تاریخ مبلمان ایران نیازمند پژوهش است

«برای خانه‌تان مبلمان امروزی دوهزارساله سفارش بدهید!» این گزاره شوخی نیست. توصیه‌ای است برای همه کسانی که دوست دارند آمیزه‌ای از میراث و هنر در متن زندگی‌شان جاری باشد؛ برای کسانی که اهل گلچین‌کردن هستند و در عین اینکه فرزند زمانه خودشان هستند، اصیل بودن را هم می‌خواهند؛ جدیدترین جایزه ملی مبلمان به ابتکار و میزبانی اصفهان در سطح ملی برگزار شد و حالا علاقه‌مندان می‌توانند نمایشگاه جایزه را در چهارباغ‌بالا ببینند. در اختتامیه این دوره جایزه، بیژن شافعی سخنرانی‌ای با رویکرد تاریخی به مبلمان ایران انجام داد که حاوی نکات قابل‌توجهی برای طراحان، معماران و علاقه‌مندان میراث و هنر بود.

سکوت، کهن، پیوند، کاسی، تریوله، چپق، وید، کژواره، باهر، پشتینه و… .  قرار نیست با این کلمات جمله بسازید! این واژه‌ها اسامی طرح‌های برگزیده دومین دوره جایزه ملی مبلمان (SEAT PRIZE 2021) رویدادی از زنجیره فرهنگی‌هنری ایوان و موزه معماری و خلاقیت (خانه تاریخی صفوی هستند.

