استرس مسری است؛ تنش‌‌ها را به شریک زندگی‌‌تان انتقال ندهید

احتمالاً خودتان هم می‌‌دانید که استرس می‌‌تواند سلامتی شما را تحت تأثیر قرار دهد؛ اما شاید چیزی که از آن آگاه نیستید این باشد که استرس شما و اینکه چطور آن را مدیریت می‌‌کنید، واگیردار است. استرس شما می‌‌تواند به اطرافیان و مخصوصاً به عزیزانتان منتقل شود.
من روانشناس و متخصص سلامت اجتماعی هستم و درنتیجه پژوهش‌‌های خود به الگویی رسیده‌‌ام که نشان می‌‌دهد افراد متأهل چگونه سلامت روانی و زیستی یکدیگر را تحت تأثیر قرار می‌‌دهند و استرس هریک چه تأثیری بر دیگری دارد. من بر مبنای این الگو و سایر پژوهش‌‌های خود دریافته‌‌ام که کیفیت روابط زناشویی نقشی حیاتی در سلامت افراد دارد.
اجازه دهید فقط یک مثال بزنم: تنش و استرس در رابطه زناشویی می‌‌تواند منجر به بروز تغییراتی در سیستم ایمنی، مجموعه غدد و دستگاه قلبی عروقی شود. پژوهشی که روی تازه‌‌عروس‌‌ها و تازه‌‌دامادها انجام شد نشان داد که وقتی بحث و درگیری این زوج‌‌ها به جایی می‌‌رسید که با یکدیگر خصمانه برخورد می‌‌کردند (یعنی وقتی نسبت به یکدیگر برخورد نکوهشی و طعنه‌‌آمیز داشتند، با لحنی ناخوشایند صحبت می‌‌کردند و از برخی حالات آزاردهنده چهره مثل چشم‌‌غره رفتن یا چپ‌‌چپ نگاه کردن استفاده می‌‌کردند)، سطح هورمون‌‌های استرس هم در آن‌‌ها بالاتر می‌‌رفت.
به‌‌طور مشابه، نتایج مطالعه دیگری نشان داد افرادی که روابط زناشویی خصمانه‌‌ای داشتند، فرآیند ترمیم زخم برایشان کندتر بود، بیشتر دچار تورم و التهاب می‌‌شدند، فشارخون بالاتری داشتند و ضربان قلبشان هم در طول مشاجرات و درگیری‌‌ها تغییرات و نوسانات بیشتری را تجربه می‌‌کرد. علاوه بر این، مشخص شد که مردان میان‌سال و مسن‌‌تر هم درست در دوره‌‌هایی که همسرانشان استرس بیشتری را گزارش کرده بودند، فشارخون بالاتری داشتند. به‌‌علاوه، افراد متأهلی که احساس می‌‌کردند شریک زندگی‌‌شان به آن‌‌ها اهمیت نمی‌‌دهد یا درکشان نمی‌‌کند، در مقایسه با کسانی که همسرانشان توجه بیشتری به آن‌‌ها داشتند و قدرشان را می‌‌دانستند، بهزیستی ضعیف‌‌تری داشتند و وقتی 10 سال بعد بررسی شدند، نرخ مرگ‌‌ومیر هم در بین آن‌‌ها بیشتر بود.

مشاجره و کورتیزول

کورتیزول هورمونی است که در نحوه پاسخ‌‌دهی بدن به استرس نقشی کلیدی ایفا می‌‌کند. کورتیزول دوره یا الگوی روزانه دارد، یعنی معمولاً تا مدت کوتاهی بعد از بیدار شدن در بالاترین سطح خود قرار دارد و پس‌‌ازآن و در طول روز به‌‌تدریج کاهش پیدا می‌‌کند؛ اما استرس مزمن می‌‌تواند باعث شود این هورمون الگوهای ناسالمی پیدا کند، مثلاً ممکن است سطح کورتیزول بلافاصله بعد از بیدار شدن پایین باشد یا اینکه حتی در پایان روز هم هنوز کاهش چندانی نیافته باشد. این الگوهای ناسالم با افزایش احتمال ابتلا به برخی بیماری‌‌ها و همچنین خطر مرگ‌‌ومیر مرتبط است.
من و همکارانم در پژوهش‌‌های خود به این نتیجه رسیدیم که سطح کورتیزول زوجین در روزهایی که با یکدیگر بحث و مشاجره داشتند، دچار تغییراتی می‌‌شد؛ سطح کورتیزول افرادی که همسرانشان مضطرب بودند و در طول بحث رفتارهای بدی می‌‌کردند، حتی تا چهار ساعت پس از پایان درگیری همچنان بالاتر از حد معمول بود.
این یافته‌‌‌‌ها نشان می‌‌دهد که وقتی شریک زندگی‌‌تان مضطرب است، بحث و مشاجره با او می‌‌تواند تأثیرات دیرپایی بر سلامت زیستی شما هم داشته باشد.

