«نمایشگاه کتاب در مصلای تهران برگزار میشود»؛ دومین خبر خوش آقای وزیر بود برای اهالی کتاب؛ خبری که به حدسوگمانها درباره محل برگزاری نمایشگاه، پایان داد. بعدازآن هم خبرهای مختلفی از رفتوآمدها به مصلا و فرایند آمادهسازی نمایشگاه منتشر شد، خبرهایی که نشان میداد استقبال ناشران و اهالی کتاب از برگزاری نمایشگاه، با دورههای قبل، غیرقابل مقایسه است؛ اتفاقی که علی رمضانی، قائممقام نمایشگاه، به آن اشاره کرد و گفت: «دو سال وقفه در برگزاری نمایشگاه کتاب باعث شده است درخواست ناشران برای حضور در نمایشگاه کتاب با دورههای قبل غیرقابل مقایسه باشد. امسال بعد از دو سال وقفه، هم ناشرانِ قبل، تقاضای حضور در نمایشگاه دارند، هم در سه سال اخیر ناشران جدیدی وارد عرصه نشر شدهاند.»
رمضانی این را هم گفت که شورای سیاستگذاری نمایشگاه در نظر دارد تمام غرفهها را در فضای مسقف مصلا، مستقر کند؛ مسئلهای که محمد اللهیاری، مدیر کمیته ناشران داخلی هم به آن اشاره کرد و توضیح داد: «اگرچه این روزها بزرگترین چالش بر سر مساحت غرفههاست، نکته اینجاست که ما با درنظرگرفتن شرایط و ضوابط اعلامشده، تعداد راهروها را بیشتر و عریضتر از دورههای قبل در نظر گرفتیم و همین باعث میشود کمی درباره مساحت غرفهها ملاحظه داشته باشیم.»
حضور 1700 ناشر بهصورت حضوری
یاسر احمدوند، معاون وزیر و رئیس سیوسومین نمایشگاه کتاب هم به استقبال چشمگیر ناشران تأکید کرد و افزود: «بیش از 1700 ناشر بهصورت حضوری در نمایشگاه شرکت کردهاند و 1100 ناشر نیز در سایت نمایشگاه، بهصورت مجازی، در این رویداد بینالمللی شرکت خواهند کرد. غیر از بخش بینالملل، بیش از 150 ناشر خارجی نیز در نمایشگاه شرکت کردهاند.»
احمدوند خبر خوبی هم برای خریداران کتاب داشت؛ اینکه یارانه درنظرگرفتهشده برای ارسال کتابها، در نمایشگاه مجازی دوبرابر شده و تمام فاکتورهای تا مبلغ 75هزار تومان، بدون نیاز به هزینه، از سوی ناشران، ارسال خواهد شد.
بر اساس اعلام ستاد اجرایی نمایشگاه، پیگیری و ارسال کتابهای نمایشگاه مجازی، تا 45 روز بعد از نمایشگاه ادامه خواهد داشت. از سویی در نمایشگاه امسال، 350هزار تومان یارانه برای دانشجویان و طلاب و 600هزار تومان یارانه برای استادان در نظر گرفته شده است.
بن کتاب؛ فقط در نمایشگاه مجازی
به گفته معاون فرهنگی وزیر ارشاد، بنهای کتاب، فقط مخصوص نمایشگاه مجازی خواهد بود؛ دلیل آنهم شفافیت در نحوه هزینه و عملکرد نمایشگاه در بخش یارانه است.احمدوند درباره بودجه برگزاری نمایشگاه امسال هم توضیحاتی داد: «برگزاری نمایشگاه کتاب رویدادی پرهزینه است. طبیعتا تأمین این هزینهها از عهده بخش خصوصی برنمیآید و امکان درآمدزایی آنهم حداقلی است. محل اصلی کسب درآمد اجاره غرفههاست که با حمایت دولت مبلغ دریافتی از ناشران برای این امر به حداقل ممکن رسیده است. بههرحال این رویداد فرهنگی کمنظیر است و طبعا هزینههای بسیاری خواهد داشت. آخرین دوره نمایشگاه با ۳۰میلیارد تومان هزینه برگزار شد و این دوره باوجود افزایش قیمتها و تورم افزایش پیدا خواهد کرد و میزان دقیق بودجه پس از برگزاری نمایشگاه اعلام میشود؛ اما قول میدهیم نظارت دقیق و شفافی بر صرف هزینهها صورت میگیرد.»
عدمحضور ناشران متخلف
رئیس نمایشگاه سیوسوم، درباره ناشرانی که در دوره گذشته تخلف داشتند هم گفت: «ناشرانی که در سیودومین دوره نمایشگاه تخلفهایی داشتند و رأی قطعی برایشان صادرشده برای احترام به این صنعت و اهالی آن امسال در نمایشگاه حضور نخواهند داشت و از این بابت ناراحت هستیم آنهایی که آثار خوبی داشتند، نمیتوانند آثارشان را عرضه کنند؛ اما امیدواریم پس از محرومیت که حسب قانونی اتفاق افتاده است، بتوانند در دورههای بعد باشند.»
