بیش از صد دختر محصل در پایه دوازدهم، ماسک بر صورت زده و کیف و کولههای خود را گوشهای رها کردهاند و تنها چند دقیقه به باز شدن در سالن و شروع امتحان، کتاب شیمی را به دست گرفتهاند و با همدیگر بخشهایی از آن را مرور میکنند؛ دانشآموزانی که تا همین چند وقت پیش، معترض برگزاری امتحانات نهایی حضوری بودند و میگفتند آزمون نیز باید همانند آموزشهایی که در این یک سال به آنها ارائه شده، به صورت مجازی برگزار شود. صدای آنها، اما به جایی نرسید و بالاخره مجبور شدند کوتاه بیایند و از اوایل خرداد تاکنون با رعایت پروتکلهای بهداشتی در حوزه امتحانی حاضر شوند. عقربههای ساعت، یک ربع به هشت صبح را که نشان میدهند در سالن باز میشود و دانشآموزان کتابها را به گوشه حیاط پرت میکنند و پشت سر هم قرار میگیرند تا پس از تبسنجی وارد حوزه امتحانی شوند. مراقبان از دانشآموزان میخواهند که با فاصله از یکدیگر قرار بگیرند. ورودی در، میز بزرگی قرار گرفته که جعبه ماسک و محلول ضدعفونیکننده روی آن به چشم میخورد. دو زن در آستانه در، حضور دارند و یکییکی دانشآموزان را تبسنجی میکنند و از آنها میپرسند که آیا علائم کرونا دارند یا نه. دو زن دیگر هم دخترها را بازرسی بدنی میکنند که مبادا گوشی همراه یا تقلب به همراه داشته باشند. نمرات پایانترم دانشآموزان از حساسیت بسیار زیادی برخوردار است و ۲۵ درصد اثر نمره کنکور 1400 به نمرات این پایه اختصاص پیدا میکند و براساس پیشبینیها ممکن است این تأثیر نمرات پایه دوازدهم در کنکور 1401 به ۴۰ درصد هم برسد. به همین دلیل نیز در این وضعیت کرونایی امتحانات حضوری برگزار شده است. همه دانشآموزان وارد سالن امتحان میشوند و در صندلیها جای میگیرند؛ سالن نسبتا بزرگی که صندلیهای سبزرنگ آن با فاصله دو متر از یکدیگر چیده شدهاند. سؤالات در دو صفحه بین دانشآموزان پخش میشود و برخلاف سالهای قبل که کاغذ امتحان روی زمین قرار میگرفت و دانشآموزان تا زمان اعلام مراقبان اجازه برداشتن آن را نداشتند، حالا ورقهای آزمون روی دسته صندلی قرار میگیرد. صدیقه عاملیان، مدیر دبیرستان بهشتآیین میگوید که حدود ده دقیقه مانده به هشت صبح، آموزش و پرورش صفحه اول سوالها را روی سامانه قرار میدهد: «مدارس دارای رمز هستند و به واسطه آن سؤالات را دریافت و تکثیر و بین دانشآموزان تکثیر میکنند. پس از آن، امتحان شروع میشود و چند دقیقه بعد صفحه دوم نیز در سامانه قرار میگیرد و مدارس با رمز جدیدی که آموزش و پرورش اعلام میکند، آن صفحه را میتوانند دریافت و بین دانشآموزان توزیع کنند. سالهاست که دیگر برگههای امتحانی به صورت مهرومومشده و با مراقب به مدارس، ارسال نمیشود.»
همه آمده بودند
ورقهای امتحانی که توزیع میشود سکوت کامل، فضای سالن را پر میکند و هر از گاهی فقط صدای گامهای معلمان است که در فضا شنیده میشود. همه صندلیها پر است و علیرغم نگرانیها و دغـــدغههـــایی که بـــابـــت ابتـــلای دانشآموزان به کرونا وجود داشت، تمامی دانشآموزان در امتحان شرکت کردهاند. عامیلیان میگوید: «در اریبهشتماه و قبل از شروع امتحانات، دانشآموزان و خانوادهها بسیار نگران این موضوع بودند و میخواستند که زمان آن تغییر کند؛ اما چون امتحان نهایی است و وزارت آموزش و پرورش باید در این باره تصمیم میگرفت، به تعویق انداختن یا مجازی برگزارکردن امتحان امکانپذیر نبود. به خاطر همین هم از آنها میخواستیم که حین برگزاری امتحان، پروتکلهای بهداشتی را رعایت کنند؛ همانطور که مدرسه نیز موظف به انجام آنها شده است. خوشبختانه تا به الان نیز گزارشی در رابطه با ابتلای دانشآموزان به کرونا در مدرسه گزارش نشده است.»
