اولین بار کی به جبهه اعزام شدید؟
سال 1360
به عنوان داوطلب اعزام شدید یا نیروی رسمی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی؟
من از ابتدای سال 58 وارد سپاه شدم و در مقری که سابقا مستقر در خیابان کمالاسماعیل بود، شروع به فعالیت کردم. بعد از آن به صورت داوطلبانه، خواهان حضور در جبهه شدم. همین شد که از سال 60 وارد تیپ امام حسین (ع) یا لشکر 14 امامحسین (ع) کنونی شدم و این حضور تا پایان جنگ و حتی بعد از جنگ نیز ادامه داشت.
از همان ابتدا در تیپ امام حسین (ع) در قسمت ادوات خدمت میکردید؟
ابتدا در تیپ امام حسین علیه السلام فرمانده گروهان پیاده بودم. بعد از آن نیاز شد در سازمان رزم به رزمندگان نحوه استفاده از سلاحهای تخصصیتر را آموزش دهند. به همین خاطر به واحد ادوات منتقل شدم. سلاحهایی مثل آرپیجی، تیربار و… در ابتدای جنگ موجود بود؛ ولی با گذر زمان با توجه به غنیمتهایی که از این سلاحها و سلاحهای نیمهسنگین گرفتیم، به آموزشهای تخصصی به شدت نیاز شد.
تعریف ساده از ادوات جنگی چیست؟
مجموع سلاحهای نیمهسنگین مانند مینیکاتیوشا، خمپارهانداز، مسلسلهای نیمهسنگین مانند دوشکاو کالیبر 50، موشکهای ضدتانک شامل موشکهای تاو. مالیوتکا، تفنگهای 106 و آر پی جی 11 و… که تنوع زیادی دارند و به عنوان ادوات از آنها یاد میشود.
پس عملا بهعنوان نیروی ادوات وارد جبهههای حق علیه باطل شدید.
بله.
خب برویم سراغ عملیات رمضان. عملیاتی که با وجود شکست، اما غنایم و ادوات خوبی را برای ایران به ارمغان داشت. در ابتدا از دلایل طراحی این عملیات برایمان بگویید.
همانطور که مطلع هستید، عملیاتهای آزادسازی بستان، ثامنالائمه، حصر آبادان و فتح المبین که در جنوب و جنوب غرب کشور اجرا شد، منجر به آزادی دهلران و اندیمشک شد و پس از آن عملیات بیت المقدس آغاز شد. در این عملیات تقریبا به اهداف ازپیشتعیینشده رسیدیم. آن زمان صدام هنوز در خاک سرزمین ما بود و به هیچ وجه حاضر نبود به پشت مرزهای بینالمللی خود بازگردد. علاوه بر این، از شکستهای پیاپی که در برابر نیروهای اسلام میخورد، به هیچ وجه متنبه نمیشد. طرح آتش بس یک طرفه هم که در آن روزها مطرح میشد، به نفع ما نبود؛ چرا که آتش بس به دشمن مهلت میداد هم تجدید قوا کندو هم نیروهای خود را بازسازی کند. در این شرایط عدهای از آن فرماندهان سپاه و ارتش به این نتیجه رسیدند که باید عملیاتی را ترتیب دهند تا شرایط برای جمهوری اسلامی ایران بهتر شود.
به نظر شما در این شرایط تصمیم درست چه بود؟
در این شرایط فرماندهان به محضر حضرت امام رحمتالله علیه مشرف شدند و در شورای عالی دفاع دلایل خود در مورد طرح عملیات جدید مطرح کردند. فرماندهان هدف مطرحشده را تصرف بصره قرار دادند؛ بصرهای که از نظر سیاسی برای عراق مثل خرمشهر برای ما بود. اینجا بود که توسط مسئولان امر مجوز برای ورود به خاک عراق و آغاز اولین عملیات برونمرزی یعنی عملیات رمضان صادر شد.
این عملیات برون مرزی دقیقا چه زمانی آغاز شد؟
عملیات رمضان پس از طراحی، تیرماه 61 و در شب شهادت امام علی (ع) با رمز «یاصاحب الزمان ادرکنی» آغاز شد و اینگونه شد که ایران برای اولین بار وارد خاک عراق شد. این عملیات البته در پنج مرحله تا هشتم مرداد ادامه داشت.
خب از وظایف تیپ امام حسین علیهالسلام و محور عملیاتی آن بگویید.
تیپ امام حسین (ع) به شرق بصره رفت و از جاده خرمشهر وارد بصره شد. الحمدلله بچههای اصفهان توانستند خطوط دفاعی دشمن که در آن زمان در شرایط سختی بود و موانع فیزیکی و عوارضی را که مستشاران خارجی برای عراقیها طراحی کرده بودند، در هم بشکنند و به عنوان اولین قرارگاه، خودشان را به نقطه تلاقی دریاچه پرورش ماهی و جاده شلمچه برسانند. ما در این مرحله حدود سی کیلومتر به عمق مواضع دشمن نفوذ کردیم. دشمن در این عملیات از موانع فیزیکی زیادی استفاده کرده بود که پیشروی برای نیروهای ما سخت شود. یکی از این موانع کانال پرورش ماهی بود که هم برای پرورش ماهی از آن استفاده میشد و هم دشمن آن را برای اهداف دفاعی خود طراحی کرده بود. وقتی به کانال پرورش ماهی رسیدیم، متوجه شدیم یگانهای عملکننده سمت راست ما نتوانستهاند پیشروی کنند. دشمن هم در حال دور زدن و محاصره ما بود که خداراشکر در ساعات اولیه متوجه این موضوع شدیم و قرارگاه هم همان موقع به ما دستور عقبنشینی داد.
