علی فتوحی، مدیرکل انتقال خون استان اصفهان، در جمع خبرنگاران با اشاره به تأثیر کرونا بر کاهش اهدای خون گفت: اهدای خون در این مدت حدود 30درصد در دنیا و زیر 10درصد در ایران و زیر 8درصد در اصفهان با ریزش مواجه شد؛ هرچند پس از سپریشدن پیک اول و دوم کرونا این میزان کمبود جبران شد. دربرخی از اوقات (مثل فصلهای گرم یا سرد سال) همچنان با مشکل روبهرو میشویم که با انتشار فراخوان ،سعی میکنیم این مسئله را حل کنیم.
مدیرکل انتقال خون استان اصفهان با اشاره به اینکه اصفهان در زمینه اهدای خون در کشور در رتبههای سوم و چهارم قرار دارد، بیان کرد: در دوران شیوع کرونا هم این استان، رتبههای دوم و سوم اهدای خون را داشت.فتوحی با اشاره به استفاده از پلاسمای بیماران بهبودیافته کرونایی بهمنظور درمان سایر بیماران مبتلا به کووید 19 افزود: در برههای پلاسمادرمانی نقش مهمی در درمان بیماران مبتلا به کووید 19 داشت و اصفهان نیز جزو اولین استانهایی بود که کارآزمایی بالینی در آن انجام شد و بیشترین تولید پلاسما پس از قم و تهران را به خود اختصاص داد. پلاسما یکی از فراوردههای خونی نوین است؛البته وزارت بهداشت این درمان را حذف کرد؛ درحالیکه در سایر کشورها این درمان تابع محدودیتها و شرایط خاص است و همچنان ادامه دارد.
جامعه زنان 3درصداهداکنندگان خون
مــدیــرکل انــتــقــال خون استان اصفهان با اشاره به کاهش رغبت اهدای خون در جوانان بیان کرد: در سالهای گذشته بیشترین اهداکنندگان خون بین ۲۵ تا ۴۵ سال بودند؛ درحالیکه اکنون اهداکنندگان در سنین بالاتر قرار دارند و این مسئله نشاندهنده کاهش اهدا کنندگان جوان است.او ادامه داد: افراد تا 65 سال قادر به اهدای خون هستند؛ همچنین زنان سه بار و مردان چهار بار در سال میتوانند خون اهدا کنند. درحال حاضر دو پایگاه انتقال خون در قالب تیمهای سیار، فعالیت میکنند.به گفته فتوحی، زنان تنها 3درصد از اهدا کنندگان را تشکیل میدهند؛ درحالیکه در برخی از کشورها یا حتی استانهای دیگر، نرخ اهداکنندگان زن به 30 درصد میرسد. شاید یکی از علتهای مراجعهنکردن زنان برای اهدای خون، نبود پایگاههای کافی و در دسترس است؛ درحالیکه در تهران، زمانی که طرح اهدای خون محلهها راهاندازی شد، این موضوع تأثیر بسزایی بر افزایش تعداد اهداکنندگان زن داشت؛همچنین شرایط فیزیولوژیکی زنان نیز یکی دیگر از عوامل مؤثر بر کاهش مشارکت آنها در اهدای خون است؛ البته تمهیدهایی برای همه افراد اندیشیده شده است و در هر شرایطی از خانمها تست «سیبیسی» گرفته میشود و با تجویز قرص برای آنها، سعی میشود آهن ازدسترفته بدنشان جبران شود.او با اشاره به اینکه صرفا تأمینکننده خون برای اصفهان نیستیم و کاری علمی انجام میدهیم،خاطرنشان کرد: مراجعهکنندگان از استانهای دیگر نیز در بیمارستانهای اصفهان حضور دارند. مدیرکل انتقال خون استان اصفهان با اشاره به اینکه دریافت خون از افراد دارای خالکوبی یا تتو، ریسک بالایی دارد، بیان کرد: این افراد پس از یک سال از انجام تتو یا خالکوبی امکان اهدای خون دارند؛ علاوه بر این، اتباع خارجی نیز معمولا امکان اهدای خون ندارند؛ به غیر از یک سری از اتباع که دارای شرایط خاص هستند.
