افسانه نیک

در چهارمین هفته خرداد 1401 رویدادی پرافتخار در خوانسار برپا شد که نام این شهر را به نیکی در مرکز اخبار کشور برد. آیین تقدیر از نیم‌قرن خوشنویسی برترین شکسته‌نویس ایرانی در طول زمان با حضور بزرگان هنر و فرهنگ کشور در شهر خوانسار برگزار شد. اولین بار نام کابلی را در سال 1366 که دانشجوی تاریخ و هنرجوی خط بودم در ذیل  کتاب دوازده بند محتشم کاشانی که تحریر نستعلیق استاد امیرخانی و شکسته درویش عبدالمجید بود دیدم که سه بیت بند آخر را نوشته بود.

. امروز استاد کابلی فخر آورترین شخصیت خوانساری در عرصه هنر و فرهنگ است و ماندگار شدن او گواه این مدعاست. کابلی خوانساری خط شکسته‌نستعلیق را احیا کرد، توسعه داد و به زبان درآورد و ازاین‌جهت بر افتخارات ایران افزود. پاسداشت این شخصیت ملی در شهر زادگاهش که اتفاقاً همواره به آن عشق می‌ورزد، افتخاری است برای خوانساری‌ها و البته سنگ تمام گذاشتن خوانساری‌ها برای این آیین هم سپاسی از این شخصیت جهانی است.

نام خوانسار، بارها به قله‌ هنر ایران رفته است. استادان بی‌نظیر آوازش، «ادیب» و «محمودی» با سبک ویژه و نوآوری‌ها و صدای خاص خودشان مدت‌ها بر قلمرو موسیقی ایران حاکم بودند و اکنون نیز در عرصه‌ هنر، «استاد یدالله کابلی» صدرنشین است که جای فخر و بالندگی دارد. هرچند هنر خوشنویسی همپای نوشتن در خوانسار قدمت دارد و گواه ما خطوط ارزشمند قبور و بناهای مذهبی و نیز اخبار فراوانی از خوشنویسان خوانساری از عهد صفوی تا به امروز در دست است اما هنر استاد یدالله کابلی و نوآوری او در این عرصه از جنس دیگری است و او را در بام این هنر جای‌داده است و بی‌گمان در آینده نام او بالاتر از درویش عبدالمجید طالقانی و سید علی‌اکبر گلستانه جاودان خواهد ماند.

استاد ارجمند یدالله کابلی در پنجم دی‌ماه سال 1328 در شهر خوانسار متولد شد. هرچند خانواده‌ او سابقه و شهرت ویژه‌ هنری نداشته‌اند اما همپایی با پدر در هنر مشبک، فضای مطبوع خوانسار، مردم هنردوست و اتفاق خاص برنده شدن در مسابقات خوشنویسی او را به این عرصه هدایت ویژه کرد و همچنین نبوغ و علاقه‌مندی ویژه‌ ایشان در هنر خط وی را به محضر استادان برجسته‌ این هنر رهنمون کرد. او با فراگیری نستعلیق در محضر استاد امیرخانی به اوج کمال رسید و پس از مدتی خط شکسته را رشته‌ ویژه‌ خود کرد و از بیست‌سالگی رسماً به عرصه‌ هنرمندان این رشته درآمد. کابلی خط شکسته را که سال‌ها شاید تحت تأثیر بازگشت ادبی و شرایط مشروطه با عنایت کمتری مواجه بود، به‌عنوان رشته اصلی برگزید و احیا کرد. کابلی که اکنون بیش از پنجاه سال است استادی بی‌بدیل این خط را به عهده دارد، در سال 1385 به‌عنوان چهره ماندگار خوشنویسی شناخته و نشان هنری ویژه دریافت کرد. کابلی از نوآوری در شکسته‌نستعلیق پشتیبانی کرد و ترکیب اقلام گوناگون این خط را در یک صفحه ابداع کرد و ازاین‌جهت توانست جایگاه بی‌رونق شکسته‌نویسی را چنان رونق دهد که نام او به‌عنوان تأثیرگذارترین هنرمند معاصر در این رشته اسباب افتخار خوشنویسان شود. کابلی تاکنون حدود 10 مجموعه‌ بی‌نظیر از خط خود در قالب کتاب وارد بازار کرده است و ده‌ها نمایشگاه انفرادی و جمعی در ایران و بیشتر ممالک مترقی جهان دایر کرده است. باخبر هستم که در سال 1392 نیز نمایشگاهی در هتل زاگرس خوانسار دایر کرد. در برنامه «سماع در سماع» که 21 خردادماه برگزار شد جگرگوشه‌های هنر کشور در مدح این مرد هنرمند که حسن سلوکش شهره‌ آفاق است سخن گفتند و از تازه‌ترین اثرش به نام تحریر رباعیات خیام هم رونمایی شد. این بنده که توفیق حضور در برنامه‌های روز شنبه را داشتم به‌خوبی شاهد رضایتمندی مهمانان از تدارکات مراسم و وجاهت خوانسار بودم و البته آنچه در همایش از زبان استادان بی‌بدیلی چون نصیریان، امیرخانی و بهبهانی شنیدم خودش موضوعاتی بود که می‌تواند سرفصلی برای تحقیق باشد. در سالی که شهرداری خوانسار هم با راهبرد فرهنگی آغازش کرده است، بالا بردن تابلوی خیابانی به نام استاد کابلی هم اتفاق مبارکی بود. درود بر خوانسار هنرآفرین که هرچند استادان آوازش آن‌چنان مورد مهر درخور نبوده‌اند، اما این بار از هنرمندی که دوست و دشمن به احترامش می‌ایستند و افتخار می‌کنند را به‌خوبی تقدیر کرد.

تا باد، چنین بادا!