گردش گردشگری در دستان نوآفرینان

با وجود تلاش‌هایی که در راستای فعال‌کردن ظرفیت‌های صنعت گردشگری صورت‌گرفته است، به نظر می‌رسد هنوز بسیاری از این ظرفیت‌ها دست‌نخورده و غیرفعال باقی‌مانده‌اند. در این میان، استارتاپ‌ها می‌توانند نقش مؤثری را در توسعه و رشد صنعت گردشگری ایفا کنند. ارتباط نزدیک گردشگری با حوزه‌های خدماتی نظیر اسکان، حمل‌ونقل و تغذیه، تنوع سرویس‌های قابل‌ارائه در آن را افزایش داده است و کارآفرینان با ایجاد ارتباط‌های نو یا ارائه راهکارهایی برای بهبود این ارتباط‌ها به این عرصه وارد شده‌اند. گسترش کسب‌وکارهای حوزه گردشگری در اصفهان که صاحب ظرفیت‌های گسترده‌ای در این بخش است، می‌تواند زمینه‌ای باشد تا کسب‌وکارهای مشابه فعال شوند و به رونق گردشگری کمک کنند؛ ازاین‌رو تصمیم گرفتیم به معرفی برخی  استارتاپ‌های گردشگری اصفهان بپردازیم. معرفی استارتاپ‌های حوزه گردشگری اصفهان ادامه‌دار خواهد بود و در شماره‌های بعدی نیز به معرفی آن‌ها خواهیم پرداخت تا شهروندان اصفهانی از خدمات مختلف این کسب‌وکارهای نوپا مطلع شوند و ارگان‌ها و سازمان‌های متولی نیز برای توسعه فعالیت این استارتاپ‌ها حمایت‌های لازم را انجام دهند. آنچه در این شماره می‌خوانید، معرفی سه استارتاپ فعال در حوزه گردشگری اصفهان است که علاوه بر معرفی خدماتشان از دغدغه‌ها و مهم‌ترین مطالبه‌هایشان نیز می‌گویند.

ورود چهارهزار گردشگر به ایران با تب پرشیا
هادی ناجی مدیرعامل تب پرشیا :مجموعه تب پرشیا از سال 97 راه‌اندازی شده است. این مجموعه با سه نفر بنیان‌گذار تأسیس و به یک تیم 15نفره قبل از دوران کرونا تبدیل شد. استارتاپ تب پرشیا رتبه اول تریپ وایزر ایران را دارد. تا قبل از دوران کرونا حدود سه‌هزار و 500 تا چهارهزار گردشگر وارد ایران کردیم؛ اما هم‌زمان با کرونا بحث گردشگری مختل شد. در این دوران برای بردن تورهای خارجی فعالیت نداشتیم؛ عملا تعداد مسافران خارجی هم کمتر شد. به‌تدریج درزمینه تولید محتوا فعالیتمان را افزایش دادیم، روی زیرساخت‌ها سرمایه‌گذاری کرده و دوره مدیکال توریست را در دوران کرونا شروع و شرکتمان را در قالب آژانس مسافربری رسمی تأسیس کردیم. نهایتا در آبان 1400 شرایط بهتر شد و مسافران خارجی به ایران آمدند. از آبان تا پایان مرداد بیش از دوهزار گردشگر را وارد ایران کردیم. تب پرشیا برخلاف آژانس‌های مسافربری قدیمی، خدماتش را به‌صورت جزئی‌تر و گسترده‌تر ارائه می‌کند. این خدمات شامل ارائه ویزا، بیمه مسافرتی، بلیت اتوبوس، هواپیما، قطار، کشتی، ترانسفرهای شهری، کارت بانکی شبکه شتاب، اجاره ماشین، رزرو هتل، تورهای نیم‌روزه، یک‌روزه، تورپکیج و تورهای تجربی ازجمله آشپزی و  حمام ایرانی در سراسر ایران از طریق نت‌ورک راهنمایان است. تب پرشیا برند کاملا