دی ماه 1400 سامانه شفافیت از سوی شورا تصویب شد. در این مدت در مناطق پانزدهگانه شهر چه اتفاقاتی افتاده که به نفع مردم باشد؟
مردم قبل از انتخابات شورای ششم و بعد از آن چنددغدغه جدی و مهم داشتند. عدالت در توزیع منابع و خدمات، مقابله با مفاسد و رانتهای موجود در سیستم و تسهیل فرآیندها از مهمترین دغدغههای مردم بود. تلاش کردیم برای تحقق عدالت، موضوع بودجهریزی و محلهمحوری را دنبال کنیم. عنوان دوم به طرح شفافیت مربوط میشد؛ یعنی دغدغههای مردم در رابطه با حوزه سلامت اداری و تسهیل فرآیندها و افزایش نظارتها. در این باب، تلاش کردیم در قالب طرح شفــافیـت، موضــوعهــای خاصـــی را پیگیری کنیم. در این راستا شهردار اصفهان هم برنامههای خوبی را در زمان انتخابشان به شورا ارائه داده بودند، اما اجرای بندهای مختلف طرح شفافیت نشان میداد که باید موضوع نظارت در شهرداری تقویت و تا جایی که امکان دارد شرایط موجود، مسیرها و گلوگاههای مفسدهبرانگیز شناسایی و مسدود شود؛ همچنین امکان استفاده از رانت یا امتیازهای ویژه برای افراد مختلف از بین برود.
مهمترین بند طرح شفافیت چه بود و برای اجرای آن چه کردید؟
عناوین مرتبط با فرآیندهای داخلی، مالی، املاک و موضوعهایی که به حوزه نظارتی شورا مربوط میشد، یکی از بندهای مهم طرح شفافیت بود. این بند برای شهرداری تکالیفی ارائه کرده بود که باید اطلاعات کارمندان، اطلاعات سامانه املاک و اطلاعات کارمندان دارای پروانههای مهندسی و حقوقی و بحثهای درآمد و مخارج را احصا میکرد.شهرداری مکلف شد از درآمدهایی که تــاکنون کمتـــر به سمـــع و نظـــر اعضای شورا میرسید با دسترسیهای مجازی پردهبرداری کند و یک درگاه نظارت مجازی روی میز اعضای شورا باشد. این دسترسیها برای اولینبار ایجــاد شــد و برای رصـــد و نظــارت لحظهای، سامانههای مختلف درآمدی و ملکی شهــرداری در اختیــار اعضـای شــورا قرار گرفت.بخش دیگر به مراجعهکنندگان و شهروندان مربوط میشد که در این راستا شورا باید رانتهای اطلاعاتی،دسترسیهای ویژه، امضاهای طلایی یا پستوهایی که بهدلیل عدمنظارت مردمی ایجاد شده بود را از بین
ببرد. برای نظارت و فسادستیزی پروندههایی تشکیل و برخوردهای نظارتی اتفاق افتاد؛به طوری که برخی از افراد با همکاری سازمان بـــازرسی و حـــراست شهـــرداری ودستگاههای نظارتی خارج از شهرداری دستگیر شدند، اما ما معتقدیم برخورد سلبی فقط برخورد با معلول قصه است و علت ایجاد فساد و رانت، باید مشخص شود. حتی اگر معتقد باشیم 99درصد از خانواده بزرگ شهرداری افراد پاک و سالمی هستند، اما این مسیرهای غیــرشفــاف مــانــنــد مسیـــر ایـــجـــاد امضــاهای طلایــی باعـث شد که ما شاهد مفاسدی در مجموعه شهرداری بـــاشیـــم کــه رفـــع ایـــن مفــــاســـد از دغدغــههــای مردم هم بود.
