افزایش جمعیت سگهای بیصاحب و پرسهزدن حیوانات ولگرد در کوچه و خیابانهای شهر یکی از دغدغههای شهروندان است که باعث ترس و وحشت و همچنین نگرانی از انتقال بیماریهای خطرناکی مانند هاری در مناطق مختلف میشود؛ چراکه سگهای ولگرد غذای خود را از مکانهای دفن زباله یا سطلهای آشغال تأمین میکنند و افزایش تعداد این حیوانات در شهر زنگ خطر جدی برای سلامتی شهروندان است. این معضل علاوه بر ایجاد صحنههای ناخوشایند در سطح این شهر، مخاطراتی را برای شهروندان ایجاد کرده که سبب ابراز گلایه و ناخرسندی آنها از چنین وضعیتی شده است. این حیوان به طور طبیعی ترشحات، بزاق و ادرار خود را همه جا رها میکند. لذا افزایش تعداد سگها در فضای عمومی شهر عاملی برای انتقال انواع ویروس، انگل، میکرب و احتمال بروز بیماری و مشکلات بهداشتی از همین طریق برای شهروندان محسوب میشود.هاری، کیست هیدا تیک، سالک، لاروهای مهاجر احشایی و برو سلوز بیماریهایی هستند که ابتلای انسان به آنها و شیوع در جوامع انسانی بهخاطر حضور مهار نشده حیوانات از جمله سگ محتمل است. همچنین سگهای ولگرد خطر بالقوهای در حمله به شهروندان بهخصوص کودکان، افراد سالخورده و جراحت آنها به خاطر گاز گرفتگی با آروارهای قوی این حیوان است. چنین رخداد ناگوار و محتملی خود عاملی برای سلب آرامش روانی و ایجاد حس فقدان امنیت برای شهروندانی است که در محیطهای عمومی همچون خیابانها و بوستانهای شهری و تفرجگاههای حاشیه شهر رفتوآمد دارند. حضور این سگهای ولگرد در سطح شهر قابل مشاهده است؛ تا جایی که شهروندان در بسیاری از مواقع با دیدن این حیوانات سرگردان برای در امان ماندن، از قدم زدن در پیاده روها اجتناب میکنند.
دستوالعملی که هنوز اجرا نشده است
بیش از یک دهه از ابلاغ دستورالعمل کنترل جمعیت سگهای بدون صاحب از سوی معاونت امور شهرداریها و دفتر خدمات شهری وزارت کشور میگذرد، ولی وجود سگها در خیابانها و معابر عمومی نشان میدهد که هنوز به خوبی این ابلاغ اجرایی نشده است. عدم ساماندهی سگهای بدون صاحب در سطح برخی از شهرها و روستاها نهتنها باعث بروز مشکلات عدیدهای برای ساکنان این مناطق شده، بلکه پرسهزدن این حیوانات در معابر عمومی این شهرها چهره این مناطق را نازیبا کرده است. بر اساس ماده ۱۵ قانون شهرداریها، دفـــع حــیوانات بــدون صــاحب مزاحمی که سبب بروز بیماریهای خطرناک به جمعیت دامی و انسانی شود، در سطح شهرها بر عهده شهرداریها و خارج از آن نیز برعهده بخشداریهاست. همچنین برحسب وفق ماده ۹ دستورالعمل کنترل جمعیت سگهای ولگرد نیز طبق این دستورالعمل تصدی واحد کنترل جمعیت حیوانات ناقل بیماری به انسان زیر پوشش معاونت خدمات شهری شهرداریها قرار گرفته است. یک شهروند مبارکهای با انتقاد از افزایش تعداد سگهای بدون صاحب در خیابانهای این شهر گفت: وجود این سگها که آزادانه در سطح شهر تردد میکنند، یک تهدید جدی بر سلامت و نیز برهمزننده آرامش روحی شهروندان است. احمد سعیدی افزود: پرسهزدن این سگها در سطح شهر خطر گاز گرفتگی مردم را زیاد میکند و باید آنها را در یک مکان مشخص جمع آوری کرد.
او به حضور و پرسهزدن دائمی سگهای ولگرد اطراف مکانهای تجمیع زبالههای شهری پیش از حمل آن به محل دفن اشاره و بیان کرد: این پدیده که دستاندرکاران مدیریت شهری موظف به برخورد با آن هستند، به هیچوجه زیبنده شهر مبارکه نیست.