او از نحوه برگزاری امتحانات میگوید: «قبل از کرونا فاصله صندلیها کمتر بود، اکنون اما فاصلهگذاری اجتماعی رعایت شده است و صندلیها حداقل دو متر با یکدیگر فاصله دارند. در سالهای گذشته حین برگزاری آزمون برخی از دروس مثل شیمی و ریاضی از دانشآموزان پذیرایی میشد. براساس پروتکلها در سال جاری چنین امکانی برای ما مهیا نیست و از دانشآموزان خواسته شده که با خود آب یا مواد قندی به دنبال داشته باشند.» دانشآموزان کرونایی هم امکان شرکت در امتحانات نهایی را دارند: «برای آنها یا افرادی که دارای علامت هستند، اتاق قرنطینه در نظر گرفته شده تا آنها نیز جدای از دانشآموزان دیگر بتوانند در آزمون شرکت کنند. البته تاکنون، دانشآموز کرونا مثبتی که نیاز به استفاده از این اتاق داشته باشد، مشاهده نشده است.» حدود چهل دقیقهای از شروع امتحان گذشته است؛ آزمونی که به نظر میرسد امسال تعداد مراقبان آن نسبت به سالهای گذشته بسیار کمتر شده باشند؛ شاید ترس از ابتلا به کرونا مانع از حضور مراقبان بیشتر در سالن شده است. تعداد اندکی از دانشآموزان، امتحان خود را به اتمام رسانده و ورق امتحانی را تحویل مراقبان میدهند و در حیاط منتظر آمدن باقی دوستانشان مینشینند. کمکم حیاط دوباره پر از دانشآموز میشود؛ دخترانی که درباره سختی امتحان شیمی حرف میزنند و از آزمون حضوری گلایه دارند: «امسال باید کنکور بدهیم؛ درحالیکه آموزش مجازی اصلا نتوانست جایگزین آموزش حضوری باشد و با کم و کاستیهای بسیار زیادی روبه رو بود.» مینا دانشآموزی که درحال جمعکردن وسایلش است این را میگوید؛ دختری لاغراندام با پوستی گندمی. میگوید که کافی نبودن آموزشها و همچنین برگزاری امتحان در شرایط کرونایی باعث شده تا استرس و اضطراب زیادی را تحمل کند: «من آسم خفیف دارم و به همین خاطر زمینه برای ابتلای به کرونا برایم بیشتر از بقیه دانشآموزان مهیاست. کاش حداقل چنین دانشآموزانی را از بقیه سوا میکردند یا امتحان را داخل حیاط برگزار میکردند! همه حرف ما این بود که حداقل اگر امتحانات پایه دوازدهم به صورت مجازی برگزار نمیشود، آن را به تعویق بیندازند یا به دانشآموزان هم قبل از شروع آزمون، واکسن تزریق کنند. اما حرفما به جایی نرسید و حالا در چنین شرایط خطرناکی باید کنار هم در جلسه امتحان، حاضر شویم.» فاطمه که کنار مینا ایستاده هم به میان حرفهای او میآید و میگوید: «دو سه تا از همکلاسیهایمان میگفتند ما کرونا مثبت هستیم، اما چارهای جز شرکت در امتحانات نداریم. علائم هم نداشتند و به راحتی در کنار بقیه دانشآموزان حضور مییافتند.» فاطمه میگوید که اصلا حتی اگر این دانشآموزان در اتاق قرنطینه هم امتحان بدهند، از کجا معلوم که بقیه دانشآموزان ناقل بیماری نباشند: «به هرحال در این مدت، همه ما در خانوادههایمان مورد ابتلا به کرونا داشتهایم و دیدهایم که این بیماری چقدر خطرناک است، اما چه فایده، هر روز داریم کنار هم امتحان میدهیم.» به کیفهایی که کنار هم روی زمین رها شدهاند اشاره میکند و میگوید: «من از ترس جرئت کیف آوردن با خودم را ندارم، اما آیا این کیفها که اینطور رها شدهاند، نمیتوانند آلوده باشند؟ آیا بچهها هر روز آنها را با آب و صابون میشویند؟»
خانوادهها هم نگرانند
اضــطراب حضور دانشآموزان در مدارس، فقط برای خود آنها نیست، بلکه خانوادهها هم نگرانند. مادری که زیر سایه درخت، روی نیمکت چوبی منتظر دخترش نشسته میگوید: «همین یک بچه را دارم و نگران سلامتیاش هستم. اصلا دلم رضایت نمیداد که او در امتحانات شرکت کند. به خودش هم گفتم، صبر کن بالاخره وقتی واکسن زدی، امتحان بده. اما قبول نکرد. مسئله اینجاست که هر چقدر هم پروتکلهای بهداشتی رعایت شود، اما به هرحال، هر کدام از این 180 نفر میتوانند ناقل بیماری باشند و همه را بیمار کنند. استرس کنکور یک طرف و کرونا هم طرف دیگر باعث شده تا دختر 18 سالهام قرص اعصاب بخورد! وقتی همه آموزشها مجازی بوده، چرا امتحان هم به صورت مجازی برگزار نمیشود؟» مادر دیگری نیز میگوید که «امتحان مجازی استرس کمتری برای دانشآموزان داشت. استدلال آموزش و پرورش این است که میخواهند از تقلب جلوگیری کنند؛ درحالی که در همین امتحانات نهایی، بعضیها به راحتی تقلب میکنند!» ساعت امتحان تمام شده و مادران و دانشآموزان خیلی زود و از واهمه کرونا مدرسه را ترک میکنند و دور میشوند. دوباره سکوت حیاط مدرسه را پر میکند و فقط صدای گنجشکها که روی شاخه نازک درختان اطراف مدرسه، بیخیال کرونا نشستهاند و آواز میخوانند به گوش میرسد. هرم داغ آفتاب سیلی میکوبد به صورت و چشمها را میسوزاند؛ شاید پدر مدرسه هم از همین گرما فرار کرده و روی صندلی زیر درختی به امید حضور مجدد دانشآموزان و شور و شوق گذشته، نشسته…!