علت اصلی ایجاد مسیر برای امضاهای طلایی چیست؟
بهنظر میرسد دخالت عامل انسانی در فرآیندهای شهرداری، علت اساسی این موضوع است؛ بههمیندلیل در طــرح شفافیت، بندی قرار گرفت و شهـــرداری مکلف شــد تــا پـــــایــــان خرداد تمام فرآیندهای صدور پروانه را الکترونیکی کند تا دخالت عامل انسانی را در فرآیندهای صدور پروانه به صفر برسانیم. در تکمیل این موضوع، شهردار قول داد همه فرآیندهای حوزه شهرداری، استعلامها و موضوعهای مختلفی مانند پروانههای تعمیری، صدور پروانه و پایان کار ساختمان را تا پایان سال 1401 الکترونیکی کند. اعتقاد ما این است، در عین حالی که باید نظارت مستمر، دائم، آنلاین و حضوری از جانب شورای شهر انجام شود، مبادی نظارت شهرداری نیز بایدعملیاتی شده و با افرادی که حقوق بیتالمال و حقوق مردم را تضعیف میکنند، برخوردهای سلبی انجام شود.
در این مدت شورای شهر برای تسریع در خدمترسانی به مردم چه کرده است؟
برای تسریع در خدمترسانی به مردم و برخورد با علتودلیل واقعی بروز مفاسد یا طولانیشدن فرآیندهای اداری، باید با افرادی که با پرداختهای غیرقانونی یا تبادل امتیازات سعی در پیشبرد کارهایشان دارند، برخورد کرد تا امضاهای طلایی که در مسیر وجود دارد و عوامل انسانی که میتواند به تشخیـــص در قبال یک پــرونـــده کمک کند، مشخص شوند.اینگونه موضوعها را میتوانیم با الکترونیکسازی اقدامات شهرداری و امکان رصد دائم، مقایسه و نظارت فعال رفع کنیم؛ همچنین باید تلاش کنیــم در قبــال نـــقــاط مختــلـــف و پــروندههــایی که مشــابــه هستــنــد، یکسان عمل کنیم؛ یعنی به جز آنکه که ما میگوییم مفسده و رانت وجود دارد، بیعدالتی هم گاهی ناخواسته بهوجود میآید؛ یعنی پروندههایی که در مناطق مختلف شهر بهلحاظ شرایط یکسان هستند، ممکن است عامل انسانی دوگونه متفاوت با آنها برخورد کند! مــــا ایـــن مـــوضـــوع را در رابــطـه بـــا عوارضهای سالانه شهرداری هم اعمال کرده و تلاش کردیم اعداد پرداختی مناطق شهریکه بهلحاظ کیفیت زندگی شبیه بههم هستند یکســان بــاشــد تــا بتـــــوانیـــم بــــدون متوقفکردن توسعه در هر محلهای، شرایط را برای نزدیکشدن محلهها و افزایش عدالت فراهم کنیم.
مردم کجای طرح شفافیت قرار دارند؟
در این طرح مردم با نظارتی که انجام میدهند، در کنار شهرداری قرار میگیرند و با خدمات بهتری که دریافت میکنند ذینفع هم خواهند بود. در حوزه طرح شفافیت، چند اتفاق بزرگ رقم میخورد؛ اول اینکه تلاش کــردیم مــداخله و نظارت مــردم را بهواسطه سامانه سوتزنی در شورا و شهرداری بیشتر کنیم؛ همچنین با اجرای طرح «انقلاب اداری» که در حوزه الکترونیکسازی فرآیندهای شهرسازی رخ میدهد، بخش زیادی از دخالتهای عامل انسانی، دخالت شهرداری و دخالتهای سلیقهای شهرداری به حداقل میرسد. در گام سوم، تلاش کردیم به پستوها و تاریکخانههای شهری نور بتابانیم تا مردم با اطلاعات کافی و اشراف به قوانین، مقررات و حقوقی که دارند وارد شوند تا ما هم بهصورت سلبی،سیـستــمـی، ســــاختـاری و بــهلحـــاظ آگاهیبخشی و دانشی که در اختیار مردم قرار میدهیم، بتوانیم منافذ موجود برای ایجاد رانت، امضای طلایی و مفاسد را با کمکگرفتن از مردم مسدود کنیم تا در ادامه همه
اقدامـاتی کـه در شهـر انجام شـده است، به خواست خدا تکمیلکننده تلاشهای گذشته باشیم و بتوانیم در این حوزه نیز یک گام تحولی مؤثر برداریم.
