مــدیرکل بــرنامهریزی و بــودجه شهرداری اصفهان در حاشیه برگزاری کارگروه اظهار کرد: بررسی و مدلسازی فرونشست کلانشهر اصفهان امسال در شهرداری اصفهان انجام خواهد شد. مهدی آصالح با بیان اینکه این پروژه با هدف بررسی علل فرونشست و ارائه راهکارهای عملیاتی بهمنظور ممانعت از فرونشست تعریف شده است، افزود: مسئله فرونشست موضوعی جدی برای شهر اصفهان محسوب میشود؛ چرا که نشان و بیش از گذشته حائز اهمیت است. او ادامه داد: این مطالعه توسط یک تیم مجرب پژوهشی و با همکاری سایر ذینفعان شهری همچون شرکت آب منطقهای، سازمان میراث فرهنگی و سازمان زمینشناسی تا پایان سال جاری اجرا خواهد شد. مدیرکل برنامهریزی و بودجه شهرداری اصفهان تصریح کرد: با توجه به اهمیت این پروژه، کارگروه فرونـشست کلانشهر اصفهان با مشارکت همه ذینفعان شهری، به منظور تبادل نظر و بررسی روند اجرا و همچنین نظارت بر فرایندهای عملیاتی این مطالعه و با محوریت معاونت برنامهریزی شهرداری اصفهان بهصورت مستمر در طول سال برگزار میشود. آصالح خاطرنشان کرد: بدیهی است نتایج حاصل از این پژوهش قابلیت بهاشتراکگذاری برای همه ذینفعان شهری و بهرهبرداری توسط آنها را خواهد داشت.
طراحی سامانهای برای مشاهده میزان آسیب فرونشست
مجری پروژه بررسی علل فرونشست شهر اصفهان نیز در این جلسه اظهار کرد: مطالعات و مدلسازی فرونشست به دو علت تعریف میشود؛ نخست اینکه به دور از هیاهو و مسائل رسانهای مرتبط با فرونشست، شناختی از عمق فاجعه نداریم؛ چراکه آسیبها و خرابیها در زیر زمین است و مانند زلزله قابلمشاهده بر روی زمین نیست. مسعود مجرب ادامه داد: بنابراین اولین مواجهه با مسئله فرونشست بهصورت کلی شناخت این پدیده با توجه به اقلیم، مسائل خاک و نوع بارگذاری شهری است که هدف از تعریف پروژه بررسی و مدلسازی فرونشست کلانشهر اصفهان در درجه نخست همین امر است. مجری پروژه بررسی علل فرونشست شهر اصفهان تصریح کرد: بررسی ابعاد مختلف این مسئله بحرانی و رسیدن به یک مدلسازی علمی از اهداف مهم دیگر است؛ زیرا صرف مشاهده ترکها روی ساختمانها، عکسگرفتن و حرفزدن، شناخت حاصل نمیشود. او افزود: چون مسئله فرونشست زمین قابل پیشبینی نیست، باید حتما نوعی مدلسازی صورت بگیرد تا به اطلاع مدیران مربوطه برسد که مانع از وقوع فجایع احتمالی بعدی شود. پس از مطالعات عمیق کتابخانهای، تهیه اطلاعات بانک عمیق که بتواند به ما کمک کند به اهداف خود برسیم مهمترین اقدام است؛ این اطلاعات ممکن است شامل دادههای مربوط به علوم زمین یا اطلاعات مربوط به تأثیرپذیریهای ناشی از فرونشست باشد؛ اقدام دیگر مربوط بهاندازهگیریهای دقیق با یک روش مدون و رفتن به سراغ تهیه نقشههای خطر است. مجرب خاطرنشان کرد: موازی این مطالعات، مطالعات ژئوتکنیک تهیه و از آن یک مدل سهبعدی حاصل خواهد شد، سپس این مدل در مراحل بعدی برای پیشبینی فرونشست استفاده میشود.او ادامه داد: ارائه راهکارها و تعیین افق چشماندازها در مراحل آخر اتفاق خواهد افتاد. حال لازم است در این عرصه یک پنل اختصاصی برای مدیریت شهری تعریف کنیم که میزان نفوذ فرونشست زمین را متوجه شود؛ بنابراین سامانهای برای اولین بار طراحی میشود که به مدیر بحران کمک کند میزان آسیب را برآورد و مشاهده کند. مجری پروژه بررسی علل فرونشست شهر اصفهان تصریح کرد: از روشهای جدید و بهروز در این عرصه استفاده خواهیم کرد؛ در این راستا سعی کردهایم برای اولین بار تمام دادههای مربوطه به فرونشست از منظر شهری را گردآوری و بعد از مدلسازی یک سامانه تحتوب بهصورت جهشمحور و مکانمحور برای تصمیمسازی مدیران تهیه کنیم.