مدیریت استرس

در ادامه با سه روش آشنا خواهید شد که به کمک آن‌‌ها می‌‌توانید میزان استرس را در رابطه زناشویی خود کاهش دهید.
اول اینکه با یکدیگر صحبت کنید و برای هم ارزش قائل باشید. به شریک زندگی‌‌تان بگویید که احساسات او را درک می‌‌کنید. درباره همه مسائل ریزودرشت صحبت کنید قبل از اینکه بزرگ‌‌تر شوند و رو به وخامت بگذارند. گاهی اوقات زوجین با هدف محافظت از یکدیگر برخی مشکلات را مخفی می‌‌کنند اما در حقیقت این کار می‌‌تواند شرایط را بدتر کند. احساسات خود را با شریک زندگی‌‌تان در میان بگذارید و وقتی او هم در پاسخ همین کار را می‌‌کند، صحبتش را قطع نکنید. به یاد داشته باشید اینکه احساس کنید شریک زندگی‌‌تان به شما اهمیت می‌‌دهد و درکتان می‌‌کند برای بهزیستی احساسی‌‌تان مفید است و باعث می‌‌شود سطح کورتیزول شما الگوهای سالم‌‌تری داشته باشد؛ پس در کنار یکدیگر باشید و به حرف‌‌های هم گوش بدهید چون این کار می‌‌تواند تأثیرات خوبی روی سلامت شما و همین‌‌طور شریک زندگی‌‌تان داشته باشد.
دوم اینکه عشق و علاقه خود را نشان دهید. یکدیگر را در آغوش بکشید، دست هم را بگیرید و مهربان باشید. این کار هم می‌‌تواند سطح کورتیزولتان را پایین بیاورد و شما را شادتر کند. حتی یکی از مطالعاتی که در این زمینه انجام شده نشان داده است که داشتن یک رابطه رضایت‌‌بخش می‌‌تواند نحوه پاسخ‌‌دهی بدن افراد به واکسیناسیون را بهبود ببخشد.
و درنهایت اینکه همیشه به خودتان یادآوری کنید که شما عضوی از یک تیم هستید. برای یافتن راه‌‌حل هم‌‌فکری کنید؛ مثلاً می‌‌توانید از تکنیک طوفان فکری استفاده کنید. مشوق یکدیگر باشید و موفقیت‌‌ها را باهم جشن بگیرید. زوج‌‌هایی که برای مدیریت استرس با یکدیگر متحد می‌‌شوند، سالم‌‌تر هستند و رضایت بیشتری از رابطه خود دارند. اجازه دهید برایتان چند مثال بزنم: وقتی شریک زندگی‌‌تان نگران و مضطرب است، شما شام را آماده کنید و کارهای خانه را انجام دهید؛ قدری در کنار هم آرام بگیرید و خاطرات خوش گذشته را یادآوری کنید؛ همچنین می‌‌توانید یک رستوران جدید را امتحان کنید یا با همدیگر برقصید یا ورزش کنید.
اما در کنار آنچه گفته شد، این را هم به خاطر داشته باشید که گاهی اوقات این اقدامات کافی نیستند. بسیاری از زوجین هنوز هم برای مدیریت استرس و غلبه بر مشکلات به کمک نیاز خواهند داشت. در چنین شرایطی زوج‌‌درمانی به کمک افراد متأهل می‌‌آید و به آن‌‌ها یاد می‌‌دهد که چطور با یکدیگر گفت‌‌وگو کنند و به بحث‌‌ها و مشاجراتشان خاتمه دهند؛ اما نکته حیاتی این است که منفعل نباشید و به‌‌موقع از کسانی که برای مدیریت مشکلات در روابط زناشویی آموزش دیده‌‌اند، کمک بگیرید.
پس در شرایط پرتنش به شریک زندگی‌‌تان بگویید که در کنار او هستید و ترجیحاً این کار را در حالی انجام دهید که او را در آغوش کشیده‌‌اید. استرس و نگرانی یکدیگر را جدی بگیرید و چشم‌‌غره رفتن را کنار بگذارید. خود استرس آن‌‌قدرها هم مهم نیست؛ اما چیزی که اهمیت دارد این است که شما چطور با همکاری یکدیگر آن را مدیریت می‌‌کنید. اینکه مثل یک تیم، صادقانه و خالصانه باهم کار کنید، عنصر کلیدی برای داشتن رابطه‌‌ای سالم و شاد در دوره‌‌های پرتنش و غیرازآن است.

این مطلب برگرفته از مقاله‌‌ای است به قلم رزی شراوت (Rosie Shrout)، استادیار توسعه انسانی و مطالعات خانواده در دانشگاه پردو، که در تاریخ 22 دسامبر 2021 در وب‌‌سایت کانورسیشن (theconversation.com) منتشر شده است. این سازمان رسانه‌‌ای می‌‌کوشد نتایج پژوهش‌‌ها و مقالات منتشرشده توسط محققان، متخصصین و دانشگاهیان حوزه‌‌های مختلف را در دسترس عموم قرار دهد.