بـــــراســـاس گفتـــــههــــای شمـــا هوشمندشدن اقدامات شهری مانع رانت و فساد در اصفهان میشود. درست است؟
شهــر اصفهان نیــازمنـــد پـــایـــداری و هــوشمنـــدی است و این مــوضــوع از ضروریات است. برای رسیدن به این مقصود باید بدیهیات و مقدمات رسیدن به شهری هوشمند و مطالبه جدی آن در دستور کار قرار گیرد؛ یعنی اگر شورا پنجمطالبه اساسی مطرح کند، دو تا سهمسئله آن مربوط به همین حوزه میشود. امیدواریم به لطف خدا، با اجراییشدن ایـن مــوضـــوع در روزهــای پیــش رو، بتوانیم شاهد رضایت بیشتر مردم و شهروندان باشیم. شورا و شهرداری در راستای رسیدن به شهری هوشمند در قبال تغییرات مسیــر سخـــت و پـــرفـــرازونشیبــــی را پشت سر گذاشتهاند. شورا و شهرداری به هرطریق ممکن، تلاش میکنند تا ایــن گـــام بلنــد مــــدیـــریـت شهـــری به نتیجه برسد. امیدواریم با لطف و عنایتی که خدا در این مسیر سخت به ما عطا کرده است، بتوانیم شاهد روزهای خوب در مجموعه مدیریت شهری اصفهان باشیم و مردم هم از تسهیل فرآیندها، کاهش خطاها و افزایش کیفیت ارائه خدمات راضی شوند.
درحالحاضر بهغیر از بازرسی و نظــارت شــورا آیـــا نیـــروهــایـــی برای نظارت بیشتر بر اجرای این طـــرح در شهــــرداری وارد عمــــل شدهاند؟
ما سازوکاری چندوجهی مدنظر قرار دادهایم تا صرفا نظارت در شهرداری معطوف به نهاد خاصی نشود؛ یعنی فقط بازرسی و حراست نباشد. شهــردار هم سازوکــاردیگری را که بــرگرفته از نــامه حضرت امیـر (ع) و تـوصیههای ایشان به کارگزارانشان بوده است، درنظر گرفتهاند. مردم هم بهعنوان چشم سوم در کنار مجموعههای بازرسی و حراست در شهرداری هستند. به حمدلله معتمدان محلی هم ارتباط خوبی با مجموعه مدیریت شهری دارند. در شورا هم بخشهای مختلف برای این موضوع تدارک دیده شده است. ما هم سامانه سوتزنی شورا را داریم، هم سامانه سوتزنی شهرداری را و بخــشهای مختــلف بر اقـــدامات نظارت خواهند کرد. کمیته سلامت اداری هـــم کـــه تلفیـقی از شــورا و شهــرداری است، اقدامات را رصد مــــیکنــد و امکــــانـــات و دستـــرســــی دارد.
شما به سامانههای گزارشدهی در شهرداری دسترسی دارید؟
رئیس شورای شهر به سامانههای گزارشدهی دسترسی دارد و اگر برای کمیـته سلامـــت اداری و کمیـسیـون پایش اشکالی بهوجود آید، امکان مداخله وگزارشگیری وجود دارد.معتمدان محلی و مردم، پای ثابت و اصلی این گزارشها هستند و اگر از مسیرهایی که پیشبینیشده اشکالی در ارائه گزارشها یا رسیدگیها وجود داشته باشد، کمیته سلامت اداری، کمیسیون پایش شورای شهر، اعضای هئیترئیسه و رئیس شــورای شهـــر بــا ارتباط مستقیمــی که بــا مــردم و سوتزنها برقرار میکنند، تلاش میکنند مشکلات را رفع کنند. با راهاندازی سامانه سوتزنی که مجزا از سامانه سوتزنی شهرداری است و در شورا تعبیهشده، تلاش کردیم نظارتی چندبعدی و چندوجهی روی اقدامات داشته باشیم تا هیچ بخشی تنهـا تصمیــمگیــرنده وتنها ناظر نباشد و امکان بروز خطای انسانی بهحداقل برسد. سایــر مجمـــوعــههــای نظــارتی هـم میتوانند از این سازوکار و شفافیت اطلاعاتی که ما در اختیار آنها قرار دادهایم، استفاده کنند و درصورت نیاز، گزارشهایی برای پیگیری توسط شورای شهر یا کمیته سلامت اداری ارائه دهند.
