اصفخاک!

فرقی نمی‌کند؛ زمستان باشد و سوز سرما استخوان بترکاند یا تابستان و گرما شهر را جهنم کرده و نفس شهروندان را بریده باشد؛ مسئله این است که آلودگی هوا که این روزها دیگر شوری را از مزه برده، انگار خیال رخت بر بستن از آسمان شهر را ندارد! یک روز هوا سرد است و وارونگی هوا و پدیده اینورژن، رنگ سیاه را به آسمان شهر می‌پاشد و روز دیگر در تب و تاب گرما گرد‌وغبار، سوغات اجباری و ناخوانده‌ای می‌شود از کشورهای همسایه و همچون شلاق سیلی می‌زنند به سر و صورت شهر تا هوا ناسالم شود برای عموم و نفس شهروندان بالا نیاید و کار به تعطیلی اداره‌ها و نهادهای مختلفی بکشد که از قضا خیلی‌هایشان هم دستی در کار دارند و وظیفه پایش و بهبود وضعیت هوا را به عهده دارند؛ راه‌حل پیش‌پا‌افتاده و تکراری که تنها مخرج‌مشترک دورهمی‌ها و جلسه‌های مدیران استانی به منظور رفع یا کنترل بحران در استان اصفهان است و البته مصداقی است بر مشت‌کوبیدن بر سندان! چرا که این راه‌حل، تنها شیوه و منشی است برای پاک‌کردن صورت مسئله و نه حل آن که اگر غیر از این بود، در این روزهای گرم تابستانی که دمای هوا گاهی به 40 درجه‌ سانتیگراد می‌رسد، نباید اصفهان به کوره تولید گرد و غبار تبدیل شود و هر نفسی که از شهروندان فرو می‌رود، آغشته به گرد و غبار باشد و دشمن حیات؛ همه شواهدی که نشان می‌دهد تعطیلی اداره‌ها و مراکز و مدرسه‌ها در بهبود بخشیدن به وضعیت هوا مؤثر نیست؛ شاید مثل خیلی از راهکارها و پیشنهادها و اقداماتی که در همه این سال‌ها خروجی جلسه‌های پی‌در پی و طولانی‌مدت مدیران شد و نه‌تنها راه به جایی نبرد که سال به سال هم وضعیت هوا بدتر از گذشته شد و عرصه را بیشتر از دیروز برای زندگی در اصفهان خشک و بی‌آب تنگ کرد؛ اصفهانی که این روزها تالابش، خود به کانونی از گرد و غبار تبدیل شده است.
 
دیروز؛ اوج پدیده گرد‌و غبار در اصفهان
نه یک روز و نه دو روز و نه امروز و نه دیروز، آلودگی هوا و انباشت گرد‌و‌غبار در هوای اصفهان در فصل گرما موضوع جدیدی نیست و سال‌هاست تابستان این شهر گره خورده است با پدیده گرد‌وغبار و ناسالم‌بودن هوا برای عموم یا گروه‌های حساس جامعه؛ مثل همین دوشنبه و سه شنبه سیاه گذشته که پشت سر گذراندیم و به گفته حجت‌الله علی عسگریان، کارشناس اداره‌کل هواشناسی استان اصفهان، این دو روز، لقب آلوده‌ترین روزهای تیرماه را به خود اختصاص دادند. آن‌طور که سامانه برخط کنترل کیفیت هوای سازمان محیط‌زیست اعلام کرده است، روز گذشته هوای کلان‌شهر اصفهان در ایستگاه‌های پایش فعال در خیابان‌های احمد آباد با شاخص ۱۵۶، استانداری با شاخص ۱۶۸، باهنر با شاخص ۱۶۴، پروین با شاخص ۱۷۷، جی با شاخص ۱۷۳، رودکی با شاخص ۱۷۲، فرشادی با شاخص ۱۶۲، فیض با شاخص ۱۶۵ و ورزشگاه میثاق با شاخص ۱۶۱ در وضعیت قرمز و ناسالم برای عموم شهروندان ثبت شد. همچنین شاخص کیفی هوا