تلاش برای تحقق «شهر هم‌گرا»

در چند دهه اخیر تأکید برنامه‌ریزی و مدیریت شهرها، بیش از هر زمان دیگری به سطوح پایین‌تر و ابعاد ملموس زندگی شهری معطوف شده است که به‌نوعی سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و مدیریت شهری را از خردترین واحد، یعنی محله، در شــهــــر هدف قرار داده است. به‌عبارت‌دیگر، مـحـلـه‌هـــای شــهــری به‌مثابه کوچک‌ترین واحد سازمـــان فضایی شهر در پایداری شهری نقش اساسی ایـفــا می‌کــنـنــد. رویــکـــــرد محله‌محوری با مبنا قراردادن محله‌ها در مدیریت شهر آن‌ها را همچون منابعی پویا در راه ایجاد توسعه، انسجام اجتماعی و هویت‌بخشی به کار می‌گیرد.

مدیریت شهری اصفهان نیز در دوره ششم «محله‌محوری» را در دستور کار قرار داده است؛ چنانکه اعضای شورای اسلامی شهر اصفهان از محله‌های مناطق پانزده‌گانه شهرداری بازدید و ظرفیت‌ها و مشکلات آن‌ها را بررسی می‌کنند. در این راستا «شهر هم‌گرا» در سایه محله‌محوری شکل می‌گیرد که در این زمینه اقدامات مدیریت شهری اصفهان بسیار چشمگیر است.»
نایب‌رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان گفت: تحقق «شهر هم‌گرا» تلاش شورای اسلامی دوره ششم است. به گفته ابوالفضل قربانی، «توجه به محله‌محوری سبب شده تا محله‌های زیادی در شهرها با ویژگی‌های اختصاصی شکل بگیرد که می‌تواند در بهبود وضعیت محله‌های دیگر هم مؤثر باشد. او درباره اصول یک «شهر هم‌گرا» اظهار کرد: محله‌ها عنصر اصلی «شهر هم‌گرا» هستند. در این زمینه لحاظ‌کردن مباحث فرهنگی، مسائل زیست‌بوم محله‌ها، قرارگرفتن محله‌ها ازنظر جغرافیایی در نقاط مختلف شهر و خدماتی که می‌تواند به مناطق و دیگر محله‌ها ارائه دهد، مدنظر خواهد بود. او با بیان اینکه محله‌محوری از دیرباز در ایران و شهر اصفهان مدنظر شهروندان بوده است، ادامه داد: توجه به محله‌محوری سبب‌شده تا محله‌های زیادی در شهرها با ویژگی‌های اختصاصی شکل بگیرد که می‌تواند در بهبود وضعیت محله‌های دیگر هم مؤثر باشد؛ یعنی با استفاده از ویژگی‌های هر محله می‌توان نقاط ضعف محله‌های دیگر را تا حدودی پوشش داد که این اتفاق نیازمند برنامه‌ریزی مناسب و طولانی‌مدت برای همراهی و هم‌گرایی محله‌ها در راستای هدفی مشترک است.

