در فضای پرهیاهوی فشار اقتصادی برگرفته از افزایش قیمتها در کشور اعضای دولت سختترین روزهای خود را در ارائه راهکارها و اجرای سیاستهای گوناگون به منظور کنترل بازار میگذرانند و اقناع افکار عمومی نیز اولویت کنونی تیم اقتصادی رئیسجمهور است. از یک سو بحث بر سر قانون ارز ترجیحی بالا گرفته و سید ابراهیم رئیسی از وزرای اقتصادی خواسته با برداشتن گامهایی مطمئنتر در این حوزه تدابیری بیندیشند تا قشر آسیبپذیر جامعه از کمترین ضربه برخوردار شوند و از سوی دیگر اواسط هفته گذشته نیز با اعلام رئیسجمهوری و توضیحات ایشان درباره جریان اصلاح یارانههای پنهان و ارز ۴۲۰۰ تومانی، پرداخت یارانه با مبالغ جدید نیز انجام گرفت. رسانه دولت در این زمینه گزارشی را منتشر کرده است که طی روزهای گذشته و تا قبل از پرداخت یارانهها جدای از اعتراضات از هر دو جناح سیاسی، مردم نیز در نقد شرایط اقتصادی و معیشتی در قالب تجمعات خیابانی نیز دیده میشدند؛ اما حالا با گذشت چند روز از اجرای این سیاست دستوری رئیس دولت در رابطه با کنترل قیمتها، اصلاح قانونی ارز ترجیحی با تزریق یارانه نهتنها انتقادات رسانهای از سوی تحلیلگران و همچنین تشکلهای سیاسی کاهش پیدا کرد، بلکه با توزیع برخی کالای اساسی در سطح کشور تا حدودی آرامش به کشور بازگشته است. برداشتی که طرفداران سیاستهای دولت سیزدهم نیز بر آن تأکید دارند و معتقدند که شیوه اقناع افکار عمومی در قالب یارانه بهترین سیاست در آرامکردن فضای متشنج اقتصادی است. با این وجود اما همچنان مخالفان دولت سیزدهم به جدیدترن اقدام دولت نیز خرده گرفتهاند و میگویند که برداشتهای اشتباهی ممکن است تورم غیرمستقیمی را در جامعه ایجاد کند. این منتقدان به عملکرد رئیسی که البته از ابتدای آغاز به کار ایشان به سیاستهای او اعتراض داشتند، حالا میگویند اینکه دولت یا مردم از اجرای این طرح سود خواهند برد، برداشتی نیست که بتوان هماکنون آن را اثبات کرد؛ بلکه طی ماههای آینده و با میزان تورمی که ایجاد میشود، خواهیم دید که این شیوه نیز پیامدهایی خواهد داشت.
رسیدگی به شرایط معیشتی مردم و تمرکز بر آن، اولویت دولت است
احمد سالککاشانی، نماینده پیشین اصفهان در مجلس شورای اسلامی در بررسی فضای اعتراضی کشور و چرایی آن به «اصفهانزیبا» گفت: «در ابتدا باید ماهیت این اعتراضات روشن شود. اینکه چه موضوعاتی مورد انتقاد است و آیا نقد به مسائل اقتصادی است یا اینکه اعتراضات ریشه سیاسی و مدیریتی دارد، همگی این مسائل را باید مد نظر قرار دهیم. دوم اینکه عوامل این حرکت از سمت چه کسانی و از کجاست؟ این موضوع هم باید بررسی و شناسایی شود.»
عضو جامعه روحانیت در توضیح ابعاد اعتراضات به شرایط اقتصادی و معیشتی جامعه خاطرنشان کرد: «ریشه شرایط کنونی جامعه در حوزه اقتصاد دارای دو بعد اصلی است. عوامل بیرونی همچون جنگ اوکراین و روسیه که آثار وضعی آن در منطقه و خارج از آن به وضوح دیده میشود، نهتنها شرایط اقتصادی ایران بلکه بسیاری از کشورهای عربی حوزه خلیجفارس را هم تحت تأثیر قرار میدهد و نمیتوان آن را نادیده گرفت.»
او ادامه داد: «دومین عامل در خصوص اعتراضات و انتقادات به بحث تورم و گرانی، به جریانات داخلی بر میگردد. معترضان به عملکرد و تعهدات دولت در رابطه با معیشت و کنترل شرایط اقتصادی نقد دارند. تعهدی که آقای رئیسی از همان آغاز به کارش در قوه مجریه درباره آن بسیار صحبت کرد و همچنان معشیت مردم و رسیدگی به آن را با جلوگیری از گرانی و تورم و همچنین تأمین نیازهای معیشتی در دستور کار دولت قرار دارد که البته این موضوعها همیشه مورد توجه شخص آقای رئیسی بود. اخیرا رئیس جمهور نیز به کابینه خود دستور رسیدگی به شرایط معیشتی مردم و تمرکز بر آن را داد؛ چراکه معیشت مردم خطر قرمز رئیسجمهور کشورمان است.»
احزاب باید همراه و حمایتگر دولت باشند
سالک با اشاره به اینکه مخالفان عملکرد دولت به دو گروه تقسیم میشود، گفت: «گروه اول منتقدان از گذشته نیز وجود داشتند و از اصــلاحطلبهــا و جــناح مــقــابـــل رئــیــسجمهور تـــشکــیل میشــونــد. آنهایی از هر موضوعی سوژه پیدا کرده و با استفاده از آن به دولت حمله میکنند. این دسته از افراد خود به عنوان یکی از عوامل گرانی دولت یازدهم و دوازدهم به شمار میروند. مصیبتی که از آن دولت به ما رسیده است.»
این نماینده ادوار ادامه داد: «ارز 4200 تومانی، کسری بودجه 1400 و بدهیهایی که هماکنون بر روی دوش دولت سیزدهم گذاشته شده است، به عبارتی ریشه در دولت گذشته دارد. این عوامل همگی در انتقادات به دولت تأثیرگذار است و حتی صدای اطرافیان آقای رئیسی را هم در آورده است. البته تمرکز دوستانی که به این شرایط اعتراض دارند، بر روی تعهدات دولت است که تا اندازهای قابل قبول و منطقی است و رئیس جمهور نیز باید به آنها و این شرایط پاسخگو باشد.»
سالک همچنین از تأثیرگذاری و قدرتگیری دولت از طریق احزاب و تشکهای سیاسی و همچنین کمک آنها به دولت در حل مشکلات کشور گفت: «ما اخیرا شاهد گفتوگوی سران برخی تشکلهای سیاسی از هر دو جناح با آقای رئیس جمهور بودهایم که امیدواریم در راستای حل مشکلات کشور و رفع موانع بر سر راه دولت نتیجهبخش باشد. مهم این است که احزاب از دولت حمایت و به گفتههایهای خود در خصوص همراهی با دولت عمل کنند.»