در گیرودار همه‌گیری ویروس

مدتی بود که ویروس کووید19 در حال خاموش‌شدن بود و روزبه‌روز تعداد مبتلایان کمتر و کمتر می‌شد؛ حالا اما مجدد ویروس جهش‌یافته و در حال شکار است؛ تا حدی که نگرانی‌های زیادی را برای مردم و خانواده‌ها ایجاد کرده است؛ ازاین‌رو تصمیم گرفتیم توضیح‌هایی را در این زمینه از دکتر مرتضی پوراحمد، متخصص بیماری‌های عفونی و عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم‌پزشکی اصفهان، جویا شویم.
 
این از خصوصیات تمام ویروس‌ها و ازجمله ویروس کووید19 است که در طول زمان دچار دگرگونی می‌شوند. البته خیلی از این تغییرها موجب دگرگونی واضح و چشمگیر در ویروس نمی‌شود؛ اما در بعضی مواقع می‌تواند باعث بعضی از تغییرات رفتار ویروس شود؛ مثلا می‌توان این تغییر را در سرایت ویروس یا شدت بیماری و حتی پاسخ بیماری به درمان دید.اما در هفته اخیر تعداد مبتلایان به کووید زیاد شد؛ به‌طوری‌که 18درصد نسبت به هفته قبل افزایش داشت؛ البته تعداد مرگ ناشی از این بیماری زیاد نشده است. به‌هرحال آخرین پیک بیماری در بهار امسال (1401) به اتمام رسید و اکنون به نظر می‌رسد در حال واردشدن به پیک هفتم هستیم.
عامل بیماری
در حال حاضر به نظر می‌رسد عامل عفونت‌های فعلی همان‌ گونه امیکرون است و زیر گونه BA5 را شامل می‌شود. بقیه ناشی از سایر زیرگونه‌هاست که رو به ازدیاد است؛ البته این موضوع می‌تواند بر تشخیص آزمایشگاهی و گزارش‌های منفی کاذب آزمایش تأثیرگذار باشد؛ بنابراین شاید نتوانیم به پاسخ آزمایش‌های انجام‌شده اعتماد کنیم.
انتقال بیماری
در امیکرون بیماری راحت‌تر از سایر واریانت‌های ویروس اتفاق می‌افتد؛ حتی گفته می‌شود ویروس امیکرون صرف‌نظر از هر تعداد واکسن تزریق‌شده به‌راحتی بین افراد پخش می‌شود و دیگران را گرفتار می‌کند. ازطرفی، در امیکرون حتی بیمارانی که علائم بیماری را به‌طور واضح ندارند، می‌توانند ویروس را به دیگران سرایت دهند و این مورد مهم است.
بروز علائم
معمولا دو تا 14 روز بعد از تماس علائم ممکن است بروز کند که از خفیف تا بسیار شدید متغیر است. این علائم شامل تب و لرز، درد بدن، سرفه، سردرد، گلودرد و گرفتگی بینی، ازدست‌دادن حس چشایی و بویایی، خستگی و تنگی نفس است. ازطرفی، بیماران ممکن است علائم گوارشی نیز پیدا کنند که شامل تهوع و استفراغ و گاهی اسهال نیز است؛ البته شدت این علائم و بروز انواع آن در بیماران مختلف، متفاوت است و به بعضی از فاکتورها ازجمله واکسیناسیون، بیماری‌های زمینه‌ای، سن و ابتلای قبلی به کووید وابسته است.
علائم بیماری شدید و جدی
 خوشبختانه در امیکرون کمتر علائم به‌صورت شدید و جدی ایجاد می‌شود؛ معمولا بیماری به‌صورت خفیف و سرماخوردگی خود را نشان می‌دهد که بعد از چند روز بهبودی حاصل می‌شود؛ اگرچه در بعضی موارد بیماری جدی، درگیری دستگاه تنفس، نیاز به بستری و حتی گاها مرگ ناشی از این ویروس نیز در بیماران گزارش شده است؛ اما ازآنجایی‌که تعداد افراد مبتلا به‌صورت انفجاری و بسیار بالاست، حتی اگر نسبت کمی از بیماران هم نیاز به بستری و مراقبت‌های ویژه پیدا کنند، با توجه به حجم بالای ابتلا، بیمارستان‌ها و مراکز درمانی اشباع می‌شوند.
درمان بیماری
امروزه پزشکان بر اساس دستورالعمل‌های موجود که تحت‌نظر وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی تدوین می‌شود، به درمان بیماران می‌پردازند. در بسیاری از موارد درمان بیماران مثل درمان سرماخوردگی و به‌نوعی حمایتی است تا دوره بیماری طی شود و بیمار به بهبودی برسد؛ اما در بعضی از موارد ممکن است پزشک بر اساس شرایط بیمار، داروهای دیگر نیز تجویز کند که البته از بیماری به بیمار دیگر متفاوت است. نکته مهم اینکه ممکن است حتی بیماری در یک فرد سالم علامت واضحی ایجاد نکند؛ اما همین فرد می‌تواند بیماری را به فرد سالمند یا بیمار دارای مشکل زمینه‌ای منتقل کند و چه‌بسا باعث مرگ آن فرد شود؛ لذا توصیه جدی به رعایت پروتکل‌های بهداشتی مثل استفاده از ماسک، استفاده بجا از ضدعفونی‌کننده‌های دست و تزریق به‌موقع دوزهای اضافی و یادآور واکسن می‌شود. تقویت سیستم ایمنی نیز نقش مهمی در پیشگیری و درمان بیماری دارد.