تأثیر شبکههای اجتماعی بر سلامت روان
اجازه دهید اشاره مختصری داشته باشیم به چند نمونه از پژوهشهایی که درباره تأثیر شبکههای اجتماعی بر سلامت و بهزیستی افراد انجام شده است. پژوهشی بینالمللی که در سال 2022 در کشورهای آمریکا، بریتانیا، استرالیا و نروژ انجام شد، نشان داد کسانی که در طول همهگیری کرونا برای سرگرمی یا فرار از تنهایی به شبکههای اجتماعی پناه بردهاند، سلامت روانشان تضعیف شده است. در سال 2021 هم مطالعه مشابهی روی یک نمونه 1500 نفری از آمریکاییها انجام شد و بین 79 تا 83 درصد از این شرکتکنندگان گفتند که استفاده از شبکههای اجتماعی روی اضطراب، تنهایی و افسردگی آنها تأثیر منفی دارد. شاید برایتان خوشایند نباشد؛ اما اگر میخواهید از این آسیبها در امان بمانید، باید رویه خودتان را تغییر دهید. به همین خاطر، شما را دعوت میکنیم به شرکت در یک چالش جدید: چالش 10 روز دوری از شبکههای اجتماعی. در ادامه به راهکارهای لازم برای اجرای این چالش میپردازیم.
بهجای اینستاگرامگردی چهکارهایی میتوانیم انجام دهیم؟!
مسلماً سلامت روان شما از جذابیت اکانت اینستاگرامتان مهمتر است؛ پس تکلیف چیست؟ هیچ! کافیست گوشی را کنار بگذارید و وارد دنیای سهبعدی شوید؛ آنوقت بینهایت کار جالب هست که میتوانید بهجای گشتوگذار در شبکههای اجتماعی انجامشان دهید؛ اما اول باید تشخیص دهید برای رفع چه نیازی به شبکههای اجتماعی روی میآورید. بهطورکلی، برخی از ما برای آرامش خاطر، برخی برای برقراری ارتباط با دیگران و برخی هم برای سرگرمی از این شبکهها استفاده میکنیم.
اگر هنگام فراغت و برای کسب آرامش سراغ گوشیتان میروید، میتوانید بهجایش این گزینهها را امتحان کنید:
- کتاب بخوانید.
- نقاشی بکشید یا کاردستی درست کنید.
- چیز خوشمزهای بپزید.
- نوشیدنی گرم و آرامبخشی مثل چای یا شکلات داغ بنوشید.
- یک آلبوم عکس قدیمی بردارید و کمی تجدید خاطره کنید.
اگر برای ارتباط گرفتن با دیگران سراغ شبکههای اجتماعی میروید، میتوانید این گزینهها را جایگزین کنید:
- به یکی از اعضای خانواده یا دوستانتان زنگ بزنید (اگر تماس تصویری بگیرید که چهبهتر!).
- چیزی بپزید و برای همسایههایتان ببرید و کمی دم در با آنها گپ بزنید.
- با دوستانتان برنامه بریزید و آخر هفته باهم صبحانه بخورید، خرید بروید یا طبیعتگردی کنید.
- به گروههای مردمنهادی که در حوزههای موردعلاقه شما فعالیت میکنند، بپیوندید.
- دوستی را به منزلتان دعوت کنید.
اگر برای سرگرمی به شبکههای اجتماعی روی میآورید، بهجای وقتگذرانی با میمها و ویدئوهای 30ثانیهای، در دنیای واقعی تفریح کنید:
- به کنسرت یا شهربازی بروید.
- با دوستان یا خانواده دورهم جمع شوید و یک بازی تختهای انجام دهید.
- در کلاسهای نقاشی یا سفالگری ثبتنام کنید.
- باغبانی کنید.
- از موزههای شهرتان دیدن کنید.
استفاده سالم و سازنده از شبکههای اجتماعی
اینکه گهگاه برای مدتی از شبکههای اجتماعی فاصله بگیرید، کار خیلی خوبی است؛ اما حواستان باشد که واقعگرا باشید. اگر شبکههای اجتماعی به بخشی از زندگی شما تبدیل شده است، عیبی ندارد؛ میتوانید ضمن استفاده از این ابزارهای ارتباطی، کاری کنید که تأثیرهای منفی آنها تضعیف و تأثیرهای مثبتشان تقویت شود؛ بهعنوانمثال:
- اکانتهایی را که روی وضعیت روانی و عزتنفس شما تأثیر بدی میگذارند، دنبال نکنید.
- عکسهایی را که قضاوت خودتان یا دیگران را نسبت به شما برمیانگیزند، از صفحه شخصیتان حذف کنید.
- پستهایی را که باعث میشوند خودتان را با دیگران مقایسه کنید، ذخیره نکنید.
علاوه بر این، باید طوری در شبکههای اجتماعی فعالیت کنید که دیگران هم از شما الگو بگیرند و به استفاده صحیح از این ابزارها ترغیب شوند؛ مثلاً:
- از فیلترهای اینستاگرامی استفاده نکنید و خود واقعیتان را نشان دهید.
- از لحظات «آشفته» زندگی هم عکس بگیرید و فقط دنبال نشان دادن وضعیت ایدئال نباشید.
- در توضیحی که زیر پستهایتان میآورید، به دیگران یادآوری کنید که انسانی واقعی هستید و نواقص و نقاط ضعفی دارید، درست مثل خود آنها.
- درباره پستهای دیگران نظرهای دلگرمکننده و انگیزهبخش بدهید.
شبکههای اجتماعی، خوب یا بد، به بخشی جداییناپذیر از جوامع امروزی بدل شدهاند؛ اما همه ما میتوانیم با استفاده هشیارانه از این ابزارهای ارتباطی، کاری کنیم که مزایای آنها، برای خودمان و دیگران، بیشتر از معایبشان شود.
منبع: هلثلاین (healthline.com)