این مذاکرات بدون حضور مدیران سیاسی سهکشور اروپایی و بهنوعی میان ایران و آمریکا با محوریت گفتوگو در رابطه با مسائل پادمانی میان ایران و آژانس به همراه دوموضوع رفع تحریمها علیه ایران و تضمین عدمخروج یکجانبه آمریکا انجام شد و با اینکه برخی طرفهای مذاکرهکننده نسبت به نتایج آن خوشبین هستنــد و احیــای بــرجــام و تــوافــق را نــزدیک میدانـنـد؛ امــا بـه گفتــه مسئـول سیــاســت خــارجــی اتحــادیــه اروپا این تصمیـمی سیــاسی است و پـایتخـتها باید درخصوص آن تصمیمگیری کنند؛شـرایــطی کــه نشــان مــیدهـد ایــن دور مذاکرات نیز همچون دورههای گذشته و البته بهدلیل روایتهای متفاوت از نتایج آن همچنان در هالهای از ابهام قــرار دارد و بــــازهــم نمــیتـــوان هیــچ چشماندازی برای آن متصور شد. با پایان گفتوگوهای اخیر در وین اخباری مبنی بر آمادهشدن متن نهایی نحــوه بــازگشــت آمــریکــا به بــرجــام در رسانــههــای غــربی منتشر شد. میخائیل اولیانوف، مذاکرهکننده ارشد روسیــــه همچنـیــن شـــب دوشنــبــه بــا پــایــانیــافتــن مــذاکــرات دربــاره طـرح پیشنهادی اتحادیه اروپا برای احیای تـــــوافــــــق هستــــهای اعــــــلام کــــــرد: «همــاهنــگکنــنـــده اتحـــادیـــه اروپـــا متنهای پیشنویس احیای برجام را میــان مــذاکــرهکنندگان توزیع کرد. مشارکتکنندگان در مذاکرات وین حالا باید تصمیم بگیرند که آیا این طرح قابلقبول است یا نه. اگر مخالفتی صورت نگیرد، توافق هستهای احیا خواهد شد.» این خبر همچنین در توییتر رسمی خبرگزاری فرانسه و به نقل از یکمقام اروپایی منتشر شد. این مسئول در اروپــا گفـت که اتحـادیــه اروپــا «متن نهـایــی» مذاکرات هستهای با ایران را به طرفهای مذاکره ارائه داده است؛ اخباری که پسازآن یک مقام وزارت خارجه آمریکا از آمادگی این کشور برای نهاییسازی سریع توافق بر سر احیای برجام گفت. او اعلام کرد که واشنگتن آماده حصول سریع توافق بر سر احیای برجام است. ایـن اخبــار بهطــور ویــژه بــر نهــایــی و غیرقابلمذاکرهبودن متن مذکور تأکید داشته و ادعا میکند پیشنویس مذکور مبنای تصمیمگیری طرفهای گفتوگو است.اما ماجرای این متن به قولی نهایی چه بود؟ درواقع آنچه بهعنوان متن نهایی از جانب طرف غربی در رسانه مطرحشده، چند پیشنهاد انریکه مورا، مسئول هماهنگکننده برجام است که به طـرفهای درگیــر در مــذاکــرات ارائــــه کــــــرده و ایـــن پیشنهـــادهــــا را بههیچعنوان نمیتوان متن نهایی و غیرقابلمذاکره قلمداد کرد. یک مقام ارشد وزارت امور خارجه کشورمان نیز دراینباره خاطرنشان کرد: «با توجه به مباحث مطرحشده در روزهای گذشته، روز دوشنبه انریکه مورا چند ایده درباره بـــرخـــی مـــوضــوعهــای بــاقیمــانده به طرفها ارائه داد و ما بهمحض دریافت این ایدهها، پاسخ و ملاحظات اولیه خود را به ایشان منتقل کردیم؛ اما طبیعتا این موارد نیازمند بررسی جامع هستند و ما نظرها و ملاحظات تکمیلی خود را به هماهنگکننده و سایر طرفها منتقل خواهیم کرد.»جوزپ بورل نیز همزمان با انتشار این اخبار و پس از اعلام پایان این دور از مذاکرات و بازگشت هیئتها به پــایتخــتهایشــان بـــرای مشــورت و تصمیــمگیـــری در تــوییتــی نــوشــت که پایتختها هماکنون باید درخصوص متن نهـایی توافــق بر سر احیــای برجــام تصمیــمگیــری کنـنـد. او مدعی شد، طرفین از این مذاکرات و گفتوگوهای نزدیک میان ایران و آمریکا برای تنظیم و رسیدگی به برخی مشکلات باقیمانده در متن توافقی که او به هماهنگکننده توافق هستهای برجام در ۲۱ جولای ارائه کرده، استفاده کردهاند. بورل نوشت: «بر سر هر آنچه میتوانست مذاکره انجام گیرد، مذاکره شد و حال آنچه مذاکره شده، در متن نهایی قرار دارد. بااینحال پشت هر مشکل فنی یا پاراگرافی، یک تصمیم سیاسی قرار دارد که پایتختها باید درخصوص آنها تصمیمگیری کنند. اگر این پاسخها مثبت باشند، آنوقت میتوانیم توافق را امضا کنیم.» اظهاراتی که اولیانوف به آن واکنش نشان داد و در صفحه توییترش نوشت:«ایــن کلمـــات اتمــامحجــت بــهنظــر نمیآیند. تصمیمگیریها در پایتختهای طرفین برجام (توافق هستهای) گرفته میشود. آنها تصمیم میگیرند.»