 برگزاری جلسه‌های هفتگی با مسئولان دستگاه‌ها

نایب‌رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان تأکید کرد: هر هفته مسئولان در جلسه‌های شورای اسلامی شهر اصفهان حضور می‌یابند تا شهروندان بتوانند موضوع‌هایی را که از دستگاه‌ها انتظار دارند، با مسئولان در میان بگذارند. نظرهای آن‌ها شنیده می‌شود تا در خصوص انجام اقدامات و رفع نقص‌ها و ایرادها در آن حوزه تصمیم‌گیری شود. قربانی در خصوص لزوم همراهی بهتر مجموعه‌های مختلف با مدیریت شهری، تصریح کرد: در حال حاضر این مجموعه‌ها می‌دانند باید همه باهم برای یک هدف واحد تلاش کنند تا بتوانند کمبودها و کاستی‌های یکدیگر را جبران کنند و شورای اسلامی شهر در دوره ششم به‌صورت جدی در راستای تحقق «شهر هم‌گرا» تلاش می‌کند. هماهنگی خوبی بین شورای اسلامی شهر، نمایندگان مجلس و مدیریت ارشد استان وجود دارد و امیدواریم نتایج خوب آن در آینده برای مردم ملموس باشد. او درباره زیرساخت‌های لازم برای «شهر هم‌گرا» خاطرنشان کرد: در حال حاضر در اصفهان این زیرساخت‌ها وجود دارد. مجموعه‌های حکومتی که در شهر اصفهان مسئولیت‌هایی را برعهده دارند، همه در راستای بهبود وضعیت و بهبود سطح زندگی مردم تلاش می‌کنند. می‌توان با شناخت این ظرفیت‌ها هماهنگی بین آن‌ها ایجاد کرد تا از انجام هزینه‌های اضافی و تکراری پیشگیری شود؛ در این صورت انرژی‌ها در راستای سرعت‌گرفتن و بهبود وضعیت زندگی مردم مورداستفاده قرار می‌گیرد.

 وجود هماهنگی و هم‌خوانی دستگاه‌ها درباره «شهر هم‌گرا»

نایب‌رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان گفت: قطعا مقاومت در مقابل «شهر هم‌گرا» از طرف دستگاه‌های مختلف بسیار پایین است؛ اما در مقابل «مدیریت واحد شهری» احتمال دارد هنوز مقاومت‌هایی وجود داشته باشد؛ چراکه در این بخش تجربه زیادی در کشور وجود ندارد و احتمال دارد با موضوع‌های ساختاری در کشور هم‌خوانی نداشته باشد، اما این هماهنگی و هم‌خوانی درباره «شهر هم‌گرا» وجود دارد. نایب‌رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان در خصوص تحولات «شهر هم‌گرا» در دو دهه اخیر، اظهار کرد: طی این مدت در راستای ایجاد «شهر هم‌گرا» بررسی زیرساخت‌های لازم برای اداره بهتر و بهبود وضعیت شهرها مدنظر بوده است؛ شهر کارآفرین، برندسازی شهری و وضعیت بهتر محیط‌زیست شهرها بیشتر موردتوجه افرادی بوده که در حوزه تئوری اداره شهرها فعالیت داشته‌اند و به‌تازگی بحث جدید «شهر هم‌گرا» در راستای بهبود وضعیت، توسعه و پیشرفت بهتر شهرها موردتوجه قرار گرفته است. او با اشاره به اهداف «شهر هم‌گرا» تصریح کرد: زندگی بهتر برای شهروندان از محورهای اصلی و موردتوجه «شهر هم‌گرا» است تا شهروندان بتوانند از جهات متفاوتی از زندگی در شهر خود لذت برند و وضعیت خود را در آن شهر از جنبه‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بهبود بخشند. هدف اصلی شهرهای هم‌گرا بهبود وضعیت زندگی است که برای پیاده‌سازی آن باید برنامه‌ریزی‌های مختلفی انجام شود.