انتخاب به عهده ناشران بوده است
رئیس نمایشگاه در واکنش به حضورنداشتن برخی ناشران در نمایشگاه امسال اظهار کرد: «برخی ناشران تمایل داشتند فقط در نمایشگاه مجازی باشند و عدهای هم ترجیح دادند کلا شرکت نکنند که ارتباطی با مسئله ممیزی ندارد. سیاستهای ممیزی تقریبا ثابت است و برای سلامت روانی جامعه اتخاذ میشود و سختگیری صورت نگرفته و احترام به نویسندگان و پدیدآورندگان از وظایف دولت است.»
توجه ناشران به کتابفروشیها هجمه علیه نمایشگاه نیست
احمدوند در واکنش به هجمه علیه نمایشگاه کتاب و ناشرانی که برای حمایت از کتابفروشان در نمایشگاه حاضر نشدند، بیان کرد: «توجه به کتابفروشیها را هجمه نمیدانم. نباید فراموش کنیم بیش از ۲۰میلیون نفر در روستاها ساکن هستند و تقریبا در هیچ روستایی کتابفروشی نداریم؛ پس طبیعی است که در طول سال باید شرایطی مهیا شود تا این افراد هم به کتاب دسترسی پیدا کنند. طبیعتا برنامهها و طرحهایی در نظر خواهیم داشت تا کتابفروشیها هم از این رویداد متضرر نشوند.»
در حاشیه
حتی اگر علاقهمند به کتابخوانی هم نباشید، قطعا حواشی مربوط به نمایشگاه کتاب برای شما جالب خواهد بود. سیوسومین نمایشگاه کتاب تهران شاید تنها دورهای باشد که پیش از شروع، حواشی مخصوص به خودش را دارد:ممکن بود تا همین یکیدو هفته پیش، نمایشگاه کتاب در شهر آفتاب برگزار شود. پلیس راهنماییورانندگی به دلیل مشکلات ترافیکی اعلام کرده بود که امکان برگزاری نمایشگاه کتاب در این مقیاس، در شهر تهران امکانپذیر نیست و به همین علت این نمایشگاه همانند سال 1395 باید به محل برگزاری نمایشگاههای شهر آفتاب منتقل شود؛ البته این اتفاق نیفتاد و امسال هم مثل سالهای گذشته نمایشگاه کتاب تهران در مصلای تهران برگزار خواهد شد.امسال به گفته مسئولان برگزاری نمایشگاه کتاب تهران، عرض راهروهای نمایشگاه بیشتر شد تا تردد بازدیدکنندگان بهتر و با سهولت بیشتری انجام شود.
آستان قدس رضوی با بیش از دوهزار عنوان کتاب یکی از پرکارترین ناشران حاضر در این دوره از نمایشگاه کتاب است.بــرخــلاف دورههــای مــجــازی پیشین، خانه کتاب و ادبیات ایران قرار است تا 3درصد از فروش خالص را دریافت کند؛ همین موضوع با واکنش ناشرانی روبهرو شده است
که تمایل داشتند فقط بهصورت مجازی در دوره سیوسوم شرکت کنند.این دوره هم مثل دورههای گذشته، غایبانی دارد. نشر «مرکز» و «چهلکلاغ» از مدتها قبل اعلام کرده بودند که در نمایشگاه کتاب تهران حضور ندارند و تاکنون به لیست غایبان این دوره از نمایشگاه، ناشرانی همچون نشر نظر، نشر قطره و نشر دیبایه هم اضافه شدهاند.
بــن کــتــاب نــیــز امــســال بــا حاشیههای فراوانی روبهرو شده است. از طرفی، موضوع استفاده آنلاین آن و همچنین مبلغ و میزان اعتبار آن برای طلاب و دانشجویان و هیئتعلمی بسیار مورداعتراض واقع شد. همانطور که میدانید، مبلغ بن کتاب 350هزار تومان است که از این مقدار 200هزار تومان آورده دانشجویان و طلاب است. 150هزار تومان آن یارانهای است که وزارت ارشاد به کمک بانک صادرات پرداخت میکند.اوضاع برای اعضای هیئتعلمی هم بر همین اساس است. سقف بن کتاب برای این گروه از جامعه 600هزار تومان است که 300هزار تومان آن را افراد پرداخت میکنند و عملا 300هزار تومان آن یارانه پرداختی دولت است.
اعتراض کتابفروشان به مدل برگزاری و همچنین فروش مجازی و حضوری بهموازات یکدیگر هم بیسابقه است.