اهمیت استان اصفهان در زمینه ترانزیت کالا بر کسی پوشیده نیست. موقعیت جغرافیایی مناسب، همجواری با هشت استان و دسترسی به بندرهای جنوبی کشور واقع در خلیجفارس و دریای عمان از طریق شبکه ریلی، اصفهان را به شاهراه ارتباطی کشور تبدیل کرده است و همین امر، موجبشده تا استان اصفهان جزو ۱۴مرکز لجستیک کشور باشد. با راهاندازی دهکده لجستیک میتوان از ظرفیت استان در زمینههای بازرگانی و تجاری برای رشد اقتصادی استفاده کرد.
فرازونشیبهای بندر خشک
مدیرعامل شرکت بینالمللی لجستیک راهابریشم به «اصفهانزیبا» میگوید: «در سال 92 قرار بود پروژه بندرخشک در اصفهان اجرایی شود؛ البته صحبت از راهاندازی این پروژه قبل از سال 92 نیز در استانداریهای وقت مطرح بود، ولی به دلایلی روی زمین ماند و درنهایت سال 92 استاندار وقت تصمیم گرفت شرکتی را به ثبت برساند تا کارهای این پروژه دنبال شود؛ ازاینرو شرکت بندرخشک کاروان اصفهان در سال 93 بهثبت رسید که سهامداران شرکت را اتاق بازرگانی، اتاق تعاون، پایانههای حملونقل، انبارهای عمومی شهرداری، خانه صنعت و معدنو تجارت و شرکت بهتاش سپاهان تشکیل دادند.» بهرام صمیمی عنوان میکند: «در جلسهها و کارگروههای تخصصی استان هشتهزار و 835هزار هکتار زمین به بندرخشک تخصیص داده شد که در این راستا مبلغ یــک میـــلیـــارد و 800میـــلیـــون تــومـــان سرمایهگذاری اولیه انجام شد. در این بین مراحل قانونی تخصیص 835 هکتار زمین طی شد، ولی در کارگروههای تخصصی، مـوردتـأیید ســازمان محیــطزیست قـــرار نگرفت و این روند تا سال 97 ادامه پیدا کرد و دلایل قانعکنندهای نیز در اینخصوص ارائه نشد.»او خاطرنشان میکند: «شرکت بندرخشک کـــاروان اصفهــان مطـــالعـــات راهبــردی بندرخشک را انجام داد که هزینههای بالایی نیز برای شرکت بهدنبال داشت؛ بااینحال مجوز قطعی تأسیس صادر نشد. در همینراستا از سوی وزیر راه و شهرسازی، آییننامه ستاد مراکز لجستیک کشور ابلاغ شد. در این آییننامه تأکید شد که بخش خصوصی و تعاونی جهت اجرا حمایت شود و این آییننامه جایگزین آییننامه تأسیس و بهرهبرداری از بنادر خشک میشود که در اینرابطه این شرکت در سال 97 برای ایجاد دهکده لجستیک اعلام آمادگی کرده است وبــا تمــام تــوان و پیــشبینـی ظــرفیــت، سرمایهگذاری کافی و آماده براین امر مهم را دارد.»صمیمی ادامه میدهد: «درحالحاضر سازمان مسئول که راهآهن جمهوری اسلامی است، از این آییننامه برداشت و تفسیر خاص دیگری را بهعنوان نماینده دولت و دستگاه نظارت دارد و معتقد است که زمین به تملک آن سازمان درآید؛ این موضوع با اصل 44 قانون اساسی و آییننامه مراکز ستاد لجستیک مغایرت دارد و همین امر باعث عدمصدورمجوز موافقت اصولی شده است. درصورت گرفتن موافقت اصولی از سازمان مسئول، بهطور مستقیم و در اختیار گذاشتن زمین موردنیاز، عملیات اجرایی هرچه سریع آغاز خواهد شد؛ در غیراینصورت، اگر مالکیت بخواهد دستگاه دولتی (راهآهن) باشد، این کار غیرممکن خواهد بود.» مدیرعامل شرکت بینالمللی لجستیک راهابریشم میافــزایــد: «باتــوجه به پیــگیــریهــای زیادی که توسط این شرکت و مسئولان استان شده، سازمان مسئول حاضر نشده نسبتبه صدور موافقت اصولی اقدام کند که همین موضوع باعث عدمپیشرفت اجرایی پروژه دهکده لجستیک در استان اصفهان شد و خسارتهای زیادی را تحمیل کرد. پیشنهاد میشود سازمان مسئول، در اولین فرصت نسبت به صدور مجوز موافقت و امور اراضی، نسبت به واگذاری زمین اقدام کند.»