آیا شورا بودجهای اختصاصی برای اجرای طرح شفافیت و سوتزنی درنظر گرفته است؟
تقریبا این کار با تمام ظرفیتهای بومی شهرداری درحال انجام است و با توجه به شرایطی که در حوزه شهــرســـازی وجــود دارد، از حــدود 130خدمت مجازی و ظرفیتی که در مجموعه سازمان فاوای شهرداری و بخشهای مختلف وجود داشته است، استفاده کردیم. تا این لحظه هیچ بودجهای بهصورت مصوب و مستقیما برای این موضوع درنظــر گــرفتـــه نشــده کــه ایـن اتفــاق شایستــهای است. تلاش کردیم از ظرفیتهای داخلی شهـــرداری استـفــاده کنـیـم. لازمـــه این کـــار، نخســـت، ارتقــای سیستــــم نرمافزاری سرای8 در حوزه معاونت شهــرسازی به ســـرای 10 اســـت که مستلــزم هــــزینـه پشتیـبـــانی اســت و آن هم با شرایطی اتفاق افتاده است.
چه اقداماتی میتوان درحوزه اطــلاعرسـانی در زمینــه شفـافیـت انجام داد؟
نیاز داریم در حوزه اطلاعرسانی مجموعههای مختلف، از جمله حوزه روابطعمومی، اطلاعرسانیهای لازم را انجام دهند که آن هم مستلزم هزینه است؛ البته ردیف مستقل و مجزایی برای آن پیشبینی نشده و جزو تکالیف و وظایف اصلی حوزه اطلاعرسانی شهرداری قرار گرفته است و کار را بر همان منوال پیش میبریم. برای اینکه ثابت کنیم طرح شفافیت را بــرای عملیــاتیشــدن پــایـهریــزی کردهایم، هیچ بودجهای برای موضوع شفافیت یا الکترونیکسازی درنظر نگرفتهایم؛ اگرچه بودجه مدونی در قالب فرآیندهای هوشمندسازی بهتصویب رساندهایم که بخشی از آن، از ردیف بودجه این حوزه تأمین میشود. بر اساس ردیفهای موجود، در حوزه هــوشمنـــدســـازی و اطـــلاعرســانــــی از بخـــشهـــای مختـــلف کــــه در ایــــن مسیر نیاز است استفاده میکنیم و امیدواریم کار به سرانجام برسد.
قرار است آخرین بند از طرح شفافیت تا پایان خرداد اجرا شود؟
بله؛ بخش قـابلتــوجهـــی از بــرنامـــه الکترونیکیشدن فرایند صدور پروانه اجراشده و تا پایان خردادماه امسال تکمیل میشود. این بند بهعنوان آخـــرین بخـــش طــرح شفافیـــت اجـــرا خواهد شد. شهروندان بهزودی شاهد حذف دخالت عوامل انسانی در فرایندهای شهرسازی میشوند.
روند اجرای سامانه شفافیت برای ارائه خدمات بهینه به شهروندان، چگونه است؟
مسیر شورای اسلامی شهر اصفهان با طرحی که در این دوره مصوب کرد، مسیری منطقی و باآرامش است که تمام ضوابط و چارچوبهای قانونی در آن رعایت میشود. حدود پنجماه روی طرح کارشده و بیش از دوماه نیز شورای ششم روی این برنامه زمان گذاشته است تا بهصورت منطقی و دقیق تمام موضوعهای اجرایی رخ دهد. مطابق وعده قبلی، از ابتدای سال ۱۴۰۱ و در فروردینماه سامانه شفافیت شهرداری، آرا و شورای اسلامی شهر در دسترس مردم قرار گرفت. امیدواریم این اتفاق که برای اولین بار در کشور پیش آمده است، بهصورت ضــابطهمند باشـد و بهعنوان یک الگو در سراسر کشور استفاده شود. اگر افراد ایدهای دارند، میتوانند به شورای ششم شهر منتقل کنند تا طرح شفافیت کاملتر شود. درعینحال اعتقاد بر این است که شفافیت نه به معنای خود شفافیت، بلکه به معنای کارکردهایی که ایجاد میکند و فارغ از تلاشهای تبلیغاتی، باید مدنظر باشد.
