سحر خیز باش تا کامروا شوی

«سحرخیز باش تا کامروا باشی…»این ضرب‌المثل معروف را همه شنیده‌ایم و گویا از آن سرسری گذشته‌ایم؛ اما این یک واقعیت است. حال اگر به این مثل اعتقاد دارید، اما نمی‌دانید راهکار زود بیدار‌شدن چیست، بهتر است از صحبت‌ها و توصیه‌های دکتر  مجید ابراهیمی، روان‌شناس استفاده کنید. 

بیدارشدن من در دوران تحصیل سخت و عذاب‌آور بود. فرقی هم نمی‌کرد که شب چه زمان خوابیده باشم؛ کلا نمی‌توانستم صبح‌های زود بلند شوم؛ اما مدتی پیش مقاله‌ای را در اینترنت دیدم که نوشته بود افرادی که صبح زود از خواب بلند می‌شوند، آن را به صورت یک عادت برای خود تبدیل کرده‌اند و برای همین است که می‌توانند سحرخیز باشند و در اصل سحرخیزی یک مهارت نیست و کافی است آن را به صورت یک عادت روتین برای بدن خود تبدیل کنید و… همین موضوع باعث شد که به نکات مهمی دست یابم و برای شما هم بازگو کنم.
 
محیط خواب را برای بیداری مساعد کنید
جایی که در آن می‌خوابید و صبح قرار است در آن بیدار شوید، می‌تواند عاملی برای سحرخیزی باشد؛ هرچند این عامل در افراد مختلف متغیر است؛ اما مثلا داشتن یک اتاق خواب منظم و تمیز می‌تواند در سحرخیزی مؤثر باشد و نظم این اتاق سبب شود که شما احساس کنید سر زمانی که با خود قرار گذاشته‌اید، باید از خواب بیدار شوید.
 
به اندازه کافی بخوابید
این یکی از عوامل اصلی است که سبب می‌شود افراد با زود از خواب بیدار‌ شدن مشکل داشته باشند. در اصل داشتن خواب کافی، زودبیدار‌شدن از خواب را آسان‌تر می‌کند.
این بدان معنی است که باید کمی با خودتان برای رفتن به‌موقع به رختخواب جدال کرده و سعی کنید بر نگرانی از‌دست‌دادن ساعات انتهایی شب و بعضا نیمه‌شب پایان دهید. البته جای نگرانی هم نیست و می‌توانید این ساعات را با سحرخیزی در فردا صبح به‌دست آورید.
 
کارهای روز بعد را شب قبل مشخص کنید
نوشتن و یادداشت‌کردن کارهای مهمی که قرار است صبح، بعد از بیدار‌شدن از خواب انجام دهید، می‌تواند اراده شما را در سحرخیزی محکم‌تر کند. 
 
در رختخواب مطالعه نکنید
گذراندن چندین دقیقه در رختخواب و سعی در آرام‌کردن فکرتان و بدنتان، شما را متوجه می‌سازد که زمان خواب فرا‌رسیده است. با تمرین در این زمینه می‌توانید کم‌کم با ورود به رختخواب در کمتر از ۱۰ دقیقه به خواب بروید که البته هدف اصلی هم همین است. پرداختن به کارهای جنبی مثل کتاب‌خواندن و غیره بیشتر باعث به‌هم‌ریختگی فکر و طولانی‌شدن زمان فرورفتن به خواب خواهند شد.
 
‌بلافاصله قبل از خواب چیزی نخورید
اگر در فاصله‌ زمانی کمتر از دو ساعت به خوابیدن چیزی بخورید و بعد به رختخواب بروید، بدن شما درگیر هضم غذا خواهد بود و این امر می‌تواند در خواب شما اختلال ایجاد کند یا اصلا زمان به خواب رفتنتان را طولانی کند.
 
‌استرس را در خودتان از بین ببرید
استرس یکی از مواردی است که همیشه سبب کم‌خوابی می‌شود.شما می‌توانید استرس را با تمرینات ویژه‌ یوگا یا سعی بر کنترل نحوه‌ تنفس و سایر موارد قبل از رفتن به رختخواب کاهش دهید.
 
به خودتان جایزه بدهید
همیشه قرار نیست با این تفکر از خواب بیدار شوید که مثلا کلی کار دارید. می‌توانید برای خودتان در صورتی که زود از خواب بیدار شوید، مواردی را به عنوان جایزه تعیین کنید؛ مثلا دیدن یک برنامه تلویزیونی صبحگاهی مورد علاقه، خوردن صبحانه‌ای خاص یا خوردن یک بستنی در شروع صبح یا هر چیز دیگری که می‌تواند برای بیدار شدن و ترک سریع رختخواب در صبح زود به شما انگیزه بدهد.
 
نرمش‌های صبحگاهی انجام دهید
کمی نرمش یا ورزش خاص در شروع صبح می‌تواند بسیار مفید باشد و سبب گردش بهتر خون در بدن شود؛ شما را در شروع صبح شاداب‌تر کند تا در نهایت روزتان را به بهترین شکل ممکن شروع کنید.
 
