فشارهای آمریکا و تحریمهای حداکثری علیه ایران بر سر جای خود همچنان باقی است و ایالاتمتحده مرتب از افزایش این فشارها سخن میگوید و در ادامه مطالبات یکجانبهاش، از ایران میخواهد بهسرعت تصمیم خود را بگیرد؛ چراکه زمان محدود است. در مقابل، ایران نیز معتقد است که نزدیک یا دوربودن از توافق مرتبط با تصمیم سیاسی دولت آمریکاست و این دولت واشنگتن است که باید تصمیم سیاسی خود را بگیرد؛آنچه سخـنگــوی وزارت امور خــارجه کشورمان نیز در آخرین نشست خبری خود به آن اشاره کرد و گفت: «دولت نه شتابزده هرتــوافقی را در زمینــه احیــای بــرجــام میپذیرد و نه و در این زمینه احساسی عمل میکند.» ناصر کنعانی افزود: «ایران به روند مذاکرات بهعنوان یک انتخاب جدی ملتزم و پایبند است و این مسیر را تا زمان رسیدن به یک توافق خوب قوی و پایدار ادامه خواهد داد و ما به این مسیر ملتزم هستیم.» او با تأکید بر اینکـه رونــد گفــتوگـوهــا از طــریق کانالهای ارتباطی ادامه دارد، افزود: «ما علاقهمند هستیم که در آیندهای نزدیک این توافق شکل بگیرد؛ ولی در این روند احساسی عمل نمیکنیم. ما تاکنون انعطافهای زیادی داشتهایم. ابتکارات سازنده مختلفی ازسوی ایــران مطــرحشــده اســت و معتقــدیــم که اگــر آمریکاییها بهاندازه ایران ســازنده و با حســننیــت عمــل کنــنــد و به ابتکارات مثبت ایران واکنش مناسب و مثبت نشان دهند به توافق نزدیکیم.»در این فضای بلاتکلیف برای تعیین دور جدید مذاکرات ایران با کشورهای 1+4 و آمریکا، روز شنبه نیز رئیسجمهور کشورمان در گفتوگوی تلفنی دوساعته با همتـــای فـــرانسوی خــود، از رونــد مذاکرات برجام و چالشهای آن گفت؛صحبـــتهـــایــی کـــه در آن آیــتالله سیدابراهیم رئیسی از اقدامات و مواضع غیرسازنده آمریکا و کشورهای اروپایی ازجملــه صــدور قطــعنامــه در آژانــس بینالمللی انرژی اتمی انتقاد کرد و آن را اقدامی بحرانساز و با هدف ایجاد فشار علیه ملت ایران که موجب ضربهزدن به اعتماد سیاسی شده است، دانست. او همچنین تصریح کرده است که جمهوری اسلامی ایران حصول توافق را در گرو حلوفصل کامل مسائل پادمانی و ارائه تضمینهای لازم ازجمله در قبال استمرار پایبندی معتبر طرفها به توافق و تأمین منافع اقتصادی ملت ایران میداند. در ادامه، مکرون نیز از آیتالله رئیسی خواسته برای دستیابی به توافق و بازگشت به اجرای تعهدات ایران ذیل توافق هستهای ۲۰۱۵، انتخاب روشنی داشته باشد. در پی این تماس، مکرون در قالب بیانیهای اعلام کرد با اینکه از پیشرفتنکردن مذاکرات احیای برجام ابراز ناامیدی کرده؛ اما معتقد است که ازنظر او احیای توافق هستهای با ایران هنوز ممکن است. در این بیانیه آمد که رئیسجمهور فرانسه پس از صحبت با رئیسجمهور کشورمان متقاعد شده که چنین نتیجهای هنوز امکانپذیر است؛ اما باید هرچهزودتر انجام شود.پس از گفتوگوی تلفنی رؤسایجمهور ایران و فرانسه، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا نیز در یک کنفرانس خبری و در پاسخ به این سؤال که آیــا پس از گفــتوگــوی تلفنــی اخیـــر رئیسجمهور فرانسه با رئیسجمهور ایران انتظار اقدامات تازهای در زمینه مذاکرات احیای توافق هستهای میان
آمــریکا و ایران میرود یـــا نه، گفــت: «گفتنــش بــرایم سخــت است؛ چــون واقعیت این است که این بر عهده ایران است که پیش بیاید و نشان بدهد که آماده همکاری سازنده و صرفنظر کردن از مسائل غیرمرتبط و فرعی و مذاکره با حسن نیت درباره توافقی است که مدتی میشود روی میز بوده است.» ند پرایس در ادامه افزود: «کاخ الیزه بیانیهای منتشر کرد که نشان میداد مکرون دقیقا همان پیام ما را که بهطور غیرمستقیم به ایران دادهایم و علنا هم آن را گفتهایم، منتقل کرده است؛ اینکه ما آمادهایم بهطور دوجانبه به برجام (توافق هستهای) بازگردیم؛ البته دوجانبه یعنی این کار مثل یک خیابان دوطرفه است. ما هنوز و حداقل تابهحال ندیدهایم که ایرانیها نشان داده باشند آماده انجام دادن این کار هستند.»