در مصوبات شورا مقررشد که صدور پروانه ساختمانی الکترونیکی از ابتــدای تیـــرمـــاه اجـــرایـــی شـــود. توضیحات شما درزمینه این موضوع چیست؟
از ابتدای تیرماه، براساس فعالیت کنونی شهرداری اصفهان و تعهدی که به شورای اسلامی شهر اصفهان دادهشـــده، قرار اســت بـــا تجهیــــز امکانات و تهیه بستر مناسب در حوزه آیتـــی (IT) امکــــان صـــدور پـــروانــــه ســاختمـــانی بـــه شکـــل غیـــرحضــــوری فــراهم شود. صدور پروانه به شکل غیرحضوری با مراجعه متقاضیان از طریق سامانههای رایانهای فعال اجرا میشود. در این سامانهها امکان درخواست پروانه، ارائه درخواست و تعیین میزان پروانه برای متقاضیان با تعداد طبقه و ظرفیت پلاک ساختمانی تعیین شده است. با ایجاد امکان صدور پروانه ساختمانی بهصورت غیرحضوری، متقاضیان از ضوابط و امکانات پلاک ساختمـــانی خود اطلـــاع مییــابنــد و میتوانند درخواست صدور پروانه را برای شهرداری ارسال کنند. درواقع با اجرای این طرح، امکان صدور پروانه اولیه برای متقاضیان بدون مراجعه حضوری به شهرداری فراهم میشود و بر مبنای امکاناتی که به آنها به ارائـــه میشـــود میتـــوانــنــد نقشــهها را تهیهکرده و به شهرداری ارسال کنند تا بتوانند در زمان درخواست شـــده پـــروانـــه ساختمـــانی را دریـــافت کنند. اجراییشدن این امکان و خدمات، نیازمند همکاری سایر دستگاهها، بهخصوص اداره کل راهوشهرسازی استانداری اصفهان است و امیدواریم در آینده این وضعیت فراهم شود.درحال حاضر برای تصویب بسترهای مناسب در کمیسیون ماده 5 شرایط این همکاری وجود دارد. در برنامهریزیهای شهری جلسههایی برای فراهمکردن بستر همکاری دستگاههای ذیربط در راستای صدور پروانه ساختمانی برگزارشده است. از ابتدای تیرماه با اجرای این اقدام ارزشمند تلاش میشود در جهت رضایت شهروندان و سلامت مسیر صدور پروانه، ارائه خدمات بهینهتر انجام و قدم بزرگی در راستای رضایتمندی شهروندان برداشته شود.
مزیتهای سامانه شفافیت در فرایندهای شهرداری چیست؟
با در دسترس قرارگرفتن این سامانه برای شهروندان میتوان تأثیر مثبت آن را در بهبود فرآیندها، کوتاهترشدن کـــاغذبـــازیها، قطــعکـــردن رانــت و ارتباطها، حذف تصمیمگیریهای سلیقهای و عامل انسانی مشاهده کرد. طرح شفافیت میتواند با کاهش فرایندهای مسئلهدار در حوزه کاغذبازی، رفـــتوآمد بـــیدلیــــل شهــــرونــــدان و پاکسازی رانت و ارتباطات غیرمشروع، زمیـــنـــه ارائـــه خـــدمـــات شایستــــه بــــه شهروندان را فراهم کند؛ البته در حال حاضـــر شـــورای شـــشم اصفهـــان در ابتدای این مسیر قرار دارد و باید برای ارتقای خدمات به شهروندان اصفهان همچنان تلاش کنیم.