مسلم است که با پخش احتمالی سریال، دامنه حواشی و فاشگوییها به بالاترین حد خود خواهد رسید. اتفاقی که مسلما نه به نفع پروژه است و نه به نفع «حسن فتحی». بنابراین هرگونه رمزگشاییهای بعد از این، در قامت تبری است که اصل پروژه و سوژه درخور توجه آن را نشانه گرفته است. فیلمی که سالهای 642 تا 645 حیات مولانا و مرشد وی، شمس را به تصویر کشیده و «شهاب حسینی» و «پارسا پیروزفر» در کنار چند چهره شناختهشده سینمای ترکیه، در آن به ایفای نقش پرداختهاند.
حاشیهها از کجا آغاز شد؟
«انتخاب بازیگر ترک برای نقش مولانا»، نخستین چالش «مست عشق» بود. در سالهایی که ترکیه، تلاشهای مضاعفی برای مصادره مولانا در سطح بینالمللی انجام داده، این انتخاب در حکم تائید نهایی این تلاشها به شمار میرفت. آنهم زمانی که قرار بود این پروژه علاوه بر سینما، در قالب یک سریال چندقسمتی، در تلویزیونها و پلتفرمهای اینترنتی، برای مخاطبان جهانی نیز نمایش داده شود.
انتشار این خبر، آنهم چند ماه پیش از شروع فیلمبرداری، حاشیههای بسیاری را متوجه پروژه کرد. برخی عوامل، ازجمله نویسنده (فرهاد توحیدی) این اتفاق را یک اصل بینالمللی دانستند که خدشهای به داستان و حقیقت محض وارد نمیکند. وی حتی در این مسیر، از ایفای نقش «آنتونی کوئین» در «محمد رسولالله» هم مثال زد. انتشار این صحبتها، خشمها را بیشتر کرد. «حسن فتحی» یک روز پس از انتشار این مصاحبه، در گفتوگویی اعلام کرد که بازیگر نقش مولانا، قطعا ایرانی است و یک روز بعد هم با اعلام نام «شهاب حسینی» در نقش «شمس» و «پارسا پیروزفر» در نقش «مولانا» آتش حواشی خوابید.هر چند در آن زمان، اینطور احساس میشد که این حاشیه پررنگ، در نقش یک بازی رسانهای برای تبلیغات پروژه محسوب میشد که سبب شد اطلاعاتی از آن به مخاطبان بسیاری مخابره شود. گرچه با تداوم این روند، مشخص شد که این چالشها، فراتر از وجه تبلیغاتی بوده و ساحت فیلم را نشانه گرفته است.
حاشیه دوم با ورود مراجع
تنها چند روز پس از پایانیافتن حاشیه انتخاب بازیگر ترک برای نقش مولانا، برخی افرادی که هنوز هم نام آنها منتشر نشده است، از دفاتر برخی آیاتعظام نظیر نوری همدانی و مکارم شیرازی بابت ساخت این پروژه، سؤال پرسیدند. مراجع نیز اعلام کردند که ساخت این فیلم شرعا جایز نیست و باید از آن جلوگیری شود. رسانهها این واکنش را در سطح فراگیری پوشش دادند و وزیر ارشاد مقابل خبرنگاران اعلام کرد که هنوز فیلمنامه این پروژه به دست آنها نرسیده تا بتوانند راجع به صحت و سقم آن اظهارنظر کنند. این حاشیه البته با تدبیر تیم رسانهای فیلم، به پایان رسید. آنها ویدئویی از رهبر انقلاب را که طی آن صحبتهایی راجعبه مثنوی مولوی ایراد فرموده بودند، در شبکههای مجازی منتشر کردند. هرچند دفاتر آیاتعظام نیز اعلام کردند این مراجع گفتهاند که اگر فیلم تبلیغ فرقه ضاله صوفیه باشد، اشکال داشته و درغیراینصورت بلااشکال است.
حاشیه سوم؛ عدمجواز برای شرکت در جشنواره فجر
پس از پایانیافتن حاشیه دوم، فیلمبرداری پروژه از مهر 97 آغاز شد و تا آبان 98، خبر چندانی از پروژه به بیرون درز پیدا نکرد. در این زمان، انتشار تصاویری از گریم بازیگران و صحنههایی از فیلم، با استقبال بالای مخاطبان مواجه شد. چند هفته پس از این اتفاق، از «مست عشق» به عنوان یکی از فیلمهایم هم جشنواره فجر سیوهشتم نام برده شد.
اما حواشی از جایی آغاز شد که فردای پایانیافتن مهلت ثبتنام، «حسن فتحی» بدون اشاره به موردی خاص، اعلام کرد که امسال در جشنواره فجر حضور ندارد.
دوهفته بعد، «ابراهیم داروغهزاده»، دبیر وقت جشنواره اعلام کرد که این پروژه همچنان در حال فیلمبرداری است و چون در ایران مجوز ساخت ندارد، اصلا نمیتواند در جشنواره شرکت کند. چند روز بعد از آن نیز طباطبایینژاد، معاون نظارت و ارزشیابی وقت سازمان سینمایی اعلام کرد که عوامل فیلم در میانههای فیلمبرداری، درخواست پروانه ساخت داشتهاند که مورد تائید قرار نگرفت. وی اعلام کرد که این پروژه باید ابتدا کاملا ساخته شود و سپس مورد بازبینی قرار گرفته و در مورد پروانه ساخت و نمایش آن صحبت کرد.