آمریکا بهدنبال توافق نیست
همزمان با بیان این اظهارات از سوی مقامات دوطرف ایران و آمریکا و همچنین دیگر طرفین مذاکرات برجام طی روزهای اخیر، برخی کارشناسان و تحلیلگران بینالملل نیز از پایان برجام سخن گفتهاند و معتقدند طرفهای مذاکرهکننده با اینکه مطمئناند تا از مواضع خود کوتاه نیــاینـد، شرایط کنونی مذاکرات برجام بدون کوچکترین تغییری ادامه خواهد یافت و بهنوعی میتوان گفت برجام به پایان خط
رسیده است؛ فضایی که البته هیچکدام از کشورهای 1+ 4، آمریکا و حتی ایران نیز حاضر به قبول آن نیست و مذاکرات برجام همچنان در قالب صحبتهای رسانهها از سوی مقامات این کشورها ادامه دارد. امیرعلی ابوالفتح، کارشناس مسائل آمریکا با اشاره به این موضوع در گفتوگو با ایسنا میگوید: «معتقدم هیچیک از طرفها حاضر به اعلام پایان برجام یا بینتیجه بودن مذاکرات نیستند؛ چرا که هیچکس برنامهای برای بعد از آن ندارند.» ابوالفتح میافزاید: «تصور نمیکنم اتفاق خاصی افتاده باشد. تشدید فشارهای آمریکا و کشورهای اروپایی برای اتخاذ تصمیم ازسوی ایران همچنان ادامه دارد و موضع ایران نیز مشخص است.» او ادامه میدهد: «حتی اگر مذاکرات احیای برجام به نتیجهای هم نرسد، باز هم کسی حاضر نیست پایان برجام را اعلام کند؛چرا که مرگ برجام یعنی باید برنامه “ب” داشته باشند و معتقدم هیچیک از طرفها این برنامه را ندارند. پس برای اینکه به مرحله بنبست نرسند کجدار و مریز طی میکنند.» این کارشناس مسائل آمریکا اظهار کرد: «آمریکا و کشورهای اروپایی از اواخر ۲۰۲۱ میگفتند زمان در حال اتمام است؛ اما این رویه دیگر برداشته شده است. معتقدم مذاکرات ادامهدار خواهد بود. اگر ایران بتواند نفتش را بفروشد و روسیه نیز به این سیاست ایران کمک کند، دلیلی ندارد ایران خود را در استیصال قرار دهد. از سویی در آمریکا هم دنبال توافق نیستند و همه دموکراتها و جمهوریخواهان میگویند توافق نکنید. جمهوریخواهان گفتهاند روزی که وارد کاخ سفید شوند همهچیز را برمیگردانند که اگر بازگشتی به برجام انجام شود حتما آن را دوباره برهم میزنند. از سویی دموکراتها هم چندان دولت بایدن را به سمت اجرای برجام سوق نمیدهند. بهطورکلی در آمریکا هم دنبال توافق نیستند؛ اما کسی هم نمیگوید توافق نکنیم.»ابوالفتح همچنین درباره تلاش آمریکا برای مقصر نشاندادن ایران و انحراف افکار عمومی درباره عامل ایجاد شرایط فعلی اظهار کرد: «آنها چهار سال است که ایران را بهعنوان مقصر معرفی میکنند. جامعه جهانی ۲۰۱۴ با الان خیلی فرق کرده است. همکاری روسیه و آمریکا در سال 2014 زیاد بود. ایران به هر دلیلی روسیه و چین را نمیتوانست قانع کند تا با او همراه شوند؛ اما در حال حاضر که روسیه و آمریکا شاخبهشاخ هم هستند، روسیه کنار ایران ایستاده است. از سوی دیگر، آنها اگر میتوانستند این مسئله ایران را با اسنپ بک و بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل حل میکردند؛ اما میدانند که بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل در شرایطی که تحریمهای آمریکا بزرگتر و جدیتر از آنهاست، بیفایده است.»