در ایستگاه بزرگراه خرازی با میانگین ۲۰۷ وضعیت بنفش و بسیار‌ناسالم را نشان داد. همچنین نام شهرستان‌های خوروبیابانک، اردستان، نائین، ورزنه، خمــینی‌شـــهر، فلاورجان، لنجان، مبارکه، کوهپایه، هرند، جرقویه، شهرضا، برخوار، شــاهین‌شــهر و نــجف‌آبــاد نــیز روز سه‌شنبه در فهرست شهرهای آلوده قرار گرفت و آن‌ها نیز هوای ناسالمی را تجربه کردند. آن‌طور که عسگریان به «اصفهان‌زیبا» می‌گوید: «اوج غبار آلودگی هوا را در روز گذشته در اصفهان تجربه کردیم؛ اما از امروز وضعیت هوا بهتر می‌شود.» بهتر، البته نه اینکه آلودگی و گردوغبار شرش را از سر اصفهان کم‌ کند و اجازه نفس‌کشیدن به مردمش بدهد؛ بهتر یعنی که از شدت پدیده گرد و غبار که این روزها به پدیده معمولی و عادی استان اصفهان تبدیل شده است، کمی تا حدودی کاسته می‌شود و شاخص‌های کیفیت هوا اندکی پایین می‌آید تاآدم‌های سالم، آن‌ها که اسمشان در فهرست گروه‌های حساس قرار نگرفته و کودک و سالمند و بیمار نیستند، اجازه تردد در کوچه و خیابان را داشته باشند و یک دل سیر گردوغبار وارد ریه‌هایشان بکنند: «امروز تا حدودی از شدت پدیده گردوغبار در اصفهان کاسته شده است؛ اما هوا همچنان برای گروه‌های حساس ناسالم است. همچنین آلودگی هوا تا در روزهای آینده نیز ادامه خواهد داشت؛ به طوری که الگوهای هواشناسی نشان می‌دهند در یک ماه پیش رو، کاهش نسبی دما کانون‌های داخلی ریزگرد را در استان اصفهان فعال می‌کنند. این گرد‌وغبار علاوه بر منشأ داخلی، منشأ خارجی هم دارند و از کشورهایی مثل عراق و… به استان منتقل شده‌اند.»
هوا نداریم….
منشأ گرد‌وغبارهای تابستانی، چه خارجی باشند و چه داخلی، دیگر برای اصفهانی‌ها که عادت کرده‌اند به یک هوای چرک و نفس‌گیر در زمستان و تابستان و حتی فصل‌های دیگر سال فرقی نمی‌کند؛ چرا که آن‌ها در همه این سال‌ها به خوبی فهمیده‌اند که اراده‌ای برای حل این مشکل، چه با منشأ داخلی و چه با منشأخارجی وجود ندارد و به غیر از بیان گزارش عملکرد و چه کرده‌ایم و چه نکرده‌ایم‌هایا اخطار و هشدار و اینکه پدیده گرد‌و‌غبار، مسئله‌ای ملی است و صرفا مشکل اصفهان نیست از زبان مدیران استانی چیز دیگر و جدیدی جاری نشده و به گوش آن‌ها نرسیده است؛ درحالی‌که اگر غیر از این بود، از ابتدای سال جاری تاکنون، نباید اعداد شاخص کیفی هوای شهر اصفهان بالا و در شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس قرار می‌گرفت و اصفهان می‌توانست حداقل یک روز هوای پاک استشمام کند. 
حالا و در شرایطی که این پدیده همنشین این روزهای اصفهانی‌ها شده، با تداوم وضعیت کنونی، می‌رود که گرد و غبار در اصفهان نیز مثل آلودگی هوا به پدیده‌ای عادی و روالی همیشگی تبدیل شود که نه‌تنها برای کسی مسئله نیست؛ بلکه هر تابستان باید انتظار میزبانی‌اش را داشته باشیم و صدایمان هم در نیاید که « اصفهان هوا ندارد!»