مدیر مرکز مدیریت و کنترل ترافیک شهرداری، صحبتش را اینگونه آغاز میکند. «امروزه جمعیت شهرها با توجه به گسترش شهرنشینی هر روز رو به افزایش است و با توجه به این موضوع، مشکلات شهرها نیز افزایش یافته است. در حال حاضر خودرومحوری، عمده چالش شهرهای ما و البته شهرهای بزرگ دنیاست. خودرو نقش اول حملونقل را برای مردم این شهرها بازی میکند و به دنبال آن مشکلاتی اساسی به وجود آمده است. دو مشکل اساسی، تراکم و شلوغی و آلودگی هوا که مرتبط با حوزه حملونقل هستند، زاییده پدیده خودرومحوری است.» کریمی در ادامه راه برونرفت از این مشکل را حرکت به سمت هوشمندسازی میداند و میگوید: «شاید شهرها در دو دهه قبل حق انتخاب برای رفتن به سمت هوشمندسازی و الکترونیکسازی داشتند؛ اما در حال حاضر ناگزیرند به سمت هوشمندسازی حرکت کنند. ما نیز برای برونرفت از مشکلاتی که امروز گریبانگیر شهرهایمان شده است، راهی بهجز حرکت به این سمت نداریم. البته شهر هوشمند شش مؤلفه دارد و یکی از این مؤلفهها جابهجایی هوشمند یا حملونقل هوشمند است که بیشتر در ادبیات جابهجایی هوشمند به کار برده میشود.» او جابهجایی هوشمند را یکی از رکنهای اصلی شهر هوشمند معرفی میکند و ادامه میدهد: «شهر هوشمند ابعاد دیگری مثل اقتصاد هوشمند و مردم هوشمند هم دارد؛ اما شهرداری در این حوزه میتواند سهم کوچکی بازی کند؛ بااینحال، در حوزه حملونقل هوشمند، بیشترین تصمیمها و اختیارات در اختیار شهرداری است که میتواند نقش مؤثری در این حوزه ایفا کند.» مدیر مرکز مدیریت و کنترل ترافیک شهرداری، موضوع داده را یکی از نیازهای اساسی رسیدن به حملونقل هوشمند میداند و توضیح میدهد: «ما تا وقتی داده نداشته باشیم نمیتوانیم ادعا کنیم شهرمان از لحاظ ترافیک هوشمند است و هوشمند اداره میشود.» کریمی میافزاید: «در بحث داده، سامانههای جزیرهای و نابسامانی در سازمانها و حوزه حملونقل داشتیم؛ به طور مثال در اتوبوسرانی، تاکسیرانی، مترو و مرکز پایش هوا یک سری داده وجود داشته است؛ البته در مرکز کنترل نیز بیشترین داده زمانی و مکانی وجود داشت. دادههایی که در بعد مکان و زمان مشخص شدهاند، از تردد خودروها در خیابان نشان دارند. بیشترین داده، در حدود 80درصد دادههای حملونقل اصفهان در مرکز کنترل ترافیک موجود است. اما مشکل اینجاست که این دادهها یکپارچه نیست.»او در خصوص اینکه با یکپارچهسازی دادهها چه اتفاقی میافتد میگوید: «اگر یکپارچهسازی دادهها اتفاق بیفتد، میتوان از این دادهها در تصمیمگیریهای شهری در حوزه حملونقل استفاده کرد. البته سالهای پیش بعضی از دادهها نیز ذخیره میشدند و بعد از مدتی بدون استفاده پاک میشدند. بر این اساس، یک سال پیش تصمیم گرفتیم طرح “سیاح” را مطرح کنیم.»
پروژه یکپارچهسازی دیتابیس حملونقل
مدیر مرکز مدیریت و کنترل ترافیک شهرداری اصفهان در تشریح کلمه «سیاح» میگوید: «این لغت از چند کلمه گرفته شده است. “سیاح” مخفف سامانه یکپارچه اطلاعات حملونقل است. جالب اینکه این ابتکار و انتخاب کلمه سیاح، به معنای مسافر و رهگذرهم هست و بسیار به سیستم حملونقل نزدیک است.» بنا به گفته کریمی، یک سری پروژه زیر طرح سیاح تعریف شده است که جمعآوری دیتا یکی از این پروژههاست. این پروژه با همکاری دانشگاه صنعتی اصفهان آغاز شده است. در این قرارداد همکاری، همه دادههایی که در حوزه حملونقل توسط سازمانهای حــمــلونـــقــل مــثــل اتــوبــوسرانــی، تاکسیرانی، مترو، مرکز کنترل ترافیک، مرکز پایش هوا، سازمان پایانه و سازمان حملونقل بار تولید میشود، جمعآوری و بر اساس این دادهها یک سری شاخص تعریف میشود. این شاخصها ملاک تصمیمگیری مدیریت کلانشهری در حوزه حملونقل میشود.
شاخصهای حملونقل استخراج میشود
مدیر مرکز مدیریت و کنترل ترافیک شهرداری در ادامه اضافه میکند: «برخی از این شاخصها عمومی است و میتواند در اختیار عموم مردم قرار بگیرد و برخی نیز استفادههای داخلی دارد که روی این دادهها کار انجام میشود. فاز یک پروژه که شناسایی داده و مراکز دیتابیس بوده انجام شده و در حال حاضر فاز دوم پروژه که تعریف شاخصهاست در حال انجام است. پنج ماه از این پروژه گذشته است و امیدواریم در پایان این پروژه که دهماهه بوده، تمام دادهها و شاخصهای حملونقلی که با تصمیم کارشناسان حوزه حملونقل به بار نشسته است، اعمال شود.»
کریمی تأکید میکند: «هدف این بوده، تصمیمها برای آینده و قضاوتهای یک سیستم، صرفا شهودی و کارشناسی نباشد. در فاز دوم پروژه قرار است براساس همین شاخصها مدیران در حوزه حملونقل و برای کاهش ترافیک نظر بدهند بر اساس این دادهها تصمیمگیری و اقدام کنند.» او در ادامه با تأکید بر اینکه سیاح یک طرح است و شامل چند پروژه میشود تصریح میکند: «پروژه T-GIS یا مکانمند کردن تجهیزات حوزه حملونقل روی نقشه، یکی دیگر از این پروژههاست. پروژه بعدی نیز ترافیک آنلاین روی نقشه است که در این پروژه رصد مسیریابی و ترافیک به صورت آنلاین میسر میشود و اتفاقهای حوزه حملونقل، مثل وضعیت پارکینگها آنلاین دیده میشود.»