مطالبه عمومی برای اقدام فوری
سعیدی ادامه داد: نگرانی ناشی از حضور سگهای ولگرد در شهر مبارکه به حدی رسیده که اقدام فوری مسئولان ذیربط برای جمعآوری آنها به مطالبه عمومی شهروندان مبدل شده است. یکی دیگر از شهروندان مبارکهای در مصاحبه با اصفهان زیبا با اشاره به اینکه در روزهای اخیر بر تعداد سگهای ولگرد در سطح شهر اضافه شده است، گفت: جولان سگهای ولگرد در ماههای اخیر بیشتر در حواشی و نقاط خلوت شهر بود، اما هماینک با توجه به افزایش تعداد آنها، این حیوانات سرگردان در خیابانهای اصلی شهر نیز مشهود هستند.
احسان کبیری افزود: حضور این سگهای ولگرد میتواند تبعات اجتماعی و بهداشتی زیادی داشته باشد که شهرداری باید برای جمعآوری آنها اقدام کند. بر اساس مصوبه شورای سلامت و دستورالعملهای موجود وظیفه زندهگیری و جمعآوری حیوانات به شهرداریها واگذار شده است.
سگهای ولگرد مبارکه کشته نمیشوند
معاون خدمات شهری شهرداری مبارکه از زندهگیری سگهای ولگرد و ارسال به مرکز نگهداری بهصورت روزانه خبر داد و گفت: طرح جمعآوری سگهای ولگرد، با استفاده از چند اکیپ برای شناسایی سگهای ولگرد در مناطق سهگانه، رسیدگی به تماسهای مردمی ۱۳۷ و همچنین بحث آمارگیری در مناطق و با استفاده از یک اکیپ سیار زندهگیری انجام میشود. داوود ایرانپور گفت: شهرداری مبارکه بر اساس مجوز صادره از اداره محیطزیست و مصوبه فرمانداری نسبت به ساخت و راهاندازی کمپ مخصوص جهت نگهداری سگهای ولگرد اقدام کرده است و درنتیجه از ابتدای سال۹۸ تاکنون، بیش از ۴۰۰ قلاده سگ زندهگیری و به مرکز نگهداری فرستاده شدند. از آنجا که توسعه و رشد همهجانبه شهرها جز با همکاری و تعامل شهروندان و شهرداری میسر نمیشود و با توجه به این موضوع که گروهها و سازمانهای مردمنهاد حامی حقوق حیوانات بهعنوان ارگانی غیردولتی و غیرانتفاعی همواره یار و یاور شهرداری بودهاند، در این مورد نیز همافزایی شهروندان و شهرداری سبب شده تا کمپ نگهداری سگهای ولگرد شهرداری مبارکه از بالاترین استانداردهای موجود برخوردار بوده و مکانی امن برای این حیوانات باشد.
او با بیان اینکه بر اساس مفاد بند ۱۵ ماده ۵۵ قانون شهرداری، پیشگیری از شیوع امراض واگیردار مشترک بین انسان و حیوان و مشکلات احتمالی دیگر، جمعآوری حیوانات بدون صاحب و دفع حیوانات مریض، مزاحم و ولگرد از وظایف شهرداری است، ادامه داد: شهرداری مبارکه در اجرای مواد قانونی و بهعنوان دبیر طرح زندهگیری سگهای ولگرد شهرستان با برنامهریزی و تشکیل جلسات بهصورت همیشگی، تدابیر و تصمیمات لازم برای اجرای برنامه جامع و چگونگی زندهگیری و نگهداری سگهای ولگرد را در دستور کار قرار داده است.
هزینههای سنگین زندهگیری سگهای ولگرد
ایرانپور گفت: در دفعات مختلف، اکیپ جمعآوری با توجه به تماس شهروندان با سامانه ۱۳۷ به محل موردنظر مراجعه کرده و نسبت به بررسی و پایش منطقه نیز اقدام کرده است؛ اما با توجه به جابهجایی و حرکت مداوم حیوان، فعالیت موفقیتآمیز نبوده است. معاون خدمات شهری شهرداری مبارکه افزود: شهرداری با توجه به هزینههای سنگینی که اجرای این طرح در برداشته است تلاش میکند رعایت مسائل بهداشتی ازجمله آهکزنی کمپ، شستوشوی مداوم ماشین مخصوص زندهگیری، واکسیناسیون دورهای همچنین تأمین تجهیزات بهداشتی فردی را رعایت کند.
ایرانپور با اشاره به خرید تفنگ بیهوشی در راستای تقویت اکیپهای زندهگیری سگهای ولگرد در سطح شهر اظهار داشت: در طرح زندهگیری روش کار از طریق بیهوشکردن حیوان و جمعآوری آنان و عقیمسازی واکسیناسیون هاری حیوانات است. او افزود: سامانه ۱۳۷ پل ارتباطی شهرداری با شهروندان بوده و معاونت خدمات شهری تمام تلاش و بضاعت خود را برای آسایش شهروندان عزیز به کار بسته است.