزینه ۱۰ میلیارد ریال انجامشده است. این محور ۳۹۰ متر طول دارد و ابنیه ارزشمندی همچون بازارچه، دو منار در دشت و مقبره سلطان بخت آغا در آن واقعشده است که بهمنظور اتمام کامل این پروژه، فاز سوم عملیات ساماندهی محور حدفاصل مقبره سلطان بخت آغا تا بازار شیخبهایی که حمام شیخ بهایی و عصارخانه جماله را در مسیر خود دارد، بهزودی آغاز میشود.
آیین بهرهبرداری از 200 میلیارد تومان پروژه بازسازی، مرمت، احیا و عمران در بیستویکمین برنامه «هر یکشنبه، یک افتتاح» در روز میلاد حضرت زینب کبری سلامالله علیها و روز پرستار با حضور علیرضا نصر اصفهانی رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان، قدرتاله نوروزی شهردار اصفهان و جمعی از اعضای شورا، مسئولان شهری و رئیس انجمن دوستداران اصفهان در منطقه3 برگزار شد. آیینی متفاوت که آغاز آن با تجلیل و قدردانی از پرستاران و کارکنان بیمارستان خورشید همراه بود. در ادامه، مدیران شهری به حمام شاهزادهها در خیابان حکیم آمدند تا پروژه مرمت و بازسازیشده حمام را به تماشا بنشینند. آغاز این برنامه با هنرنمایی هنرمندان لنگپیچ در حمام طنینی دلنشین داشت. صدا منعکس شد میان طاقی حمام و محوطه دایرهای آن، آنگاه که داماد نمادین را از حمام بیرون آوردند، صداها در هم پیچید: «گل دراومد از حموم، سنبل دراومد از حموم. یار مبارک بدو، ایشالا مبارک بدو.» کاشیهای فیروزهای حمام با چنان مهارت و چیرهدستی مرمت شده بود که اگر شهربانو بیگم، دختر سلطان حسین، سازنده این حمام بود به مرمتگران، دستمریزاد میگفت. این تنها بخشی از فعالیتهای مرمتانه مدیر منطقه3 محسوب میشود؛ منطقهای که مادر بناها و خانههای تاریخی با آن مختصات زیبا و دلچسب در اصفهان است.
در دوره جدید، مدیریت شهری برای مرمت و بازسازی بناهای تاریخی سنگتمام گذاشته است؛ چراکه اعضای این مجموعه معتقد هستند احیای این بناها در راستای گردشگری پایدار و توسعه مؤثر است، بهگونهای که علیرضا نصر اصفهانی، رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان، در این آیین گفت: «هر سال شورای شهر برای مرمت بناهای تاریخی اصفهان بودجه سالانه دارد و امسال بودجه سازمان نوسازی و بهسازی همراه با سازمان زیباسازی حدود ۱۰۰ میلیارد تومان است.» او اشاره کرد به بهرهبرداری از پروژههای منطقه3 به ارزش ۲۰۰ میلیارد تومان: «مرمت و بازسازی حمام شاهزادهها اقدامی شایسته در شهر تاریخی اصفهان محسوب میشود؛ شهری که به اندوختههای گذشتهاش مفتخر است.»
احیای حمام شاهزادهها در راستای توسعه گردشگری اصفهان
رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان، احیای حمام شاهزادهها را در راستای توسعه گردشگری اصفهان بسیار مؤثر دانست: «گردشگران میتوانند تاریخ اصفهان را با ورود به حمام شاهزادهها مرور کنند و به نظاره بنشینند. با مرمت و احیای این مکان میتوان سالها برای جذب بیشتر گردشگران و آگاهی از تاریخ این مرزوبوم و فرهنگ مردم اصفهان استفاده کرد.» پاسداری از میراث گذشته موضوعی بود که نصر اصفهانی بر آن تأکید کرد: «حفظ داشتههایمان برای نسل آینده و مفتخر بودن به میراثی که از گذشتگان برای ما باقی مانده است باید در رفتار و گفتار ما عیان باشد. علاوه بر آن، اجرای طرحهای همخوان با سبک زندگی مردم و حفظ تاریخ ارزشمند ایرانیاسلامی و انتقال آن به نسل جدید باید در دستور کار قرار گیرد تا هنگام نظارهکردن این مکانهای بیبدیل، شهروندان و گردشگران به چیرهدستی و درستکاری پیشینیان ما واقف شوند.»