واکاوی پدیده فرونشست اصفهان با پارامترهای مختلف
در ادامـــه، عــضـو هیـــئت عـــلمی دانــشگاه آزاد اســلامی نــجفآبــاد اظهار کرد: اطلاعات ژئوتکنیکی مورد نیاز درباره فرونشست زمین در اختیار مجری پروژه تحت عنوان شرکت زمینبنیان قرار داده شدهاست. هرام نادی گفت: در این راستا جلسه کارگروه مشترک با حضور نمایندگان ارگانهای مختلف اجرایی شهر بهمنظور مشورت و هماندیشی برای اجرای بهتر پروژه و پیشرفت آن برگزار شده است.
ناظر علمی پروژه بررسی علل فرونشست شهر اصفهان ادامه داد: قرار است در این پروژه اطلاعات ژئوتکنیکی شامل عمق سنگ بستر، نوع لایههای خاک، سطح آب زیرزمینی، تغییرات سطح آب زیرزمینی در محدوده آبخوان اصفهان-برخوار که شهر اصفهان روی این آبخوان قرار دارد، بررسی و ارائه شود. او با اشاره به اینکه قرار است دراین پروژه مدلسازی فرونــشـست کــلانشــهر اصــفــهان صورت گیرد، گفت: در این راستا مدلهای سهبعدی متأثر از اطلاعات کسبشده تهیه و به کارگروه مشترک ارائه میشود. نادی عنوان کرد: همچــنین در ادامــه در خــصوص فرایندهایی همچون فرونشست زمین و سطح آب زیرزمینی، همبستگی فرونشست با المانهای دیگر همچون توســعه شهری، عدم هــمبستگی بـــین کاهـش سطــح فضای سبز و افزایش فرونشست و… بررسی دقیق و علمی صورت گیرد. او توضیح داد: در مجموع قرار است در این طرح همبستگی پدیده فرونشست با پارامترهای مختـــلف در ایــن پروژه واکـــاوی شود. عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی نجفآباد خاطرنشان کرد: به طور کلی در لوای انجام این پروژه باید تغییر شکل قائم و افقی نقاط مختلف شهر را به دست آوریم و عاملی که سبب این تغییر شکل شده را مشخص کنیم که پیشبینی ما، افت سطح آب زیرزمینی بهعنوان عامل اصلی است که باید به صورت علمی این مهم اثبات شود. او ابراز کرد: همچنین در این پروژه آثار فرونشست روی تمام سطوح زندگی شهری ما همچون زیرساختها، راههـــا، تـــأســیــسات شـهــری، ســاختمانهــای عمومی هــمچون مدارس و بیمارستانها و ادارات و … بررسی خواهد شد. ناظر علمی پروژه بررسی علل فرونشست شهر اصفهان تأکید کرد: تغییر شکل سازهها و ساختها از آسیبهای جدی است که ناشی از فرونشست، خشکسالی و افت سطح آب زیرزمینی آبخوان اصفهان-برخوار است و هیچ کاری جز برطرفکردن عامل اصلی آن نمیتوان برای این موضوع کرد.امروز ساختمانهای بتنی ارگانهای عمومی همچون بیمارستانها، مدارس و … ترک خوردهاند و مانع از سرویسدهی مطلوب آنها شده است.