طولانیشدن پروسه ساخت یک فیلم 90 دقیقهای به بیش از یکسال، یک حاشیه دیگر برای فیلم درست کرد، نبود فیلم در جشنواره فجر نیز همینطور و حالا بازی رسانهها، حاشیه پررنگتری را در این برهه برای فیلم برپا ساخت. در این میان، برخی رسانهها عنوان کردند که سازمان سینمایی با این کار، درصدد حذف پروانه ساخت شده که خواسته چندینساله سینماگران بوده و رسانههای دیگر، پای تبعیض را به میان کشیدند و اعلام کردند این اتفاق تنها برای فیلم «حسن فتحی» رقم خورده و مشمول دیگر کارگردانان نمیشود. هر چند این حاشیهسازیها در هیاهوی فیلمهای حاضر و غایب جشنواره فجر آن زمان، خیلی زود به دست فراموشی سپرده شد.
وقتی تشت اختلافات عمیق به زمین افتاد
با پایانیافتن جشنواره و شروع کرونا، گمانهزنیها راجعبه «مست عشق» نیز به حداقل خود رسید. این جریان تا اواخر مهر 99 ادامه داشت. در آن زمان، موزیسین فیلم (سهراب پورناظری) در گفتوگویی اعلام کرد که «مست عشق» به شکل نیمهکاره رها شده و هنوز به مرحله پایانی نرسیده است. این درحالی است که تهیهکننده پیشتر اعلام کرده بود که فیلم تا آخر تابستان 99 آماده نمایش است. این اظهارنظر مواجه شد با بیانیه سرمایهگذار ترک فیلم که اعلام کرد «مست عشق» همزمان با هفته مولانا، در دو مدیوم فیلم و سریال در سطح بینالمللی منتشر خواهد شد.
فردای انتشار این بیانیه، فتحی در سخنانی عجیب، پرده از اتفاقات بیشتری برداشت و عنوان کرد که هشت سکانس مهم این فیلم هنوز ضبط نشده و این اتفاق قرار است طی دوماه آتی رقم بخورد و به همین دلیل، سرمایهگذار ترک، حق انتشار این فیلم یا سریال را ندارد.
چند روز بعد اما «فرهاد توحیدی» در گفتوگویی اعلام کرد که تمام راشهای فیلم در اختیار طرف ترک است و اینکه طرف ترک، به میزان یکچهارم، در پروژه شراکت داشته و حالا با این میزان شراکت، درصدد انتشار فیلم است. پس از این اظهارنظرها، سرمایهگذار ترک به برخی شائبهها پاسخ داد و اعلام کرد که فتحی طی 10 ماه گذشته، هیچ خبری از پروژه نگرفته است. درحالیکه وی قرار بود طی 8 هفته، کار تصویربرداری را تمام کرده و اثر در دی 98 آمــــــــده نمایــــــش شود؛ امــــا فیلمبرداری، 16 هفته به طول انجامید و برای یک فیلم 90 دقیقهای، 70ساعت فیلمبرداری شده است.
بعد از انتشار این بیانیه، تهیهکننده ایرانی پروژه (مهران برومند) نیز به این بازی وارد شد و اعلام کرد که با بازگشایی مرزهای ایران و ترکیه، گروه به لوکیشن اصلی بازخواهد گشت و کار ضبط چند سکانس باقیمانده را به پایان میرساند.
حاشیههای جدید
حواشی جدید این فیلم نیز از یک هفته گذشته آغاز شده است. درحالیکه انتظار میرفت با ضبط سکانسهای باقیمانده، اختلافنظرهای طرف ایرانی و ترک به پایان برسد؛ اما یک شبکه ماهوارهای هماکنون تیزر «مست عشق» را پخش کرده و ادعا میکند که پخش این سریال، بهزودی آغاز خواهد شد. سرمایهگذار ترک نیز در گفتوگویی اعلام کرد که مراحل فنی و تدوین «مست عشق» به پایان رسیده و سریال در حال دوبله است تا با پایان این مرحله، از همین شبکه ماهوارهای که نامش رسانهای نشده، نمایش داده شود.
با این اظهارنظر، «حسن فتحی» باز هم واکنش نشان داد و اینبار به جای اعتراض به طرف ترک، به تهیهکننده ایرانی پروژه تاخت که چرا از همان ابتدا که وی این خطرات را گوشزد کرده، جلوی این اتفاقات را نگرفته است. فتحی البته آن شبکه ماهوارهای را به پرهیز از پخش این سریال دعوت و اعلام کرد که باید منتظر حکم رسمی دادگاه باشد.
طی این هفته، تقریبا هر روز بیانیهای از طرفین ترک و ایرانی منتشر شده و هر دو طرف، یکدیگر را متهم کردند که در مسیر تولید پروژه، برخی نقصانها و کاستیهایی را رقم زدهاند. قدرمسلم آنکه تا به امروز، نهتنها هیچ توافقی مبنی بر کاملکردن پروژه وجود نداشته بلکه هر روز نیز به زمان پخش سریال نزدیکتر میشویم. سریالی که قطعا با پخش ماهوارهای، به پایان مسیر حرفهای خود میرسد اما با نبود 8 سکانس مهم، عملا آن پروژه مهمی که دوستداران مولانا منتظرش هستند، نخواهد بود.
ضمن آنکه انتظار میرود با پخش این سریال و قاچاق احتمالی آن، نهتنها هیچ فرصتی برای نمایش سینمایی آن وجود نداشته باشد بلکه دامنه حواشی نیز به سطح گستردهتری از آن چیزی که تاکنون مشاهده کردهایم، برسد و این یعنی سوخت یک سوژه بکر و سرمایهای که قرار بود توسط یکی از بهترین کارگردانان سینمای ایران به پروژهای پرطرفدار برای تاریخ فرهنگ و سینمای ایران تبدیل شود؛ اما متاسفانه اینچنین سوخت شد و خیلی بعید است که با تغییر تصمیمگیری، به سرمنزل مقصد رهنمون شود.