از به اشتراک گذاشتن تصاویر و ویدئوهای متعدد و خرج و مخارج میلیونی و هزینههای لاکچری آنها گرفته تا تفریحات و امکانات عجیبغریبی که داشتنش پول کلانی را میطلبد؛ هزینههایی مثل برگزاری جشن تولدهای لوکس و یونیک و آرایش و پیرایش و خرید اکسسواری و نگهداری پتها در پانسیونها و مهدکودکها و…! پانسیونها و مراکز نگهداری از پتها نیز این روزها و با افزایش گرایش افراد به داشتن پتهای خانگی برای خودشان بروبیایی به راهانداختهاند و با دریافت هزینههای گزاف به دارندگان پتهای خانگی خدمات مختلفی ارائه میکنند؛ مثلا اینکه برای آنها پارک و زمین چمن و شهربازی احداث کردهاند و ناهار و شام مخصوص در اختیارشان میگذارند و به قول خودشان حیوان را مورد ناز و نوازش هم قرار میدهند! در سایت یکی از پانسیونهای نگهداری از پتهای خانگی درباره خدمات و امکاناتی که به دارندگان پت ارائه میشود، نوشته شده: «انتخاب یک پانسیون سگ خوب برای سگهایی که بهاندازه اعضای خانواده ما عزیز و دوستداشتنی هستند، کار بسیار دشواری است؛ اما همیشه بهترینهایی نیز وجود دارند که میتوانند به بهترین نحو ممکن از حیوانات خانگی شما مراقبت کنند. در پانسیون {…} بهصورت شبانهروزی از سگها مراقبت ویژه میشود و هیچگونه مشکلی برای آنها به وجود نخواهد آمد و شما میتوانید با خیال راحت از مسافرت خود لذت ببرید و در هرلحظه که بخواهید میتوانید سگتان را ببینید و با او صحبت کنید. حتیالامکان سگها آزادانه در محل بازی و رفتوآمد میکنند و فقط شبها هنگام خواب به پارک مخصوص به خودشان میروند؛ مگر اینکه مشکل رفتاری یا ناسازگاری با سایر سگها داشته باشند که در این صورت مجبورند زمان بیشتری را در پارک بمانند. در این پانسیون ما هم بازی گروهی داریم وهم بازی فردی تا انرژی سگها بهطور کامل تخلیه شود. همچنین سگها از غذای خانگی تغذیه میشوند. وسایل بازی و رفاهی برای هر سگ بهطور جداگانه قرار داده خواهد شد؛ مثل تشک و ظرف آب و غذای اختصاصی برای هر سگ و انواع اسباببازیها مناسب برای نژادها و سنهای متفاوت از تولگی تا بلوغ. سگها در این پانسیون باهمجثههای خود بازی گروهی میکنند و نظارت 24 ساعته روی رفتار سگها وجود دارد. با این اوصاف شما میتوانید با خیال راحت از مسافرت خود لذت ببرید.»ارائه خدمات به پتها و هزینههای نگهداری آنها، اما در پانسیونها بنا به نژاد بزرگ یا کوچکبودن آنها متفاوت است و شرایط مختلفی را به همراه دارد؛ این موضوع را صاحب یکی از «کتداگ»های آنلاینی میگوید که سالهاست در این زمینه فعالیت میکند. او برای نگهداری چندروزه پت، پانسیونی را در اصفهان معرفی میکند که از جهاد کشاورزی مجوز دارد و بنا به گفتهاش تنها مرکزی در اصفهان است که مجوز دارد و زیرزمینی فعالیت نمیکند: «این پانسیون برای نگهداری سگ با مشتریهایش قرارداد میبندد و ازآنجاکه مجوز دارد؛ درصورتیکه مشکل احتمالی برای پت بهوجود آید، افراد میتوانند از آنها بهراحتی شکایت کنند.» این کارشناس، هزینه نگهداری روزانه یک سگ نژاد بزرگ در این پانسیون را بین 200 تا 250 هزار تومان میداند؛ اما «اگر مشتریها برای دو هفته یا بیشتر بخواهند سگشان را به این مرکز بسپارند، حتما هزینه نگهداری کاهش مییابد. به دلیل مجوزدار بودن این مرکز، امکانات فوقالعاده و استانداردی در اختیار پتها قرار میگیرد؛ مثل غذای باکیفیت و تازه و نظارت دقیق و داشتن پانسیون vip مجهز به دوربین آنلاین بهصورت ۲۴ ساعته بر روی