جمعبندی شما از نتیجه عملیات رمضان چیست؟
اگر بخواهیم واقعبینانه این عملیات را قضاوت کنیم، باید بگوییم که نتوانستیم به اهداف ازپیشتعیینشده برسیم و در واقع با دیدگاه نظامی میتوان گفت شکست خوردیم. میتوان گفت فرماندهان ما از تجهیزات خوبی که کشورهای دنیا با تحلیل عملیاتهای پیشین ایران در اختیار عراق گذاشته بودند، بعضا مطلع و آگاه نبودند. البته بماند که تجهیزات و امکانات زیادی نیز از دشمن منهدم کرده یا به غنیمت گرفتیم که در آینده جنگ ما تأثیر خوبی داشت؛ به عنوان مثال تانکهای تی 72 یکی از ادوات خوبی بود که هم منهدم و هم به غنیمت گرفته شد.
اوضاع ادوات ما در آن زمان چگونه بود؟
سلاحهای موجود در ادوات سلاحهای نیمهسنگین است. آن روزها عموما برای بیشتر شدن روحیه نیروهای پیاده با آنها وارد عمل میشدیم؛ چون سلاحهای نیمهسنگین سلاحهای مناسبی هستند و از سلاحهای انفرادی قویتر هستند؛ مثلا با سلاحهای سبک نمیتوان در برابر یک تانک یا نفربر جنگید. در ادوات بعضی از سلاحها مال خودمان بود که قسمتی از آنها را از ارتش گرفته بودیم و مقداری دیگر از آنها را از عراقیها به غنیمت گرفته بودیم. در حقیقت ادوات با توانمندی و روحیه انقلابی رزمندهها تشکیل و سازماندهی شده بود.
به لشکر امام حسین (ع) در عملیات رمضان چه نمرهای میدهید؟
در کل نمره نیروهای عملکننده لشکر امامحسین (ع) در مقایسه با بقیه یگانهای عملکننده واقعا صد از صد بود؛ چرا که به اهداف ازپیشتعیینشده رسیدند. البته یگانهای عملکننده دیگر به خاطر موانع سخت و پیچیده فیزیکی که قبلا گفتم، بعضا نتوانستند موفق شوند.
ارتش در این عملیات چه نقشی ایفا کرد؟
ارتش بیشتر نقش پشتیبانی در این عملیات را برعهده داشت که شامل بخشی از زرهی و توپخانه بود. سپاه و ارتش در کنار هم در این عملیات جنگیدند. حدود دولشکر حاضر از ارتش در این عملیات و هوانیروز کمک شایانی در این عملیات به جبهه انجام دادند.
روزهداری در عملیات رمضان سخت نبود؟
به خاطر دمای هوای زیاد و مسائل عملیاتی و تمرینات و مانورهای مداوم، اجازه روزهگرفتن به نیروهای عملیاتی داده نمیشد؛ چرا که روزهگرفتن نیروی عملیاتی کمشدن توان در عملیات و تمرینها و آموزشها را در پی داشت؛ ولی نیروهای پشتیبانی در عقبه جبهه قصد میکردند و روزه میگرفتند. نیروها جوان و شاداب بودند و بهخاطر اعتقاد به معنویات و اعتقادات محکم نمیدیدیم کسی احساس تشنگی و گرسنگی خود را بروز دهد. هرشب خواندن دعای افتتاح و ابوحمزه به همراه شبزندهداریهای بین رزمندگان دیده میشد که این موضوع در تیپ امام حسین علیه السلام معروف بود. به عقیده من اگر معنویات نبود، با این امکانات محدود هیچگاه نمیتوانستیم این پیروزیها را به دست آوریم. بدون شک یکی از عوامل پیروزی یا مقاومت ما معنویت بود، شعار نبود، معنویت به معنای واقع کلمه، یعنی غیر از خدا کسی نیست.
خاطرهای هم از عملیات رمضان دارید؟
وقتی وارد اهداف ازپیشتعیینشده در یکی از مراحل عملیات رمضان شدیم، فشار زیادی به خاطر دمای زیاد هوا و خاک و دود تانکها و… بر روی رزمندهها بود؛ ولی با این حال در آن شرایط سخت وقتی اسم امامحسین(ع) میآمد، روحیات عجیبی بر رزمندهها حاکم میشد. وقتی آب برای رزمندهها میآوردند، به دیگران آب را تعارف میکردند و میگفتند برای افرادی که جلوتر هستند آب ببرید. تعدادی از رزمندهها در آن منطقه با لب تشنه شهید شدند و الان که دارم با شما صحبت میکنم، تصویر بسیاری از آنها جلوی چشمانم است. حرفم این است که در آن شرایط سخت، معنویت زیادی حکمفرما بود.
در پایان آنچه درباره این کلمات به ذهنتان میآید، بفرمایید.
روزه در عملیات رمضان: اوج بندگی
شهید روزهدار ماه رمضان: علی علیهالسلام
فرمانده محبوب من: شهید حاج حسین خرازی
ادوات: جمعی از نیروهای تخصصی به همراه نیروهای پیاده
پاسگاه زید: پاسدار انقلاب
اصفهان: شهر همیشه جاوید و پر ستاره، همان تعبیری که رهبر معظم انقلاب فرمودند شهدا همچون ستاره در آسمان میدرخشند.