 جشن معرفی 12 طرح برگزیده مبلمان

بعد از انتشار فراخوان و دریافت طرح‌ها، آثار هنرمندان و طراحان در دو بخش طرح و محصول تفکیک شدند و رقابت آغاز شد. در این مرحله ۱۵۰ اثر برای رقابت و کسب امتیاز به مسابقه راه یافتند. ۵ رتبه برگزیده در بخش محصول و ۷ رتبه برتر در بخش طرح، توسط هیئت داوران انتخاب شدند. جوایز نقدی بخش محصول به ترتیب به مبالغ ۲۰، ۱۲، ۹، ۷ و ۵ میلیون تومان بودند. در بخش طرح هم کمک هزینه ساخت تا سقف پنج‌میلیون تومان به برگزیدگان تعلق گرفت. این مراسم با اجرای امیرعباس زرینکمر و با حضور و سخنرانی اشکان قانعی (مشاور عالی رویداد)، امین اخوان‌صفائی و ایمان اخوان‌صفائی (سفیران مجموعه رویال هوم‌سنتر در مقام حامی جشنواره)، بـــیژن شافعی (معمار و پژوهشگر)، حــامد بـــدری‌احـــمــــدی (معــمار)، مــجید احمدی‌خوشبخت (داور دومین دوره جایزه مبلمان) و محمدرضا قانعی (رئیس هیئت داوران) برگزار شد. این دوره از جایزه مبلمان با حضور گیسو حریری، محمدرضا قانعی، مــجــید احــمدی خوشبـــخت، امـــیرمسعود انوشفر، امیرعباس کاشف و بشیر مؤمنی در مقام هیئت داوران قضاوت شد.
در متن بیانیه هیئت داوران دومین دوره جایزه مبلمان که توسط دکتر محمدرضا قانعی به نیابت از هیئت داوران قرائت شد، آمده است: ما در عصر تغییر و رشد سریع، در کنار جریان سریع‌تر اطلاعات، زندگی می‌کنیم. تغییر در درون خود همواره خواسته‌ها و نیازهای جدیدی را ایجاد می‌کند. بسیاری از این تغییرات در سطوح و مناسبات گوناگون زندگی ما تأثیرگذار و حیاتی هستند. سبک زندگی امروزی، از پس چنین دگرگونی حاصل شده است. سبکی که نیازهای آن در سطوح کارکردی، اجتماعی، احساسی و ارزشی قابل تعریف است. این حجم از دگرگونی، انسان امروز را وادار به نوآوری و خلاقیت جهت پاسخ‌گویی به آن کرده است. زندگی نو، خواسته نو، پاسخ‌گویی نو؛ همواره یکی پس از دیگری تعریف می‌شود.
 مبلمان یکی از مهم‌ترین محصولات در شکل‌گیری سبک زندگی و کار امروزی است.حال پرسش اینجاست که آیا مبلمان امروز توانسته موقعیت خود را بر اساس تغییرات سبک زندگی و خواسته‌های نو پیدا کند؟ آیا پاسخی برای لحظات و موقعیت‌های جدید انسان امروزی طراحی شده است؟ اگر خوب عمیق شویم، نحوه نشستن، استراحت کردن و کار کردن انسان امروزی در حال تغییر است. حال کشف درست خواسته‌ها و پاسخ‌گویی خلاقانه برای آن می‌تواند مبلمانی را برای زندگی امروز خلق کند. فراهم‌کردن بستر و مسیری برای دریافت مناسب‌تر و سریع‌تر این پاسخ خلاقانه امری هوشمندانه است.
بستری که نیروی جوان و خلاق بتواند آفرینش‌های نویی را رقم بزند. امروزه رقابت، بر سر پاسخ‌گویی خلاقانه‌تر به نیاز کاربر است. نیازی از جنس کارکردی، احساسی، اجتماعی و حتی خلق ارزشی برای او. خرسندیم که در این رقابت شاهد امید و نوآوری در نسلی بودیم که راهبران آینده دیزاین ایران  هستند.
دوستانی که نیاز به حمایت دارند برای: ارائه‌کردن، دیده‌شدن و حل‌کردن مسئله؛ آن هم از نوع اورجینال آن.هیئت داوران مسابقه سیت پرایز، اعلام می‌دارد که آرای خود را بر اساس معیارهای مسابقه داده است و نکته قابل ذکر، حذف آثاری بود که اورجینال نبوده‌اند.
 اهمیت تفکر نو و بدیع، احترام به واژه دیزاین و مخاطب، منجر به چنین تصمیمی شد.
 امیدواریم آنچه امروز در این مسابقه شکل گرفته است، با قدرت و توان بیشتری در سالیان آینده به سمت خلاقیت و پاسخ‌گویی به تغییر حرکت کند و نظاره‌گر به‌روز استعدادهای جدید در عرصه دیزاین کشور باشیم.طرح‌های برگزیده بخش دوم جایزه، عبارت‌اند از: وُید (حائز رتبه نخست با طراحی نگار دولتی،‌ گلنوش نظام، سید محمد علوی طالقانی)، کژواره (حائز رتبه دوم با طراحی احمد میرجانی)، باهر (حائز رتبه سوم با طراحی محمد آزاد، مهسا ترکان، نیوشا خلیفه محمودی، هوتن شاطرپور)، پشتینه (حائز رتبه چهارم با طراحی محمدعلی هنردوست)، فارغ (حائز رتبه پنجم با طراحی محمد آزاد، مهسا ترکان، نیوشا خلیفه محمودی، هوتن شاطرپور)، زاویه (حائز رتبه ششم با طراحی نرگس غنیون)، شاهنشین (حائز رتبه هفتم با طراحی نازنین مرعشی).

وظیفه معمار چهاردیواری ساختن نیست

یکی از مهم‌ترین بخش‌های مراسم اختتامیه، سخنرانی بیژن شافعی، معمار و طراحی بود. او سخنانش را با نشان‌دادن عکسی از نقش‌برجسته داریوش آغاز و بر لزوم پژوهش گسترده و دقیق بر تاریخ مبلمان ایران تأکید کرد. او با اشاره به صندلی که داریوش سوم بر آن نشسته و کرسی که زیر پای او قرار دارد، گفت: متأسفانه هنوز حتی یک نمونه سه‌بعدی از این تصویر ساخته نشده است. شافعی عکسی از مجموعه عکس‌های ارنست هولستر را هم نشان داد و از آن با عنوان قدیمی‌ترین تصویر از ساخت صندلی در جلفای اصفهان یاد کرد. این معمار از همه علاقه‌مندان دعوت کرد تا طی یک پژوهش نظام‌مند و دقیق ردپای مبلمان را در تاریخ ایران جست‌و‌جو و تدوین کنند.
شافعی از توصیفات سفرنامه‌نویسان در حوزه مبلمان ایران هم گفت و با تأکید بر مرکزیت اصفهان در دوره ورود طراح‌های جدید به مبلمان ایران، از تلاش‌ها و تأثیرات عمیق گابریل گورکیان، طراح ارمنی ایرانی در این حوزه یاد کرد.
او معماران را مخاطب قرار داد و تأکید کرد: کار معمار، ساختن چهاردیواری نیست. او باید فضا را هم آرایش کند و کمپوزیسیون را در نظر بگیرد و عناصر را در فضا قرار دهد.
شافعی توصیه کرد که در کنار برگزاری جوایز مبلمان، ورک‌شاپ‌های منظم و دوره‌ای نیز در این حوزه برگزار شود و به‌طور ویژه نسل جوان مخاطب این حوزه باشند؛ کاری که فنلاندی‌ها انجام می‌دهند و موفقیتشان را مدیون همین نگاه پایه‌ای به نسل نو هستند.