استقرار نظامی یکی از اصول مهم درزمینه «شهر هم‌گرا» است

نایب‌رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان تصریح کرد: مدل‌های مختلفی ازجمله مدل‌های مفهومی برای این موضوع ارائه می‌شود؛ البته در مواردی نیز به جنبه‌های سازمانی و سیستم‌های شهری توجه می‌شود. اهداف «شهر هم‌گرا» این است که در آن، تمام دستگاه‌ها و مجموعه‌هایی که در حال فعالیت هستند، با هماهنگی و همراهی یکدیگر بتوانند در راستای مفهومی اساسی به‌عنوان زندگی بهتر برای شهروندان آن شهر اقدام کنند.
قربانی تأکید کرد: در «شهر هم‌گرا» توجه ویژه به محله‌ها و آنچه اهالی یک منطقه به‌واسطه برخی از ویژگی‌ها، محله را می‌شناسند، مدنظر است. در محله‌ها، عناصر اصلی مانند دبستان، مساجد، زمین‌های ورزشی، پارک‌ها و مهدکودک می‌تواند موردتوجه جدی قرار گیرد و برای بهبود این زیرساخت‌های اجتماعی نیاز به تلاش مستمر است. نایب‌رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان اظهار کرد: گسترده‌تر از بحث محله‌ها موارد دیگر به‌صورت ناحیه‌ای پیگیری می‌شود؛ زیرا لازم است خدمات اجتماعی با زیرساخت‌های بالاتری ارائه شود؛ مراکز ورزشی و تفریحی، کتابخانه‌ها، دبیرستان و مراکز بهداشت در ناحیه‌های مختلف شهر موردتوجه جدی قرار می‌گیرد و میزان وجود این مراکز می‌تواند شاخصی برای نشان‌دادن آن ناحیه نسبت به نواحی دیگر شهر باشد. او گفت: برای رفع برخی مشکلات و جبران کمبودها مسائل در سطح منطقه‌ای بررسی می‌شود که مباحث مربوط به دانشگاه‌ها، استادیوم‌های ورزشی، بیمارستان‌ها، سالن‌های همایش بزرگ و بازارهای بزرگ نیز در این زمینه مطرح است تا بتوان در هر منطقه به تعدادی از نواحی خدمت‌رسانی لازم را ارائه داد. نایب‌رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان با تأکید بر اصول یک «شهر هم‌گرا» افزود: در شهر هم‌گرا برای وضعیت بهتر اقتصادی شهروندان وجود محل‌هایی برای تربیت نیروی انسانی کارآفرین و فراهم‌کردن تسهیلات مالی ضروری به‌نظر می‌رسد تا در آن مهارت‌های لازم برای شهروندان در نظر گرفته شود. در بخش دیگر امکانی را فراهم می‌کند تا مردم در تصمیم‌سازی‌ها و تصمیم‌گیری‌ها حضوری مؤثر داشته باشند؛ در این صورت شهروندان می‌توانند در طرح‌های توسعه محلی، منطقه‌ای و ناحیه‌ای حضور فعال داشته باشند و طرح‌های انجام‌‌شده را ارزیابی کنند تا منابع عادلانه بین محله‌ها توزیع شود؛ درنتیجه به راهکارهای مناسب‌تری برای بهبود وضعیت یک منطقه و رفع کمبودها دست می‌یابند. قربانی در خصوص نظام‌های حاکم بر «شهر هم‌گرا» می‌گوید: در «شهر هم‌گرا» نظام‌هایی در مناطق حاکم می‌شود تا افرادی را شناسایی کنند که بتوانند در چهارچوب‌های تعیین‌شده مسئولیت‌هایی را از سوی شهروندان بر عهده بگیرند. در اصول «شهر هم‌گرا» می‌توان به مفاهیم مربوط به پیشرفت‌های جهانی توجه کرد تا در هر منطقه و محله‌ای که شهروندان در آن زندگی می‌کنند، تجربه‌های آن‌ها استفاده و بومی‌سازی شود.
نایب‌رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان تأکید کرد: درمجموع استقرار نظامی یکی از اصول مهم درزمینه «شهر هم‌گرا» است که می‌تواند زمینه حکمروایی بهتر، مناسب‌تر و بدون سلطه را فراهم کند و مدیریت یکپارچه‌ای برای انجام مسائل مدنظر شهروندان شکل گیرد و هر شهروند در مسئولیتی که برعهده دارد، فعالیت خود را به‌درستی انجام ‌دهد؛ اما با توجه به اینکه فعالیت‌ها در یک سیستم تعریف می‌شود، هر حرکتی در ارتقای آن سیستم مؤثر خواهد بود و این موضوع نسبت به بحث «مدیریت واحد شهری» که قبلا مطرح بود در شهرهایی مانند اصفهان تحقق‌پذیری بیشتری خواهد داشت.