موقعیت مردمی مهدی

سال‌هاست که ساخت فیلم‌های سینمایی در حوزه دفاع مقدس با روایت‌های گوناگون از این دوره تاریخی ساخته می‌شود. 
 
در این میان، روایت شخصیت‌های مؤثر در جنگ ایران و عراق، یکی از رویکردهای فیلم‌سازان در پرداخت به این مسئله است. شخصیت‌نگاری یا نگاه بیوگرافی فیلم به نمایش این دوره از تاریخ، ازجمله راه‌های جذب مخاطب و ایجاد ارتباط بالای او با آشنایی و پذیرش این بخش از تاریخ است.فیلم سینمایی موقعیت مهدی به کارگردانی هادی حجازی‌فر، با نمایش زندگی شهید باکری، یکی از موفق‌ترین نمونه‌های این نوع از روایت رخدادهای دفاع مقدس است. سینمایی موقعیت مهدی، به‌دوراز شعارزدگی با نگاهی شوخ‌طبعانه، متفاوت از آنچه پیش‌ازاین در فیلم‌های سینمایی ساخته‌ شده است، تلاش دارد شخصیت یک قهرمان ملی را با رویکردی نو معرفی کند. کم‌توجهی به مسئله معرفی قهرمانان واقعی و راه برون‌رفت از آن در شرایطی که بزرگ‌ترین کمپانی‌های فیلم‌سازی دنیا به خلق قهرمانان ساختگی می‌پردازند و آنان را در سطح جهانی عرضه می‌کنند، موضوعی است که امروزه بیش‌ازپیش باید به آن توجه شود.فیلم سینمایی موقعیت مهدی از آن دست فیلم‌های شخصیت‌محور است که با روایتی جذاب، کمترشناخته و دیده‌شده، به زندگی شخصی یک قهرمان ملی پرداخته، طوری که پس از تماشای فیلم، بیشتر منتقدان در تأیید این نکته که فیلم بدون نگاه شعاری به ارائه تصویری از زندگی واقعی یک شخصیت پرداخته است، هم‌عقیده بودند.موقعیت مهدی در شش اپیزود نمایشگر زندگی دو قهرمان است؛ موقعیت‌هایی که مخاطب این روز سینما بیش از گذشته به دنبال تماشای آن است. موقعیت مهدی را می‌توان موقعیتی از دل زندگی ساده و مردمی دانست، موقعیتی که تماشای آن برای مخاطبی که در محیط ساده و بی‌حاشیه زندگی کرده و از سینما انتظار نمایش زندگی واقعی را دارد، بهتر پذیرفته می‌شود.درواقع آنچه در درجه اول به‌عنوان نقطه قوت این فیلم مطرح است، نگاه مردمی و داستان‌های برآمده از دل واقعیت‌هاست. شیوه برخورد شهیدان باکری با همسرانشان، نحوه صحبت با اطرافیان، دغدغه‌های فردی و خانوادگی آن‌ها در کنار رشادتشان در میدان نبرد، موقعیتی باورپذیرتر را به کلیت فیلم داده است. درحقیقت موقعیت مهدی را نه‌تنها موقعیت مهدی که موقعیت صفیه (همسر مهدی) و موقعیت فاطمه (همسر حمید) نیز می‌توان نامید، موقعیت‌هایی که هرکدام در کنار یکدیگر تصویرگر زندگی زیبا، عاشقانه و متفاوت دو برادر و خانواده‌شان، پشت‌صحنه نبرد و لحظه‌های سخت جنگ و دفاع بودند.هادی حجازی‌فر فیلم خود را طوری ساخته که نه‌تنها اسیر کلیشه‌ها نشده، بلکه با خلق موقعیت‌های شوخ‌طبعانه (مثل برخورد شهید باکری با همسر خود، لب رود کارون) لحظه‌هایی خاص و کمتردیده‌شده از زندگی شخصی یک شهید را در مدیوم سینمایی ارائه کرده است. خلق و نمایش لحظه‌های ساده، ملموس و متشکل از داستان‌های مینی‌مال و روایت اپیزودیک، شیوه و رویکرد جدیدی را برای روایت این موقعیت داده که پیش‌ازاین دیده نشده بود. این نگاه نو برای مردمی که امروزه هم به دنبال قهرمان و الگو هستند و هم از نمایش شعاری بیشتر فیلم‌ها دل‌زده شده‌اند، رویکردی مثبت همراه با نتایج جدید است. نکته مهمی که در این موضوع باید به آن اشاره کرد، این است که پرداخت به مسئله دفاع مقدس و معرفی قهرمانان با این رویکرد جدید در صورت ادامه‌داربودن نیازمند توجه مدیران است. تخصیص بودجه دولتی برای ساخت این ژانر، ازجمله مسائلی است که از سوی فیلم‌سازان موردتأکید قرار می‌گیرد. دشواری‌های مالی ساخت این نوع فیلم‌ها یکی از عوامل بازدارنده فیلم‌سازان در اقدام به تولید و پرداخت به این موضوع است. حجازی‌فر در خصوص دشواری‌های ساخت این فیلم در گفت‌وگو با فارس گفت: «نمی‌خواهم اتفاق‌های خوب افتاده برای فیلم خراب شود؛ اما بدانید که 5درصد توان من سهم ساخت خود فیلم شد و ۹۵درصد سهم دویدن از اینجا به آنجا و تهیه مقدمات؛ آن‌هم در مجموعه‌هایی که عکس مهدی باکری از ورودی تا اتاق مدیرانشان نصب بود و درواقع باید گفت جاهایی وجود دارند که اصولا برای انجام‌نشدن چنین کارهایی تأسیس شده‌اند. من در این کار پیر شدم؛ البته چون کسی این کار را به من سفارش نداده بود، پای آن ایستادم و عوامل نیز به‌جای اینکه در کار درآمدزای دیگری ازلحاظ امکانات و درآمدی بروند، پای کار ایستادند و الان هم به بسیاری از آن‌ها بدهکاریم. اگر کسی توانست با ۳۰میلیارد فیلم و البته سریالی مانند موقعیت مهدی را کار کند، مجانی برایش بازی می‌کنم.» در شرایطی که ساخت این نوع فیلم‌ها برای معرفی و شناساندن قهرمانان واقعی ملی ضرورت دارد، مسئله بودجه و حمایت‌های مادی و معنوی از سوی بسیاری از نهادهای دولتی مورد بی‌توجهی قرار می‌گیرد؛ اگرچه این نکته نیز موردتوجه است که پس از ساخت فیلم‌های سینمایی با بودجه دولتی این انتقاد از سوی بسیاری از فیلم‌سازان مطرح می‌شود که علت فروش بالا یا کسب موقعیت بهتر اکران، به دلیل این نوع حمایت‌هاست. ازهمین‌رو توجه دقیق همراه با ضوابط برای این حمایت‌ها برای جلوگیری از سوءبرداشت‌ها و حمایت همه‌جانبه و عادلانه بیش از گذشته ضرورت می‌یابد.