 معرفی خلاقانه یک جایزه ملی

اجرای متفاوت و تولید محتواهای متنوع برای معرفی جایزه، از جمله وجوه قوت رویداد محسوب می‌شدند. امـــیرعــباس زریـــن‌کـــمر، مـــجــری و تهــیه‌کننده بــرنامه‌هــای فـــرهنــگی و هنری در حوزه طراحی و معماری در گفت‌‌وگو با اصفهان‌زیبا، به پروژه تولید محتوا برای این جایزه اشاره و تصریح کرد: جایزه ملی مبلمان ایران برای دومین سال متوالی با هدف ارج‌نهادن به خالقان این عرصه و همچنین معرفی طراحان خلاق و بااستعداد برگزار شد. امسال روند برگزاری مسابقه با توجه به همراهی حامیان قدرتمندتر نسبت به سال گذشته فضای متفاوتی داشت و بسیار باکیفیت‌تر، منظم‌تر و در کلاس بالاتری برگزار شد.
او با اشاره به مقتضیات اجرای زنده، افزود: تجربه مدیریت تیم اجرای زنده و همچنین تیم تولید محتوا از آن دست تجربه‌های پرچالش، سنگین، پراسترس و در نوع خود پرریسک است؛ چرا که ما با مسابقه‌ای روبه‌رو هستیم که در سطح کشور برگزار می‌شود و جوایز آن به افرادی از شهرهای مختلف کشور نظیر تهران، اصفهان، مشهد، یزد، ارومیه، شیراز و… اهدا می‌شود و بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های حوزه دیزاین و معماری دارد؛ کسانی محتواها را تماشا می‌کنند که خود دقت، زیبایی‌شناسی و ظرافت از اصول کاری آن‌ها محسوب می‌شود و خب این کار ما را سخت می‌کند. تولید ویدئوهای مختلف و انتشار گسترده آن‌ها در شبکه‌های مجازی، تولید و انتشار گزارش‌های تصویری از مراسم، تدوین و انتشار فیلم کامل مراسم و تیزر کوتاه اختتامیه و همچنین تیزر اعلام برگزیدگان دو بخش محصول و طرح از جمله فعالیت‌های تیم تولید محتوای دومین دوره جایزه مبلمان ایران بوده است.

 10 روز مهلت تماشای نمایشگاه هنر و میراث در مبلمان ایرانی

نمایشگاه آثار این مسابقه از تاریخ ۴ تا ۲۴ تیر ماه ۱۴۰۰ در محل رویال هوم‌سنتر واقع در اصفهان، خیابان چهارباغ بالا، نبش کوچه باغ ارم برقرار است. اگر علاقه‌مند به دیدن آثار برتر این رویداد هستید، می‌توانید از شنبه تا پنج شنبه، هر روز از ساعت ۹ الی ۱۳ و ۱۷ الی ۲۱ به نمایشگاه مراجعه و در امتیازدهی مردمی به آثار شرکت کنید. در این نمایــشگاه می‌تــوانیــد آثار برگزیدگان را ببینید که عبارت‌اند از: سکوت (حائز رتبه اول با طراحی شهاب میرسعیدی، زهرا صادقی، اشکان صبور)، مبل راحتی «کهن» (حائز رتبه دوم با طراحی شهاب‌الدین غفاری)، پیوند (حائز رتبه سوم با طراحی محدثه بهرامی، کیمیا ارشادی حق)، کاسی (حائز رتبه چهارم با طراحی هاجر شاهسواری، گلنوش زمانی)، تریوله (حائز رتبه چهارم مشترک با طراحی شهاب میرسعیدی، زهرا صادقی، اشکان صبور)، چپق (حائز رتبه پنجم با طراحی فرید حاتمی).