‌برای بیدار‌شدن به خودتان دروغ نگویید
همیشه سعی کنید بلافاصله بعد از بیدار شدن، رختخواب خودتان را ترک کنید، اینکه مثلا ۱۰ یا ۲۰ دقیقه‌ دیگر از جایم بلند خواهم شد در حالی که بیدار شده‌اید، اصلا به شما کمکی نخواهد کرد و هرچه بیشتر زمانی که بیدار شده‌اید، در رختخواب بمانید، بدنتان تمایلش برای بازگشت به خواب عمیق بیشتر می‌شود.
 
با پنجره‌های باز یا تهویه مناسب بخوابید
هوای تازه برای همه‌ ما خوب است و سبب می‌شود تا خواب عمیق‌تر و آرام‌تری داشته باشیم؛ بنابراین از تهویه مناسب خود را برخوردار کنید.
 
با طلوع خورشید بیدار شوید
بیدار شدن با طلوع خورشید از نظر روان‌شناسی باعث می‌شود در شروع روز بسیار سرحال‌تر باشید و بدنتان نیز کم‌کم برای بیدار‌شدن در این زمان خاص تبدیل به ساعت می‌شود.
 
‌بر تمرین‌دادن بدن اصرار داشته باشید
سعی کنید همیشه رأس یک ساعت خاص از خواب بیدار شوید. بیدار‌شدن از خواب در یک ساعت خاص می‌تواند سبب ایجاد عادت برای بیداری در آن ساعت در بدن شود و فراموش نکنید سحرخیزی تنها یک عادت است.
 
از خانه بیرون بزنید
خروج از خانه در صبح زود و پیاده‌روی یا دویدن در این‌گونه ساعت‌ها بسیار لذت‌بخش است؛ به‌خصوص که شنیدن صداهای صبحگاهی و نور خورشید در این ساعت‌ها بدن را شاداب‌تر می‌کند و در عین حال تجربه‌ این شرایط می‌تواند انگیزه‌ای برای سحرخیزی در روزهای بعدی شود.
 
به بدن خود گوش دهید
بدن شما خیلی خوب می‌تواند احتیاجاتش را به شما اطلاع دهد.اگر هنگامی که صبح از خواب بیدار می‌شوید، هنوز احساس خستگی می‌کنید، سعی کنید شب‌ها زودتر به رختخواب بروید. بدن شما کم‌کم یک الگوی معین برای خوابیدن و بیدار شدن پیدا می‌کند و کاملا بر آن منطبق خواهد بود.
 
زنگ ساعت خود را تغییر دهید
اجازه ندهید هر روز با یک زنگ خاص و همیشگی بیدار شوید. علاوه بر اینکه چنین روندی برای خودتان خوشایند نخواهد بود، بعد از مدتی ممکن است نتوانید با صدای زنگ ساعتتان  بیدار شوید.
 
برای فردا صبح آماده باشید
سعی کنید چیزهایی که برای فردا صبح احتیاج دارید را شب قبل آماده کنید؛ مثلا کیف وسایلتان، لباس‌هایتان یا وسیله‌ خاصی که باید همراه داشته باشید و… در این شرایط دیگر نیازی ندارید در رختخواب به این موارد و آماده‌سازی آن‌ها فکر کنید.
 
با رادیو بیدار شوید
استفاده از رادیو به جای زنگ ساعت، علاوه بر تنوع، می‌تواند در بسیاری از افراد سبب ایجاد انگیزه در ترک رختخواب شود.
 
از ساعات اضافی صبح بهره ببرید
هدف از صبح زود بیدارشدن چیست؟ وقتی هر صبح زود از خواب بلند شوید، مسلما در شروع بسیاری از روزهایتان یکی دو ساعت وقت آزاد و اضافی خواهید داشت که مغزتان در آن هنگام از صبح شاداب‌ترین ساعات و آماده‌ترین ساعتش را می‌گذارند. می‌توانید از این ساعات استفاده‌ بسیار مفیدی بکنید و بهتر است برای این ساعات برنامه‌ خاصی داشته باشید. در غیر این صورت کم‌کم در سحرخیزی بی‌انگیزه می‌شوید.
 
قرارهای مهم خود را هنگام صبح بگذارید
داشتن قرارهای ملاقات مهم در صبح می‌تواند انگیزه‌ کافی به هر فردی برای بیدار شدن در صبح زود را بدهد.
 
برای خودتان شریک مشابه پیدا کنید
در برخی موارد بهتر است برای سحرخیز شدن با یکی مثل خودتان که دوست دارد سحرخیز باشد ولی فکر می‌کند نمی‌تواند، همراه شوید؛ در این شرایط اگر هر دو واقعا برای بیدارشدن در صبح زود تصمیم گرفته باشید، می‌توانید در استواری بر این تصمیم در یکدیگر مؤثر باشید.
 
به دیگران راجع به سحر‌خیزی خود بگویید
اجازه دهید همه‌ اطرافیانتان بدانند که شما صبح زود از خواب بیدار می‌شوید. اینکه وانمود کنید هنوز مثل گذشته هستید، باعث می‌شوید مثل گذشته شوید!
 
خواب‌های روزانه را ترک کنید
افرادی که در روز خواب حتی کوتاهی هم دارند، برای خواب شب مشکل دارند. سعی کنید اگر به این نوع از خواب عادت دارید، آن را به مرور ترک کنید؛ چون اختلال در خواب شب یکی از علل اصلی عدم بیدار شدن در ساعت دلخواه صبح است.