برای بسیاری از افراد این تصور غلط وجود دارد که در یکماهه رمضان باید تمام فعالیتهای ورزشی قطع شود؛ این در حالی است که ورزشکردن ضروری است و قطع آن منجر به افت عملکرد سیستم اسکلتی و عضلانی، قلبیعروقی و تنفسی میشود؛ اما موضوعی که دراینبین مهم است، نحوه ورزش و زمان آن است که برای هر فردی میتواند متفاوت باشد. در این زمینه راهنماییهای دکتر زینب کریمی، متخصص پزشکی ورزشی و نایبرئیس هیئت پزشکیورزشی، کمککننده است.
اهمیت ورزش در ماه رمضان
در ماه رمضان علاوه بر توجه به تغذیه و ریزمغذیهای بدن، توجه به فعالیت بدنی و ورزش اهمیت دارد و این باور که در ماه رمضان نباید ورزش کرد، اشتباه است؛ زیرا سیستم اسکلتیعضلانی و سیستم قلبیعروقی و تنفسی فرد تحتتأثیر قرار میگیرد و در کارکرد آن اختلال پیش میآید؛ این در حالی است که ثبات و تداوم فعالیت بدنی، عنصری کلیدی برای حفظ سلامت و تناسباندام است.
تحقیقها نیز نشان داده است؛ ورزش نهتنها با روزه منافاتی ندارد، بلکه اگر بهصورت صحیح و اصولی انجام شود، باعث آرامش و کاهش استرس میشود. علاوه بر این، ورزش از تجمع چربی در بدن پیشگیری و عمل سوختوساز را تسهیل میکند؛ همچنین ورزش، سهم زیادی در افزایش قدرت یادگیری و تواناییهای ذهنی انسان دارد.البته لازم نیست به همان میزان و با همان شدت قبل ورزش کنید؛ مثلا اگر روزانه یک ساعت ورزش میکردید، حالا 30 دقیقه هم میتواند کافی باشد.
توجه به شرایط بدنی
باید توجه داشت که فعالیت بدنی و ورزش برای هر فردی با دیگری متفاوت است؛ بر همین اساس، ورزشها نیز باید برای هر فردی متفاوت در نظر گرفته شود؛ مثلا ورزش جوانان با سالمندان میتواند فرق داشته باشد. از طرف دیگر، توانایی بدنی هر شخصی باید مدنظر قرار گیرد.اما پرسشی که در این زمینه برای بسیاری مطرح میشود، این است که آیا پیادهروی در زمان روزهداری مشکلی دارد؟ در این باره میتوان گفت که پیادهروی بااینکه ورزش سبکی است، بااینحال بستگی به شرایط و توانایی بدنی هر فرد دارد.در کل، بهتر است از ورزشهایی که منجر به دهیدراتهشدن و کمآبی بدن در زمان روزهداری میشود، صرفنظر کرد؛ بنابراین ارزیابی بدن درزمینه ورزش مهم است و قطعا هر فردی میتواند آن را تشخیص دهد یا اینکه میتواند با مربی یا متخصص ورزشی مشورت کند.
زمانبندی ورزش
زمانبندی ورزش در این ماه بسیار مهم است. قاعدتا سحر تا افطار، زمان مناسبی برای ورزش نیست (مگر ورزش سبکی باشد)؛ بهخصوص این موضوع برای ورزشکارانی که قصد شرکت در مسابقه را دارند، مهم است. ازآنجاییکه در مسابقههای ورزشی، مصرف کربوهیدرات (قبل، حین و پس از انجام ورزش) ضروری است، شرکت در چنین مسابقههایی از زمان سحری تا افطار توصیه نمیشود؛ حتی ممکن است این تصور وجود داشته باشد که در ساعتهای اولیه روزهداری مانعی برای شرکت در مسابقه نیست؛ اما این باور غلط است؛ چون در این بازه زمانی و با انجام ورزش، بدن نیاز به آب و کربوهیدرات پیدا میکند که اگر اینها تأمین نشود، دچار کاهش عملکرد در ورزش و خستگی زودرس میشود.در کل، زمانی را انتخاب کنید که بیشترین میزان انرژی را دارید؛ مثلا یکیدو ساعت پس از صرف غذای افطاری مناسب است یا میتوانید حدود ۲۰ دقیقه قبل از خوردن سحری، ورزش کنید؛درضمن به کالری دریافتیتان توجه کنید؛ مثلا اگر فردی دو ساعت پس از صرف غذا ورزش انجام دهد، بدن او به 300 کالری نیاز دارد؛ اما اگر این فاصله بیشتر شود یا فعالیت بدنی سنگینتری انجام دهد، به همان نسبت باید کالری بیشتری (تا 700 واحد) دریافت کند.
ورزشهای مناسب
بهترین ورزش در طول ماه رمضان، ورزشهای هوازی مثل شنا و پیادهروی است؛ درضمن اضافهکردن ورزشهای کششی در پایان ورزش لازم است؛ چون از گرفتگی عضلات پیشگیری میکند.چنین ورزشهایی موجب تسریع در گردش خون میشود؛ بدین ترتیب اکسیژن بیشتری به مغز میرسد و باعث ایجاد شادابی و نشاط میشود.همچنین دوچرخهسواری، استفاده از تردمیل و دوچرخه ثابت که جزو ورزشهای هوازی هستند، در این ماه مناسب است. ورزشهای قدرتی را هم میتوان تا دو مرتبه در هفته انجام داد تا قدرت عضلات بدن حفظ شود.