دوستان کاغذی، آشتی دایناسورها، فاختههای ناصره، مجموعهکتابهای کودک ماجراجو و مشاغل، دکتر عروسکها و قصههای کهن، تنها عنوان تعدادی از آثار چاپی این نویسنده جوان دهه شصتی است. رحیمی از 1385 همکاری خود را با نشریات سراسری و ناشران کشوری کودک و نوجوان آغاز کرده و این همکاری را با عضویت در انجمن نویسندگان کودک و نوجوان ایران ادامه داده است. او همچنین مفتخر به دریافت نشان سه لاکپشت پرنده برای کتاب آشتی دایناسورها است. کلمات پیش رو، حاصل گفتوگوی یکساعته با ناهید رحیمی است.
به نظر شما ابزارهای لازم برای نویسندهشدن چیست؟
برای پاسخ به این پرسش به جملهای از مرحوم شاملو اشاره میکنم: «ابزار نوشتن، کلمه است.» کلمهای که قرار است به آنچه در اندیشه نویسنده به بار نشسته، معنا دهد و این امر جز با تبحر او در نحوه چینش کلمات میسر نمیشود، تبحری که طی سالها تلاش، ممارست و کسب تجربه بهدست میآید و سبب میشود گاه کلمات در قالب داستانی پرمغز و گاه در قالب شعری نغز، کنار هم قرار گیرند. درواقع این هنر نویسنده است که از ابزار ارزشمندی که در اختیار اوست، نهایت استفاده را ببرد و آن را به شیوه دلخواه به تصویر کشد.
فردی که علاقه دارد، استعداد دارد و میخواهد نویسندگی را شروع کند، اما دسترسی به استاد و کلاسهای نویسندگی ندارد، چطور میتواند نوشتن را آغاز کند؟
از آنجایی که خود من هم در مسیر نوشتن، از استاد و کلاس بیبهره بودهام و در سالهای ابتدایی شروع فعالیتم، دسترسی به ابزار و امکانات به گستردگی آنچه امروز شاهد آن هستیم نبود، پاسخ واضحی برای این پرسش دارم و آن، استفاده هرچه بهتر و بیشتر از آن چیزهایی است که هر فرد بنا به اقتضائات فردی و اجتماعی خویش در اختیار دارد. آنچه کمک بسیاری به رشد مهارتهای نوشتاری و داستاننویسیام کرد، خواندن و خواندن بود. این خواندن، آغاز تمام آن چیزی بود که شوق دانستن را در من میافزود؛ از خواندنِ داستانهای روز و نشریات گرفته، تا کتابهای نویسندگان مشهور و صاحبنام ایران و ادبیات جهان که گاه در کتابخانهها رقم میخورد و گاه اگر توان خرید داشتم، با خریدن کتاب، اتفاق میافتاد. قدر مسلم بدانید که بهمرور و با پشتوانه خواندنهای بسیار، رشد و بارورسازی اندیشه رخ میدهد و این امری اجتنابناپذیر است؛ آنقدر که اندیشهها، بیتاب و مشتاق، از جریان سیال ذهن عبور میکنند و روی کاغذ مینشینند تا اولین نوشتههای ناشیانه و خام هر نویسندهای را شکل دهند. به نظرم تمام آن چیزی که اصطلاحا به «امضای قلم» نویسندگان میشناسیم، نوع نگاه و اندیشهایست که به تبعِ تفاوتِ اندیشهها و منحصربهفردبودن نگاه هر نویسنده، شکل میگیرد و این امضای شخصی، جز با بهادادن به اندیشه، درونیات و بارورساختن اندیشه، در سایه آگاهی و مطالعه محقق نخواهد شد.
اولین کتابی که نوشتید، چه سالی و در چه زمینهای بود؟
اولین کتاب تألیفیام، آشتی دایناسورها، برای گروه سنی پنج تا هفت سال بود که پس از 16 سال همکاری با نشریات کودک و نوجوان و در 1395 نوشتم. ایده این کتاب، از بازی کودکانهای که هربار با پسر خردسالم انجام میدادم، به ذهنم رسید. آشتی دایناسورها، کتابی با قالب داستانی کودکانه است که بهصورت نامشهود، فرهنگ خواندن و مطالعه را ترویج میدهد و به معنای وسیعتر، برقراری صلح جهانی را در سایه آگاهی و دانایی معرفی میکند. این کتاب تابهحال حائز چندین رتبه کشوری و بینالمللی شده است.
آیا از همان ابتدا نوشتن را با داستاننویسی آغاز کردید؟
خیر. من در ابتدا بهعنوان خبرنگار مطبوعاتی، با گزارشنویسی و نگارش مقاله در نشریات، نوشتنم را آغاز کردم و بهمرور با توجه به علاقهمندیام به حوزه داستان کودک و نوجوان، داستاننویسی را بهصورت جدی پیگیری کردم.
خواندن آثار کدامیک از نویسندگان را به نوقلمان پیشنهاد میکنید؟
خواندن آثار مصطفی مستور، بهویژه روی ماه خداوند را ببوس، زویا پیرزاد، بهخصوص چراغها را من خاموش میکنم و آثار پائولو کوئیلو، ازجمله والکریها و کیمیاگر، تأثیر بسزایی بر رشد قلم من داشتند.
نقش نویسندگان در فرهنگسازی یک کشور چیست؟
زمانی نویسنده در فرهنگسازی یک کشور نقش دارد که هدف رویکردِ قوانین و سیاستگذاریهای حاکم بر یک جامعه هم، اعتلای ارزشها و باورهای انسانی باشد. نویسندگان در دو مسیر «ذائقهشناسی مخاطبان، با سلایق متفاوت» و «تطابق ذائقه مخاطب با ملزوماتِ فرهنگی جامعه»، قادر به تولید و خلق ایدههای نو هستند و از همین طریق بهطرز چشمگیری بر فرهنگ جامعه تأثیر میگذارند.