تلفن همراه مشتریها. این درحالی است که در سایر مراکز زیرزمینی ممکن است چنین امکاناتی به پتها ارائه نشود و به همین دلیل نیز احتمال دارد، مشکلاتی برای آنها به وجود آید.» تمایل به داشتن سگ و گاهی جایگزینکردن آن بهجای فرزند، این روزها افزایشیافته است؛ بهطوریکه علاوه بر شلوغبودن پانسیونها و مراکز نگهداری سگ، سگگردانی در خیابانها و محلهها و اماکن عمومی شهر بهشدت رواج یافته است. پیر و جوان یا زن و مرد هم ندارد؛ بلکه این روزها افراد زیادی از طبقات اجتماعی و اقتصادی مختلفی دیده میشوند که تمایل به داشتن سگ و سگگردانی دارند؛ کافی است چندساعتی در خیابانها و پارکهای شهر قدم بزنید تا انبوهی از این افراد را مشاهده کنید؛ آدمهایی که صندلی جلوی خود را به پت خانگیشان اختصاص دادهاند یا قلاده بهدست در خیابانها و پارکها تردد میکنند؛ بدون اینکه به اخطارها و هشدارهای پلیس یا ممنوعیت سگگردانی در پارکها و سایر امکان عمومی و همچنین ایجاد مزاحمت برای سایر مردم توجه داشته باشند؛ مزاحمتهایی از قبیل سروصدا و ترس و واهمه افراد از مواجهه با حیوانات خانگی و عدم رعایت برخی از مسائل بهداشتی از سوی دارندگان این حیوانات که صدای اعتراض خیلیها را درآورده است و اما تاکنون راه بهجایی نبرده؛ چراکه به گفته آرش دولتشاهی، وکیل پایهیک دادگستری قانون مشخصی در رابطه با نگهداری حیوانات خانگی وجود ندارد. آنطور که او به «جام جم آنلاین» گفته است: «در ماده ۳ آییننامه اجرایی قانون تملک آپارتمانها آمده است که همه شرکای یک ساختمان مجازند از فضای مشترک ساختمان استفاده کنند؛ اما اگر نگهداری حیوانات باعث آزار همسایگان شود، میتوانند از صاحب حیوانخانگی شکایت کنند. در قانون دیگری که به بهداشت عمومی اشاره دارد، درصورتیکه فضولات حیوانی در فضای عمومی سلامت جامعه را به خطر بیندازد، باید با او برخورد شود. دولتشاهی تأکید میکند که همه این قوانین کلی است و هیچکدام از آنها بهصورت جزئی نمیگویند فردی که سگگردانی میکند و آزار و اذیتی دارد یا بهداشتعمومی را به خطر میاندازند، باید چگونه با او برخورد شود.»
طرحهایی که راه بهجایی نبرد!
سگگردانی و رواج این پدیده در سالهای اخیر و ایجاد برخی از ناهنجاریها در جامعه بهواسطه این مسئله، باعث شد تا در اردیبهشت 1390، مجلسیها به این موضوع ورود کنند و به دنبال طرحی برای ممنوعیت داشتن سگ و حتی جریمه صاحبان سگ باشند. این طرح اما بهجایی نرسید. اما حالا بهتازگی مجتبی ذوالنور، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس در گفتوگو با رسانهها از پیگیری طرح صیانت از حقوق عامه در برابر حیوانهای خطرناک در کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس خبر داده است: «جلسههای متعدد کمیسیون حقوقی و قضایی با حضور دستگاههایی از جمله سازمان بهزیستی، دامپزشکی، نیروی انتظامی، وزارت اطلاعات، سپاه، وزارت کشور، شورای شهر و شهرداری و سمنها برگزار شده است؛ پس از بررسیهای فراوان، مجموع این طرح بهاتفاق آرا در کمیسیون به تصویب رسید. در این طرح متقاضیان نگهداری سگ، علاوه بر تقاضای مجوز، باید هزینههای نگهداری و مسئولیت آن را بپذیرند. رهاسازی تولههای حیوانات خطرناک برای صاحبان آنها مجازات به دنبال خواهد داشت. تولید و تکثیر سگ ممنوع است؛ اما اگر کسانی بخواهند سگهایی که امکان نگهداری آنها را ندارند، صادر کنند، نهتنها مانعی ندارد، بلکه حمایت خواهیم کرد.» سگگردانی