راهآهن همکاری نکرد
مدیرعامل شرکت بینالمللی لجستیک راه ابریشم میگوید: «از زمانی که آییننامه مراکز لجستیک جایگزین آییننامه بندر خشک میشود، به صراحت نماینده دولت و حاکمیت اعلام میکند سازمان مسئول، راهآهن جمهوری اسلامی است و شرح وظایفی را برای راهآهن جمهوری اسلامی مشخص کرده است. راهآهن موظف است وقتی سرمایهگذار درخواست میکند مراحل قانونیاش را طی کند، امنیتش
از سوی مراجع ذیصلاح تأیید شود و بعد از طی این مراحل، سازمان مسئول موظف است موافقت اصولی را صادر کند. بعدازاینکه تمامی این مراحل طی شد، سازمان مسئول زیربار نرفت و دلیلش هم این بود که باید زمین را از منابع طبیعی و امور اراضی بگیرد و بعد با سرمایهگذار مذاکره کند.»صمیمی میگوید: «استان اصفهان 20هزار هکتار زمین سمت سجزی پیشبینی کرده بود که از این میزان، حدود پنجهزار و 800هکتــار بــرای دهکــده لجستیــک اختصاص داده بود. در فاز اول قرار بود مطالعات دوهزار هکتارش انجام شود که مطالعات انجام شد، ولی متأسفانه راهآهن جمهوری اسلامی در این زمینه همکــاریهای لازم را انجـــام نــداد. مـــا پیشنهاد دادیم از ظرفیتها و اختیارات استان استفاده شود. در فاز اول از طریق صمت کار را دنبال کردیم تا از اختیارات استان 99هزار هکتار واگذار شود و مجوز پایانه را از صمت بگیریم و فاز اول را در دهکده لجستیک شروع کنیم.»مدیرعامل شرکت بینالمللی لجستیک راه ابریشم اذعان میکند: «مراحل قانونی اختصاص 99هزار هکتار زمین انجامشده و اهلیت شرکت باید تأیید شود و بالغبر یکهزار میلیاردتومان افزایش سرمایه صورت گرفته است؛ همچنین قرار است از صنایع توانمند استان نیز دعوت شود تا آنها سهامدار شرکت شوند.»
مزیتهای دهکده لجستیک برای اصفهان
صمیمی تأکید میکند: «در دولت جدید اعلامشده که درخصوص واگذاریهای زمین، حمایتهای لازم صورت بگیرد تا اصل 44 قانون اساسی محقق شود. هدف از اجرای پروژه، این است که باری که در بنادر ساحلی تخلیه میشود، توسط خط ریلی بارگیری و در مراکز لجستیک استانها تخلیه شود. بعد از طیکردن مراحل گمرکی، این بار ترخیص شده و بهدست صاحبان اصلیاش برسد. در این شرایط هزینهها کاهش مییابد، مخاطرات کمتر میشود و بار زودتر به مقصد میرسد.» مدیرعامل شرکت بینالمللی لجستیک راه ابریشم خاطرنشان میکند: «در بنادر احتمال وقوع سیل، جنگ و حوادث غیرمترقبه وجود دارد که در این شرایط بارها خسارت میبینند، ولی راهاندازی مراکز لجستیک این مخاطرات را کاهش میدهد؛ از سوی دیگر، اشتغال مستقیم و غیرمستقیم نیز ایجاد میشود.»
او میافزاید: «کاهش قیمت تمامشده بار، کاهش زمان حملونقل ترکیبی، کاهش ضایعات بار، بهبود فرایند توسعه پایدار، احتمال افزایش سرعت مراحل گمرکی برای کالاهای حمل شده و کاهش اثر مضر زیستمحیطی، از مزیتهای راهاندازی دهکده لجستیک بهشمار میرود.»صمیمی تأکید میکند: «نبود هماهنگی بیـــن سیــاستگــذاران در سطــوح ملی، منطقهای و محلی، وجود بروکراسیهای اداری و تداخل منافع سیاسی، تغییرات پیدرپی سیاستها و تصمیمگیریها در بخش دولتی، سیاستهای حمایتی دولت از بخش جادهای، عدم برنامهریزی و سیاستگذاری بلندمدت، عدم تدوین آییــننــامههــای یکســان و همــاهنــگ بیــن شیــوههای مختــلف حمــلونقـــل، کــافینبــودن ســرمایــهگـــذاری در امـــور زیربنایی حملونقل ترکیبی از مهمترین مشــکلات دهکــده لجستیــک بهشمـــار میرود.»
پیگیری در سفر هیئت دولت
پروژه احداث و راهاندازی دهکده لجستیک باهدف ارتقای سطح سامانههای حمل و نقل، کاهش آلودگی و ترافیک، توزیع و جابهجایی سریع و آسان کالا، توسعه مناطق اقتصادی و درنهایت کاهش در هــزینههـــای حمــلونقــل، مـــوردتوجـــه مسئولان کشور قرار گرفته است. مـدیرکل هماهنگی امور اقتصادی استانداری بـــــه «اصفهـــانزیبـــا» مــیگـــویـــد: «دهکــــده لجستیک یکی از پروژههای پیشران اقتصادی استان شناختهشده است.طراحی و پیگیری لازم برای این پروژه انجامشده است و برای اجرا به مجوزهایی نیاز دارد که باید در سفر هیئتدولت پیگیریهای لازم در این خصوص انجام شود تا مشکلات این پروژه را بتوان برطرف کرد.» احسان شهیر تصریح میکند: «در فاز اول، پایانه صادرات و واردات این پروژه درحال اجراست و بخش عمدهای از استعلاماتش انجامشده. این پروژه چالشهای قانونی دارد که برای رفع آن در سفر هیئت دولت پیگیری خواهد شد.»شهیــر خــاطـــرنشــان میکنــد: «یکــی از مهــمتـــرین امتیــــازات پـــــروژه دهکـــده لجستیک، رونقبخش حملونقل برای استان است که با راهاندازی این دهکده، انتقال نهادههای دامی و نهادههای ضروری و همچنین انتقال سایر کالاهای موردنیاز تولیدکنندگان از بندرگاهها تا استان سریعتر فراهم خواهد شد.»