شهرهای جهان پس از همه‌گیری کرونا

ریچارد فلوریدا، نظریه‌پرداز مسائل شهری، استاد دانشگاه تورنتو و نویسنده کتاب «ظهور طبقه خلاق» و «بحران شهری جدید» است. تمرکز مطالعات و پژوهش‌های فلوریدا بیشتر روی نظریه‌های اقتصادی و اجتماعی مربوط به توسعه شهری است. تحقیقات او، بینش منحصر‌به‌فرد و داده مبنایی را به سوی عوامل اجتماعی، اقتصادی و جمعیتی که اقتصاد جهانی قرن ۲۱ را پیش می‌برند، فراهم می‌کند.

او در مطلبی که به تازگی در وب‌سایت خود منتشر کرده به بررسی تغییر شکل شهرها، پس از بحران همه‌گیری کرونا پرداخته است. فلوریدا در این نوشتار به تغییرات احتمالی مناطق مرکزی شهرها، فضا‌های کار، فضاهای شهری و روابط حاکم بر آن‌ها پرداخته و پیش‌بینی‌هایی از چگونگی تغییر این فضاها ارائه می‌دهد.

باید به تغییرات در نحوه استفاده و تفکر مردم از شهرها پاسخ دهیم

مناطق تجاری مرکزی آمریکا در طول همه‌گیری کووید 19 به دلیل از دست دادن فرصت‌های شغلی و تعطیلی کسب‌و‌کارها آسیب بسیار زیادی دیدند، اما اگر برنامه‌ریزان، سیاست‌گذاران و مدیران شهری بتوانند از روندهایی که نحوه زندگی و کار مردم را در اقتصاد پس از همه‌گیری دوباره شکل می‌دهد، حمایت کنند، می‌توانند شانس خوبی برای بازسازی خود داشته باشند.
ریچارد فلوریدا اخیرا چشم‌اندازی را درباره اینکه چگونه مناطق تجاری مرکزی شهرها می‌توانند صدمات اقتصادی ناشی از همه‌گیری کووید19 و قرنطینه عمومی ناشی از آن را جبران کنند، بیان کرده است.
طبق این چشم‌انداز مناطقی که بهترین عملکرد را دارند، مناطقی هستند که می‌توانند نیازها و خواسته‌های مردم را در دوران پس از همه‌گیری برآورده کنند و این بدان معناست که باید به تغییرات در نحوه استفاده و تفکر مردم از شهرها پاسخ دهیم.
آنچه که اکنون در حال گذراندن آن هستیم، یک بازسازی شهری بزرگ است. این بحران فقط یک بیماری همه‌گیری نیست، بلکه تعدادی بحران گره‌خورده در یکدیگر است. ما برای یک بار در قرن گذشته، این فرصت را یافته‌ایم تا جوامع و شهرهایمان را بهتر بسازیم.
ما در حال شناخت مجدد نحوه کار، نحوه خرید و نحوه انجام زندگی روزمره خود هستیم.فلوریدا که در حال مطالعه مناطق تجاری مرکزی و چشم‌انداز بهبود آن‌ها با واکسیناسیون بیشتر افراد و بازگشایی مشاغل است، می‌گوید هشدارهایی را مبنی بر عدم زنده‌شدن شهرها شنیده‌است؛ زیرا مردم از این پس همه از راه دور در نقاط دور افتاده کار می‌کنند و در جلسات آنلاین یکدیگر را ملاقات می‌کنند.
بــحران کووید19 نه‌تنها مــختل‌کننده بلکه شتاب‌دهنده روندهایی است که قبلا در حال انجام بوده است. طبق نظر فلوریدا دو مجموعه عوامل در تغییر شکل زندگی شهری مؤثر است: مجموعه‌ای از عوامل «کشش» که گروه‌های خاصی را از مراکز شهری دور می‌کند و مجموعه‌ای از عوامل «فشار» که مردم را به شهرها باز می‌گرداند.
عوامل کشش به افرادی مربوط می‌شود که به هر علت از شهرها خارج شده‌اند؛ از جمله خانواده‌هایی با فرزندان خردسال، افراد مسن و «افراد آسیب‌پذیر». دانشجویان دانشگاه‌ها نیز هنگامی که پردیس‌های دانشگاهی به دلیل بهداشت عمومی تعطیل شد، از شهرها کنار گذاشته شدند، اما فلوریدا این را یک تغییر موقت می‌داند.
یکی از عوامل «فشار» که می‌تواند در حال حاضر به سود مرکز شهرها باشد، این است که بسیاری از جوانانی که به طور موقت برای زندگی با والدین خود به حومه شهر نقل‌مکان کرده‌اند، پس از بی‌حوصلگی ناشی از زندگی در فضای مجازی به شهرها بازگردند.
قبل از همه‌گیری کووید 19، افراد تحصیل‌کرده دانشگاهی بین 25 تا 34 سال بیش از نیمی از سهم افزایش جمعیت شهری را تشکیل می‌دادند. این شامل فارغ‌التحصیلان دانشگاهی و دیگران است که به تازگی اشتغال در حرفه خود را شروع کرده‌اند.
تاریخ نشان می‌دهد جوانان بعد از همه‌گیری‌ها به دلیل فرصت‌های شغلی و دستمزد بهتر به شهرها باز می‌گردند، اما امروزه علاوه بر دلایل گفته شده، شهرها محلی برای ملاقات و تعاملات اجتماعی است. یکی دیگر از عوامل «فشار» این است که شرکت‌ها در بعضی از زمینه‌های خاص به دلیل دورکاری کارمندان نمی‌توانند در بهترین حالت فعالیت کنند. فناوری‌های پیشرفته، مراقبت‌های بهداشتی، نوآوری، امور مالی، رسانه‌ها و سرگرمی از این جمله‌اند. این قبیل کارها نمی‌توانند در جلسات آنلاین انجام شوند.
در حــقــیقت، بــســیاری از کارفــرمایان استــخــدام استعدادهای جوان را تا پایان بحران همه‌گیری کووید19 متوقف کرده‌اند؛ زیرا معتقدند کارکنان جدید برای آموزش، تیم‌سازی و راهنمایی به «نزدیکی» نیاز دارند.