در اماکن عمومی و خیابانها و محلههای شهر (بهویژه بالای شهر) این روزها به پدیده رایجی تبدیلشده است؛ زنان و مردانی که شاید خیلی از آنها آگاهی چندانی از شیوه و نوع زیست پتهای خانگیشان ندارند؛ اما صرفا به دلیل چشم و همچشمی یا پر کردن تنهایی یا پیروی از مُد، به این پدیده اقبال نشان میدهند. مریم کریمی، جامعهشناس در گفتوگو با «اصفهانزیبا» چرایی رواج پدیده سگگردانی را اینگونه تشریح میکند: «انسانها به تعاملات اجتماعی و برقراری ارتباط با یکدیگر و دریافت محبت از هم نیاز دارند؛ این درحالی است که زندگی ماشینی و مدرن و تغییر سبک زندگی و مشغلههای بسیار افراد باعث شده است تا آنها دیگر مثل گذشته نتوانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند و از حال و احوال هم باخبر شوند؛ هرچند فضای مجازی با امکاناتی که در اختیار دارد، تا حدودی برقراری ارتباط و تعامل با دیگران را آسان کرده است؛ اما مسلما این فضا نمیتواند احساس صمیمت و نزدیکی را بین افراد به وجود آورد؛ بنابراین انسان، ناچار به جبران این کمبود محبت و عاطفه به شیوههای مختلف است؛ روشهایی که شاید یکی از آسانترین و در دسترسترین آن، ارتباطگرفتن با حیواناتی ازجمله سگ است که نماد وفاداری است؛ هرچند این حیوان، عقل و شعوری بهاندازه انسان ندارد؛ اما بههرحال، بهراحتی با آدمها ارتباط برقرار میکند و با انسان خو میگیرد. در این میان، انسانها بهویژه آنهایی که پیشازاین تجربه ناموفقی در ارتباطات انسانی خود داشتهاند، به دلیل ترس از تکرار دوباره آن تجربه، ترجیح میدهند با حیوانات دمخور شوند تا مبادا مشکلی برایشان پیش نیاید. از سوی دیگر نیز برخی این حیوانات را جایگزین فرزند میکنند؛ چراکه بعضی از افراد تمایل به فرزند داشتن ندارند و برخی دیگر نیز به لحاظ اجتماعی و اقتصادی توان فرزندآوری ندارند. به همین دلیل نیز ترجیح میدهند بهجای داشتن فرزند، سرپرستی یک حیوان خانگی را به عهده بگیرند. باید توجه داشت که معمولا ارتباط بین انسان و حیوانات عمیق است و احساسات و عواطف نیز در آن نقش مهمی را ایفا میکند.»
تبعات سگگردانی!
پدیده سگگردانی و تبلیغ داشتن پتهای خانگی از سوی سلبریتیها و اینفلوئنسرهای اینستاگرامی، روزبهروز بیشتر میشود و فضای مجازی را به انحصار خود درمیآورد؛ پدیدهایی که به نظر میرسد این روزها به مُد تبدیل شده است. کریمی میگوید: «طبقات بالای جامعه برای متمایزکردن خود از باقی طبقات، سبک جدیدی از زندگی را انتخاب میکنند؛ مثلا زمانی داشتن پت خانگی متعلق به افراد دارای پایگاه اجتماعی و اقتصادی بالا بود. به مرور زمان، طبقات متوسط و پایینتر نیز به این پدیده گرایش پیدا کردند و آنها نیز این سبک زندگی را انتخاب کردند. در این میان، اما طبقات بالا دوباره برای متمایزکردن خود از بقیه، الگوها و سبکهای جدیدی را ارائه دادند؛ مثلا برگزاری جشنتولدهای لاکچری برای پتهای خانگی و… . درواقع این چرخه همچنان هم ادامه خواهد داشت؛ فارغ از اینکه انتخاب چنین الگوهایی میتواند به خود حیوان نیز لطمه وارد کند.» ازنظر این جامعهشناس، سگگردانی پیامدهایی هم دارد؛ تبعاتی مثلاینکه «نگهداری از پت در جامعهای که خیلیها با این پدیده مخالف هستند، میتواند باعث افزایش فاصله اجتماعی و کاهش ارتباطات شود؛ برای مثال، ممکن است خیلیها تمایلی به رفتوآمد یا معاشرت با صاحبان حیوانات خانگی نداشته باشند و به همین دلیل هم با آنها قطع ارتباط کنند.»