تالاسمیها دریافتکننده 20درصد فراوردههای خونی
به گفته او، حداقل ۲۰درصد از فراوردههای خونی را بیماران مبتلا به تالاسمی دریافت میکنند؛ بنابراین درصورتیکه به اندازه یک ساعت کاستی در کار سازمان انتقال خون صورت گیرد، این بیماران با مشکلاتی جدی روبهرو میشوند.در ادامه این نشست، عیسی جوادی، معاون فنی سازمان انتقال خون استان اصفهان، با بیان اینکه ماجرای فروش خون از زمان فعالیت سازمان انتقال خون به اتمام رسید، اظهار کرد: همه اهداکنندگان خون داوطلبانه این کار را انجام میدهند و هیچ اجباری ندارند؛ بنابراین خون دریافتشده از سلامت برخوردار است.او با بیان اینکه در سال گذشته حدود 260 هزار و 974 واحد فراورده خونی در بیمارستانها توزیع شده است، تصریح کرد: بیشترین مصرف فراوردههای خونی مربوط به بیمارستانهای حضرت سیدالشهدا(ع)، الزهرا، شهید بهشتی کاشان، شهید چمران و بیمارستان میلاد بوده است. طی سال گذشته ۱۶۵ هزار و ۹۴ نفر در استان اصفهان برای اهدای خون مراجعه کردند که از این تعداد ۱۳۳ هزار و ۹۴۱ نفر موفق به اهدای خون شدند. در سال جاری ۵۷ هزار و ۶۷۷ مراجعه صورت گرفته است که از این تعداد ۴۶ هزار و ۵۳۰ نفر موفق به اهدای خون شدند.به گفته جوادی، میزان تقاضای بیمارستانها برای دریافت فراوردههای خونی سالانه افزایش پیدا میکند که ازجمله دلایل این موضوع میتوان به افزایش تعداد تخت بیمارستانها و راهاندازی بخشها یا بیمارستانهای جدید و تبدیل تختهای غیر مصرف کننده خون به تختهای مصرف کننده خون و افزایش جمعیت و مراجعه برخی از بیماران به اصفهان اشاره کرد.او بیان کرد: آمار اهداکنندگان خون جوان و باراولیها با کاهش زیادی مواجه شده است.محمدرضا جابری، مسئول پخش خون انتقال خون استان اصفهان نیز با بیان اینکه خونهای نادر، خونهایی است که شیوع آنها یک در پنجهزار است، تصریح کرد: شاید یکی از معروفترین این گروههای خونی Oبمبئی است که برای اولین بار آن را در بمبئی شناسایی کردند و شیوع آن در این شهر زیاد است. این افراد حتما باید از افرادی با همین گروه خونی، خون دریافت کنند.مسئول پخش خون انتقال خون استان اصفهان بیان کرد: پس از دریافت خون از اهدا کنندگان، گلبولهای قرمز جدا میشود. به طور معمول میتوان از یک واحد خونی که اهداکننده اهدا میکند، یک واحد پلاکت تهیه کرد که باید در دمای 20 تا 24 درجه سانتیگراد و به مدت سه تا پنج روز نگهداری شود؛ همچنین از این خون، گلبول قرمز نیز تهیه میشود که آن هم بسته به نوع خود 35 تا 40 روز قابل نگهداری است؛ پلاسما نیز یکی دیگر از فراوردههای خونی است که بهصورت منجمد تا دو سال میتوان نگه داشت.به گفته او، اگر فرد دارای گروه خونی نادر خون اهدا کند، در این صورت بعد از 42 روز این گروه خون از بین میرود؛ اما روشی به نام انجماد خون برای نگهداری آن وجود دارد که صرفا در انتقال خون تهران از آن استفاده میشود؛ به همین دلیل اگر در استان اصفهان خون نادری اهدا شود، به تهران ارسال میشود و پس از انجماد به مدت 10 سال قابل نگهداری است و به استانهای مختلف ارسال میشود.