چندی پیش انجمن صنفی صنعت تایر ایران از تولید ۸۳۶ هزار حلقه لاستیک سنگین ،مجموع اتوبوسی و باری، در سال ۱۴۰۰ خبر داده بود؛ اما داریوش امانی، معاون وزیر راه و رئیس سازمان راهداری و حملونقل جادهای، آذر سال گذشته در دیدار با استاندار اصفهان در محل استانداری این استان گفته بود: سالانه ۱,۲ میلیون حلقه لاستیک خودروهای سنگین معادل حدود یکسوم از نیاز کشور به این کالا در داخل تولید میشود. به گفته امانی، این میزان تولید داخل لاستیک سنگین در حالی است که سالانه بین ۳,۵ تا چهارمیلیون حلقه لاستیک خودروهای سنگین در کشور نیاز است و مابقی از خارج وارد میشود. اینطور که رانندهها میگویند، قیمت لاستیکهای با کیفیت مرغوب وارداتی در بازار آزاد بالاست و این قیمتها بعضا از قدرت خرید رانندگان خارج است.
«اصفهانزیبا» در شمارههای پیشین به بررسی مشکل کامیونداران پرداخت. یکی از مشکلات آنها درزمینه توزیع و قیمت بالای لاستیک بود. در این گزارش دبیــــر کـــانـــون انجمـــنهـــای صنـفـــی کامیونداران کشور به اصفهان زیبا گفت: «با کمبود لاستیک مواجهایم و در سامانه توزیع نمیشود و قیمت مشخصی ندارد. متأسفانه قیمت لاستیک را نمیتوانند کنترل کنند و این موضوع که اعلام میشود بر اساس نرخ مصوب سازمان حمایت از مصرفکنندگان توزیع میشود، صحت ندارد.» احمد کریمی این را هم گفت که «لاستیک سیمی موردمصرف ناوگان جدید ماست که در شرکت بارز تولید و به تعداد محدودی توزیع میشود؛ ولی در سامانه توزیع نمیشود و در اختیار مصرفکنندگان قرار نمیگیرد. لاستیکهای نخی نیز به خاطر کیفیتشان مورد اقبال عمومی قرار نگرفته است.»
تایرهای تاریخمصرف گذشته!
علاوه بر اظهارنظرهای دبیر کانون انجمنهای صنفی کامیونداران درباره چالشهای این صنف برای تأمین لاستیک، حالا اتوبوسداران نیز از عرضه لاستیکهای چینی نامرغوب در سامانه تخصیص و توزیع کالا و تایر خبر میدهند. یک راننده اتوبوس به اصفهانزیبا میگوید: «تفاوت قیمت لاستیک سهمیهای با لاستیک بازار آزاد زیاد نیست و این تفاوت قیمت حولوحوش 500 هزار تومان تا یکمیلیون تومان است؛ ضمن اینکه لاستیکهای عرضهشده در سامانه کیفیت مناسبی ندارند.»عباس خلیلیان تصریح میکند: «لاستیک رانندگان در سامانه توزیع و تخصیص تایر عرضه میشود، لاستیک ایرانی برای اتوبوس استفاده نمیشود؛ بلکه لاستیکهای چینی مورداستفاده اتوبوسهاست؛ ولی متأسفانه همین لاستیکهای چینی نیز بیکیفیت و بعضا تاریخمصرف گذشته هستند؛ چون مدت زیادی در انبار ماندهاند؛ ضمن اینکه هیچ گارانتی هم ندارند.»او بیان میکند: «لاستیکهای برند میشلن کیفیت مرغوبی دارند؛ قیمتشان نیز بالاست و در بازار آزاد عرضه میشوند که از توان خرید خیلیها خارج است.»این راننده اتوبوس خاطرنشان میکند: «جادهها نامناسب است و پس از سه ماه لاستیک اتوبوسها خراب میشود؛ این در حالی است که سهمیه هر راننده اتوبوس سالیانه شش حلقه لاستیک است.»
لاستیکهای درجه هفتم و هشتم چینی!