پاسداری از میراث تاریخی شهر
نوبت رسید به قدرتاله نوروزی مرد شماره یک شهر تا از میراثداری و میراثداران سخن بگوید: «نباید اجازه دهیم در هیچ نقطهای از شهر میراث تاریخی آسیب ببیند و اگر جایی در اثر غفلت با صدور پروانه یا پاسداری نامناسب به میراثی خدشهای وارد شد، باید مشکل آن اصلاح و حل شود.» شهردار اصفهان معتقد است: «ثمره تکمیل و بهرهبرداری از حمام شاهزادهها و دیگر پروژههای مرمتی و عمرانی منطقه3 عاید شهروندان خواهد شد.» او مرمت و بازسازی حمام شاهزادهها را اقدامی در راستای شعار «پاسداری از میراث تاریخی شهر» دانست و به این نکته اشاره کرد که شهرداری بهعنوان «پاسدار شهر» همچنان از دستاوردهای گذشتگان حفاظت و مراقبت میکند، چنانکه حمام شاهزادهها پس از سالها ویرانهای بیش نبود و در مدت دو سال با مرمت و احیا به مکانی برای گردشگران داخلی و خارجی تبدیل شد.»
به بیان نوروزی، همه ما باید برای آیندگان میراثهای گرانبهای گذشته را باقی بگذاریم که خوشبختانه شهر اصفهان دنبالهرو این مسیر است و برای حفظ میراث گذشتگان تلاش میکند: «مـرمـت و احــیــای حـمـام شاهزادهها از دوران صفویه و تمام بناهای تاریخی اصفهان به معنای پاسداری از میراث گذشتگان است که اصفهان در این موضوع به نحو شایستهای عمل کرده است.»
بیشترین بافت تاریخی شهر در منطقه3
به گفته او، «بیشترین بافت تاریخی شهر در منطقه3 واقع شده است و ساختمانهای میراثی متعددی در این محدوده وجود دارد که هرکدام از حساسیتهای ویژهای برخوردار هستند. مرمت، بازسازی و احیای ابنیه تاریخی در منطقه3 همچنان ادامه دارد و این اقدامات وظیفهای اصلی برای این منطقه بوده و این روند همیشگی است.» او اشارهای هم داشت به کلنگزنی پارکینگ سنبلستان واقع در خیابان عبدالرزاق در منطقه3 که بهصورت مشارکتی احداث میشود و برای شهروندان نوید تازهای است.
مرمت و بازسازی 30 خانه تاریخی در منطقه3
نوبت رسید به سکاندار منطقه3 شهرداری اصفهان تا درباره اقدامات مرمتی و عمرانی این منطقه صحبت کند: «30 خانه تاریخی در حال تخریب توسط سرمایهگذاران بخش خصوصی مرمت و بازسازیشده و شهرداری بیشتر نقش تسهیلگری داشته است.» حسین کارگر معتقد است: «شرایط خاص این منطقه و موقعیت فیزیکی آن در بافت تاریخی و قدیمی شهر ما را بر آن داشت تا بیشتر اقدامات عمرانی و فرهنگی را در این محدوده محقق کرده و از ظرفیت سرمایهگذاران بخش خصوصی استفاده کنیم.» او گفت: «امسال پروژه میدان تا میدان شامل کففرش بازار، سبکسازی سقف و ایزولاسیون آن، کفسازی و بدنهسازی بازار و محور تاریخی دردشت در دستور کار قرار گرفته است.»
مرمت و بازسازی حمام خسرو آقا
کـــارگـــر اشــــارهای هم داشــــت به پروژههای آماده بــهرهبرداری در این منطقه: «حمـــام خسرو آقا یکی از این پـــروژههـــاســـت. این حمام از سری پروژههای تاریخی، مرمتی و بازسازی دولتخانه صفوی در ابتدای خیابان حکیم است که فاز اول آن در سال گذشته آغاز شد. این فاز دارای چهار حوض و قسمتی از گرمخانه و خزینه است که با هزینه عمرانی پنج میلیارد ریال توسط منطقه3 شهرداری اصفهان انجام شد. عملیات تزیینات گچبری و سایر خدمات جانبی آن قرار است با مشارکت بخش خصوصی تکمیل و راهاندازی شود.»
