پژوهشها نشان میدهد که داشتن مکالمههای کاری یا چک کردن ایمیلهای مربوط به کار در خارج از ساعتهای اداری میتواند باعث فرسودگی، تنشهای روانی و نارضایتی شغلی و خانوادگی شود. بااینحال، بسیاری از ما هنوز هم خارج از محیط کار مشغول پاسخ دادن به پیامهای کاری هستیم! طبق آمارها، نزدیک به 76 درصد از کارمندان آمریکایی، خارج از ساعتهای اداری هم ایمیلهای کاریشان را چک میکنند. درواقع ارتباط داشتن با مدیر یا سایر کارمندان از طریق ایمیل یا پیام در خارج از ساعتهای اداری، برای بسیاری از مشاغل کاملاً عادی به نظر میرسد؛ اما دلیلش چیست؟!
دلیل اول: سهولت
شاید یکی از دلایلی که باعث میشود عادت بد کار کردن خارج از ساعتهای اداری رواج داشته باشد، سهولت آن است. تکنولوژی به ما اجازه میدهد که بهراحتی و در هر زمان و مکان به ایمیل و ابزارهای کاری دیگر دسترسی داشته باشیم. در بسیاری از مشاغل، مدیران و کارمندانشان از این امکانات تکنولوژی بهره بردهاند و انتظارهایی که درباره زمان انجام وظایف کاری دارند، بیشتر شده است. در طول همهگیری کرونا نیز بسیاری از کارفرمایان نهایت تلاش خود را کردند تا امکانات لازم برای دورکاری را در اختیار کارمندانشان قرار دهند. فارغ از مزایا و معایب آن، همین سهولت دسترسی به دیگران از راه دور میتواند یکی از دلایل اصلی رواج پیامها و ایمیلهای خارج از ساعتهای کاری باشد.
دلیل دوم: استانداردها و انتظارها
در بسیاری از مشاغل، ممکن است بهطور صریح یا تلویحی از کارمندان انتظار برود که همیشه در دسترس و هرزمانی درباره مسائل مربوط به کار پاسخگو باشند. شاید کارمندان احساس کنند که رئیسشان چنین انتظاری از آنها دارد یا اینکه چنین حسی را از همقطارانشان بگیرند. بهعلاوه، اگر افرادی که مایلاند ابعاد دیگر زندگیشان را هم وقف کار و حرفهشان کنند، ترفیع بگیرند (و درآمدشان افزایش پیدا کند)، این انتظار در بین کارمندان تقویت میشود. شاید برخی مدیران نیز (حتی بهطور ناخودآگاه) این طرز فکر را داشته باشند که اگر کارمندی خارج از ساعتهای اداری به ایمیلهای کاری و پیامهای آنها پاسخ بدهد، حتماً کارمند مسئولیتپذیرتری است و انگیزه و اشتیاق بیشتری برای کار کردن دارد.
دلیل سوم: بیتوجهی به یافتههای علمی
در سالهای اخیر از مزایای دورکاری، کار در خانه و برنامههای کاری منعطف بسیار شنیدهایم. مدیران و مشاوران شغلی نیز ادغام کردن زندگی کاری و غیرکاری و پایان دادن به برنامههای اداری قدیمی را ستودهاند. بهویژه از زمان همهگیری کرونا، هم کارمندان و هم کارفرمایان به دنبال سیاستها و ابزارهای جدیدی هستند که امکان دورکاری را برایشان فراهم میکند؛ اما موضوع بسیار مهمی که تقریباً هیچوقت به آن پرداخته نمیشود، ابعاد منفی و معایب این انعطاف در برنامههای کاری است. اگر به یافتههای علمی توجه بیشتری میشد و این برنامهها بر مبنای نتایج پژوهشهای دانشمندان سنجیده میشدند، شاید سیاستها و انتظارهای شغلی نیز با اکنون متفاوت میبود.
تغییر درراه است
تا زمانی که دسترسی آسان باشد و مدیران از کارمندان توقع داشته باشند که همیشه در دسترس باشند و به یافتههای علمی هم توجهی نشود، احتمالاً پیام دادن بعد از ساعت اداری هم ادامه خواهد داشت؛ اما به نظر میرسد که این شرایط تااندازهای در حال تغییر است. پژوهشهای علمی راه خود را به مجلههای غیردانشگاهی باز کردهاند و کارمندان هم هرروز بیشتر از روز قبل به دنبال مشاغلی هستند که علایق و سلامتی آنها را در اولویت قرار میدهند. حتی ممکن است در بریتانیا قانونی برای ممنوعیت ارسال ایمیل و پیام در خارج از ساعتهای اداری تصویب شود. به نظر میرسد که بعد از سالها پژوهش علمی، قرار است عواقب منفی ادغام زندگی کاری و غیرکاری بالاخره به رسمیت شناخته شود و عادتهای ما را تغییر دهد.
منبع: psychologytoday.com