یکی دیگر از اتوبوسداران نیز در اظهارنظرهایش از گرانی لاستیک و فشاری که افزایش قیمتها بر رانندگان تحمیل کرده است، میگوید. این راننده اتوبوس به اصفهانزیبا میگوید: «پیشتر بهواسطه ارز 4200تومانی لاستیک با قیمتی حدود پنج میلیون تا هفتمیلیون و 500 هزار تومان عرضه میشد؛ ولی الان به لاستیک، ارز نیمایی تخصیص داده میشود؛ قیمت لاستیکهای ایرانی در سامانه بین 13 میلیون و 500 هزار تا 14 میلیون تومان است و لاستیکهای متوسط چینی بین 13 میلیون تا 14 میلیون تومان و لاستیکهای مرغوب چینی نیز با قیمت 17 میلیون تا 17 میلیون و 800 هزار تومان عرضه میشود.» کاویانی تصریح میکند: «لاستیکهای سهمیهای در سامانه از جنس متوسط و ضعیف چینی هستند و لاستیکهای اروپایی با کیفیت مرغوب بیش از 30 میلیون تومان در بازار آزاد به فروش میرسند.»
او بیان میکند: «ما از بنکداران لاستیک تهیه میکنیم. بنکداران وارد سامانه میشوند و براساس پیمایش و کیلومتر بعد از چندین ماه لاستیک اختصاص میدهند. در کمال تأسف با وجود افزایش هزینه رانندگان، اما قیمت بلیت هم افزایش چشمگیری نداشته است و رانندههای اتوبوس در مضیقه قرار گرفتهاند.»این راننده اتوبوس عنوان میکند: «تقاضای ما این است که اگر لاستیک چینی وارد میکنند، نوع مرغوبش وارد شود، کارخانههای لاستیک در داخل 25 تا 30 درصد نیاز داخل را برطرف میکنند و مابقی باید وارد شود.»کاویانی اذعان میکند: «در کمال تأسف بنکداران به خاطر منفعت خودشان لاستیکهای درجه هفت و هشت چینی وارد میکنند.»
هزینههای مضاعف لاستیکهای بدون گارانتی
کیفیت پایین لاستیکهای چینی در حالی است که این تایرها هیچگونه گارانتی هم ندارند و اگر در مدت کوتاهی خراب شوند، هزینههای زیادی به اتوبوسداران تحمیل میشود. یکی دیگر از رانندههای اتوبوس به اصفهانزیبا میگوید: «لاستیک سال گذشته با قیمت سهمیلیون و 500 هزار تومان به فروش میرسید و امسال با قیمتی معادل 14 میلیون و 300 هزار تومان به فروش میرسد.»
محمد خلیلیان عنوان میکند:«برخی مواقع لاستیکهای خریداریشده فقط 10 روز کار کردهاند و خرابشدهاند.ازآنجاییکه این لاستیکها هیچ ضمانتی هم ندارند، هزینههای زیادی را به رانندهها تحمیل میکنند. از سوی دیگر، لاستیکهای اروپایی نیز بیش از 30 میلیون تومان قیمت دارند.»او خاطرنشان میکند: «اگر رانندهها لاستیک را از بازار بهصورت نقدی خریداری کنند، بین 200 هزار تا 500 هزار تومان ارزانتر برایشان تمام میشود.متأسفانه وضعیت حملونقل مناسب نیست و هر اتوبوسی خراب شود، هیچ شرکتی نمیتواند اتوبوسی جایگزینش کند.»
هرچقدر پول بدهی
همانقدر آش میخوریبا توجه به گلایههای اتوبوسداران درباره مشکل گرانی لاستیکها و کیفیت پایین تایرها در سامانه تخصیص و توزیع کالا و تایر این موضوع را از سوی سازمان صمت اصفهان پیگیری کردیم. صحبتهای اتوبوسداران درباره کیفیت نامرغوب تایرها درحالی عنوان میشود که امیرحسین کمیلی، رئیس سازمان صمت اصفهان، در واکنش به اظهارنظرهای مطرحشده به چند جمله کوتاه درباره این مشکلات بسنده کرده و اینطور به اصفهانزیبا میگوید: «تولید و ذخیره لاستیک به میزان مناسب است و مسئلهای برای کمبود لاستیک در بازار وجود ندارد. همه نوع لاستیکی در بازار موجود بوده و قیمت انواع لاستیک متفاوت است. مسلم است برخی لاستیکها که ارزانتر هستند، کیفیت پایینتر و برخی که قیمت بالاتری دارند، با کیفیت مرغوب عرضه میشوند؛ بنابراین رانندگان برای خرید هر نوع لاستیکی قدرت انتخاب دارند.»