مرمت و بازسازی موزه میدان امام علی (ع)
او درباره روند ایجاد موزه میدان امام علی(ع) یا (سرای خیار)، هم سخنانی بیان کرد: «هزینه تملک و اجرای این پروژه ۲۲۰ میلیارد ریال بوده است. کاروانسرای قدیمی سرای خیار با کاربری فروشندگان پرنده در ضلع شمالی میدان امام علی(ع) واقع شده که توسط شهرداری منطقه3 آزادسازی و با افزودن زمینهای مجاور با کاربری موزه در حال مرمت و بازسازی است. مرمت آثار قدیمی و نوسازی بخشهای جدید این موزه با زیربنای حدود سه هزار مترمربع انجام شده و در مرحله اجرای تأسیسات است که تا اواخر امسال به پایان میرسد.» تجهیز و راهاندازی پلهبرقیهای میدان امام علی(ع)، مجموعه اقدام دیگری است که مدیر منطقه3 شهرداری اصفهان به آن اشاره دارد: «در ایستگاه اصلی اتوبوس زیرگذر میدان امام علی(ع)، به دلیل ازدحام جمعیت از پلههایبرقی قدیمی بهصورت ۲۴ساعته استفاده میشد و واقعشدن این پلهها در فضای باز، باعث فرسودگی کلی آنها شده بود. ازاینرو مدیریت این میدان تصمیم گرفت پلهها را تعویض و بهصورت مسقف درآورد. برای اجرای این پروژه ۱۰ میلیارد ریال هزینه شده است.»
ساماندهی محور تاریخیگردشگری دردشت
ساماندهی محور تاریخیگردشگری دردشت با ۱۰ میلیارد ریال اعتبار، از اقدامهای دیگری است که مدیر منطقه3 در راستای توسعه گردشگری انجام داده: «فاز دوم محور تاریخی دردشت از بازارچه دردشت آغاز و تا مقبره سلطان بخت آغا امتداد دارد که با آسفالتبرداری، زیرسازی، تلفیق بلوک، سنگفرش، مرمت و نوسازی قدیمی برخی دیوارهها اجرا شده است. این محور ۳۹۰ متر طول دارد که ابنیههای ارزشمندی همچون بازارچه، دو منار دردشت و مقبره سلطان بخت آغا در آن واقع شده است. در همین راستا و بهمنظور اتمام کامل این پروژه، بهزودی فاز سوم عملیات ساماندهی محور حدفاصل مقبره سلطان بخت آغا تا بازار شیخ بهایی که حمام شیخبهایی و عصارخانه جماله در مسیر آن است، آغاز میشود.»
ساماندهی میدان امام حسین(ع)
پروژه سامــاندهــــی مــیـدان امـــام حسین(ع) بهمنظور اتصال پیادهراه چهارباغ عباسی از طریق خیابان سپاه به میدان امام(ره)، مجموعه اقدام دیگری است که به گفته کارگر در راستای شهروندمحوری در منطقه3 انجام شده است: «ساماندهی میدان در اولویت فعالیتهای عمرانی منطقه3 قرار داشت و در این راستا آسفالتبرداری، جابهجایی تأسیسات شهری، حفر کانال دفع آبهای سطحی، زیرسازی و سنگ فرش میدان امام حسین(ع) با مساحت شش هزار مترمربع و هزینه بیش از ۷۰ میلیارد ریال اجرا شد.»
مرمت و احیای بازارچه آغا
مرمت و احیای بازارچه آغا هم پروژه دیگری است که در بافت تاریخی منطقه3 و در گذر هارونیه اجرا شده است. کارگر اشارهای هم داشت به این مجموعه: «این بازارچه قدیمی در گذر هارونیه واقع شده است که به دلیل فرسودگی کف آن، عملیات آسفالتبرداری، حفر کانال، زیرسازی و سنگفرش آن با هزینهای بالغبر دو میلیارد و 500 میلیون ریال انجام شده است.» صحبتهای پایانی مدیر منطقه3 شــهـــرداری اصــفـهـــان درباره ســایــــر پروژههای این بود: «نصب دوربین ثبت تخلف عبور از چراغ راهنمایی با هزینهای بالغبر پنج میلیارد ریال، تملک و آزادسازی تعریض گذر و گلوگاههای منطقه با هزینهای بالغبر 83 میلیارد ریال، تکمیل 8500 متر همــوارســـــازی و ایمنسازی مسیر دوچرخه که تا پایان امسال به 15000 متر میرسد، از دیگر پروژههای این منطقه است. همچنین تعریض خیابان فرشادی به همراه احداث ایستگاههای خط ویژه اتوبوس و جدولگذاری میانی بهمنظور دوطرفهکردن خیابان و احداث سرویسهای بهداشتی با هـــزیـــنـــــهای بالغبر 14 میلــیــارد ریال نیز در دستور کار قرار گرفته است.»