بخش زیادی از مواد اولیه مورد نیاز این صنعت، الیاف اکریلیک است که بهصورت وارداتی است. درحالی که کارخانه پلیاکریل اصفهان در فاصله ۲۴۰ کیلومتری شهرک صنعتی فرش آران و بیدگل توان تأمین این مواد اولیه را دارد. به دلیل مشکلاتی که پیشتر گریبانگیر این کارخانه شد، هنوز نتوانستیم در تولید اکریلیک خودکفا شویم. پیشتر مهدی طغیانی، نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی گفته بود: «سالانه حدود ۱۵۰ هزارتن به الیاف اکریلیک نیاز داریم که همه این مواد را وارد میکنیم. کارخانه پلیاکریل اگربا تمام ظرفیت کار کند، میتواند سالانه بیش از ۱۳۵ هزار تن الیاف یعنی بخش زیادی از نیاز اکریلیک کشور را تولید کند.»عــلاوه بر تأمین نــقدینــگی، مسـئله تحریمها نیز مشکل دیگری است که تولیدکنندگان فرش ماشینی از آن یاد میکنند. فرش ماشینی به دلیل نقش و طرحهای متنوع و البته قیمتهای بسیار ارزانتر از فرشهای دستبافت توانسته نظر بسیاری از خانوادهها بهویژه قشر متوسط جامعه را به خود جلب کند؛ اما باوجوداین، این روزها تمامی خریداران از افزایش همین فرشهای ماشینی گلایه داشته و میگویند که قیمتها اجازه خرید از آنها را سلب کرده است؛ بنابراین تولیدکنندگان برای فروش داخلی خود نیز در مضیقه قرار دارند.
در تأمین نقدینگی مشکل داریم
مدیرعامل شرکت قالی سلیمان به اصفهانزیبا میگوید: مشکل اصلی ما برای تأمین مواداولیه، تأمین نقدینگی است. شرکتها باید ابتدا صددرصد پول را پیش پرداخت بکنند. این در حالی است که در زمان تحویل مواداولیه فروشندگان برای تحویل مواداولیه اذیت میکنند و ما دستمان به جایی بند نیست.سعید منزویزادهبیات میکند: اکریلیک اصلیترین ماده اولیه موردنیاز تولیدکنندگان فرش ماشینی است که بیشتر وارداتی است. پلیاکریل به دنبال ایجاد خط تولید اکریلیک است؛ ولی در حال حاضر این ماده را تولید نمیکند. اگر پلیاکریل توان تولید اکریلیک در تناژ بالا راداشت میتوانست حدود 20 الی 30 درصد الیاف مورد نیاز کشور را تأمین کند. منزویزاده خاطرنشان میکند: بیشترین بافندههای فرش ماشینی در کاشان مستقر هستند، حجم صادرات فرش ماشینی ما در مقایسه با ترکیه پایین است، تحریمها مانع اصلی در مسیر صادرات فرش ماشینی است. در این شرایط تولیدکنندگان نمیتوانند به راحتی فرش صادر کنند؛ باید برای افزایش صادرات ارتباط آزاد با کشورهای دنیا داشت.او اذعان میکند: صادرات فرش ماشینی از اصفهان به کشورهای حوزه خلیج فارس، روسیه، قزاقستان و ازبکستان انجام شده و بخش کمی هم به اروپا و آسیای شرق، اندونزی، مالزی و سنگاپور صادر میشود.
مشوقهای دولت برای صادرات راهگشاست
مــدیرعــامـــل شــرکت قــالی ســلــیمان خاطرنشان میکند: دولت میتــواند بستههای تشویقی برای صادرکنندگان در نــظر بــگیــرد تـــا از ایــن طــریق محدودیتهایی را که تحریم برای صادرکنندگان فرش ماشینی ایجاد کرده است، جبران کند.منزویزاده خاطرنشان میکند: بهخاطر تورمی که وجود دارد نمایندگانی که از ما جنس خریداری میکنند، در بازگشت پول با مشکل مواجه میشد، الان خوراک و پوشاک گزینههای اول برای خرید مردم هستند. وقتی مردم در تأمین این دو مشکل دارند، دیگر برای خرید فرش استقبالی نشان نمیدهند.او تأکید میکند: قوانین و دستورالعملها باید به گونهای باشد که به رونق بخش تولید کمک کند.در کمال تأسف بخشنامهای که براساس آن به تولیدکنندگان تسهیلات پرداخت میشد تا تولیدکننده بتواند اقساطی بازپرداخت داشته باشد، حذف شده است یا بخشنامهای که برای بخشودگی جرائم مالیاتی تولیدکننده بود حذف شده است که این اقدامات به ضرر بخش تولید کشور است.مدیرعامل شرکت قالی سلیمان بیان میکند: درآمدهای گمرک افزایش یافته است. در گذشته روی نرخ ارز 4200 تومان عوارض میگرفت؛ ولی امسال روی نرخ ارز نیمایی عوارض میگیرد. با این حال تسهیلات ارائه نمیدهد تا صادرات افزایش پیدا کند.او میگوید: سامانههایی که برای ترخیص و حملونقل کالاها راه اندازی میشود، باید به روند پیشروی کارها سرعت بخشد؛ ولی متأسفانه این سامانهها همیشه هنگ میکنند و قطع و وصلی دارند. با وجود این تفاسیر کارهای ما به کندی پیش میرود.
ترکها گوی سبقت را ربودند
براساس آمارهای ارائهشده شهرستان آران و بیدگل در اصفهان با تولید سالانه بیش از ۷۰ میلیون مترمربع فرش ماشینی، به عنوان قطب بینالمللی فرش ماشینی در کشور شناخته میشود. در منطقه کاشان (شهرستانهای کاشان و آرانوبیدگل) نیز افزون بر ۲هزار و ۳۰۰ واحد تولیدی کوچک و بزرگ وجود دارد که بیشتر آنها در زمینه فرش ماشینی فعالیت داشته و سالانه بیش از ۵۰ میلیون مترمربع فرش تولید میکنند. استان اصفهان قطب تولید فرش ماشینی کشور است؛ اما به دلیل مشکلاتی که در حوزه تأمین مواداولیه و تأمین نقدینگی گریبانگیر تولیدکنندگان شده است، از زمانی که فرشهای ماشینی دیگر کشورها از جمله ترکیه، با قیمتهای پایینتر و نقشهای متنوع و ریزبافت به بازار آمدند، کمکم در بازار کشورهای اروپایی و آسیایی ریشه دواندند و گوی سبقت را از دست صادرکنندگان فرش ماشینی اصفهان گرفتند.