درعینحال برخی تحلیلگران بینالملل نیز همچون بورل، معتقدند که تنها از طریق یک توافق سیاسی برجام احیا خواهد شد. یک کارشناس ارشد مسائل بینالملل دراینباره به ایسنا میگوید که مسائل پادمانی بین ایران و آژانس از مهمترین موانع بر سر راه توافق است. کــوروش احمــدی معتقــد اســت: «تنهـا ایجاد رابطهای غیررسمی و عملی بین تعیین تکلیف مسائل پادمانی با آژانس از یکسو و نهاییکردن احیای برجام ازسوی دیگر، میتواند حلکننده مشکل باشد؛ در غیر این صورت، این مشکل میتواند آژانس را بهعنوان یکنهاد فنی و تخصصی که باید ازنظر سیاسی بیطرف باشد، از طریق توافق سیاسی بین تعدادی از کشورها به انجام یا عدم انجام کاری وادار کند.»
مذاکرات به مرحله جمعبندی نرسیده است
و اما نظر ایران درخصوص نتایج این دور از مذاکرات چیست و اعضای وزارت امور خارجه کشورمان دراینباره چه میگویند؟ برخی از مقامات وزارت امور خارجه پس از برگزاری گفتوگوها در وین و درباره احتمال آمادهشدن متن نهایی توافق، اعلام کردند که با توجه به ادامه بحثها درباره چند موضوع مهم باقیمانده، هنوز در مرحلهای قرار نداریم که از نهاییشدن متن سخن بگوییم؛ صحبتهایی که نشان میدهد ایران همچون آمریکا و طرفین اروپایی خود به نتایج این گفتوگوهای اخیر در وین نمینگرد و روی میزبودن متن نهایی برای توافق را تأیید نمیکند.یکی مقامات ارشد وزارت امور خارجه کشورمان در اینباره گفت که هیئت مذاکرهکننده جمهوری اسلامی ایران نظرات سازنده خود را باهدف پیشبرد مذاکرات بهطرف مقابل ارائه کرده است و نتیجه گفتوگوها به اراده طرف مقابل برای اتخاذ تصمیمات سیاسی لازم بستگی دارد. همچنان معتقدیم درصورتیکه تصمیمات مناسب طرف مقابل اتخاذ شود، میتوان بهسرعت مذاکرات را جمعبندی کرد؛ اما هنوز در این مرحله قرار نداریم. او دراینباره تأکید کرد: «در جریان این گفتوگوها ما مواضع خود را با طرفهای مقابل به اشتراک گذاشتیم و در برخی موضوعها نیز پیشرفتهای نسبی حاصل شد. از طرفی باتوجه به مباحث مطرحشده انریکه مورا چند ایده درباره برخی موضوعهای باقیمانده به طرفها ارائه داد و ما بهمحض دریافت این ایدهها، پاسخ و ملاحظات اولیه خود را به ایشان منتقل کردیم؛ اما طبیعتا این موارد نیازمند بررسی جامع هستند و ما نظرها و ملاحظات تکمیلی خود را به هماهنگکننده و سایر طرفها منتقل خواهیم کرد.» مشاور رسانهای تیم مذاکرهکننده ایران نیز دراینباره میگوید، گزارشها درباره جزئیات چیزی که پیشنهادشده صرفا گمانهزنی است. محمد مرندی مطرح کرد: «تیم مذاکرهکننده تا زمانی که متن حاصله با دقت در تهران مطالعه و بررسی نشود، نمیتواند درباره چیزی که تا الان بهدستآمده نظری ارائه دهد.» از سوی دیگر وزیر امور خارجه کشورمان نیز روز دوشنبه و در تماس تلفنی با جوزپ بورل با تأکید بر اینکه هیئت مذاکرهکننده ایرانی با اراده و جدیت برای دستیابی به توافق در وین حضور داشته و ایدههای سازندهای را برای حلوفصل موضوعهای باقیمانده ارائه داد، اظهار کرد: «دیدگاهها و ملاحظات جمهوری اسلامی ایران درباره ایدههای ارائــهشده از سوی انـریکـه مورا به او منتقل شده است و انتظار میرود همه طرفها برای دستیابی به متن نهایی توافق از خود اراده و جدیت نشان دهند.» حسین امیرعبداللهیان تصریح کرد که توافق نهایی باید تأمینکننده حقوق و منافع ملت ایران بوده و رفع پایدار مؤثر تحریمها را تضمین کند.