شناخته‌شده‌ای بین مسافران خارجی است که وارد ایران می‌شوند. در شبکه‌های اجتماعی محتواهای زیادی درباره ایران، فرهنگ ایران و… معرفی کردیم و این موضوع باعث شده است بستر مناسبی برای ورود گردشگران خارجی به ایران باشیم. پشتیبانی مسافران به‌صورت شبانه‌روز و در کل روزهای هفته و تعطیل از طریق واتساپ، چت‌آنلاین روی سایت و ایمیل از مزیت‌های پشتیبانی استارتاپ تب پرشیا به‌شمار می‌رود. در تمامی شهرها و روستاهای ایران خدمات ارائه می‌دهیم و تور اجرا می‌کنیم. بیش از 300 همکار مستقیم و غیرمستقیم شامل راهنماها، راننده‌ها و… نیز در این استارتاپ فعالیت می‌کنند. قوانین دست‌وپاگیر بزرگ‌ترین چالش استارتاپ‌ها به‌شمار می‌رود. اگر مجموعه‌ای بخواهد به‌صورت قانونی فعالیت کند، باید حداقل دو سال زمان بگذارد. حدود دو سال از سال‌های میانی فعالیت تب‌ پرشیا به چانه‌زنی با ارگان‌های مربوط اختصاص یافت. متأسفانه مدیران ما به‌روز نیستند و از دنیای گردشگری عقب‌اند؛ به همین خاطر از مشکلات نیز آگاهی ندارند و در ارزیابی تیم‌های جوان استارتاپی درست عمل نمی‌کنند. استارتاپ ما دو سال با سازمان میراث و گردشگری درگیر بود و درنهایت از طریق وزیر و معاونان وزیر و کارشناسان میراث آن‌ها را قانع کردیم که صلاحیت لازم را برای دریافت مجوز داریم. گردشگری رشته‌ای بین‌سازمانی بوده و درگیر مشکلات زیادی است. این ارگان‌ها به‌نوعی مدعی هستند که در حوزه گردشگری حرفی برای گفتن دارند؛ ولی با یکدیگر تعامل خوبی ندارند و این باعث می‌شود تصمیم‌گیری‌هایی داشته باشند که نتوانند به مسافران خارجی آن‌طور که بایدوشاید خدمات مناسبی ارائه دهند. وزارت راه و شهرسازی متصدی امور بلیت‌هاست. این وزارتخانه با تصمیم‌های اخیرش درباره صدور بلیت هواپیما باعث شد مسافران خارجی با مشکل خرید بلیت هواپیما مواجه شوند. پیش‌تر از طریق سامانه‌های فروش بلیت مانند علی‌بابا، مستربلیت و… برای مسافران خارجی بلیت خریداری می‌شد؛ ولی الان این وب‌سایت‌ها از فروش بلیت منع شده‌اند؛ بنابراین مسافران خارجی باید به ایرلاین‌ها مراجعه کنند. ایرلاین‌های ایرانی چون زیرساخت‌های لازم را درزمینه «آی تی» ندارند، با ریزش در فروش بلیت به مسافران خارجی مواجه شده‌اند. در کمال تأسف تصمیم‌های لحظه‌ای بخش گردشگری را با مشکلات زیادی مواجه کرده است. در حال حاضر مسافران باید  بلیت قطار  را صرفا از شرکت رجا خریداری کنند؛ این در حالی است که قبلا بلیت قطار را از وب‌سایت‌های ایرانی خریداری می‌کردند. اختلاف‌ها بین ارگان‌های ذی‌ربط در حوزه گردشگری زیاد است و فعالان استارتاپی به جای اینکه بیشتر در قالب تبلیغات بتوانند ایران را معرفی کنند، بیشتر از 80درصد انرژی‌شان باید به حل مشکلات داخلی اختصاص یابد. در اصفهان سازمان‌هایی همچون شهرداری، استانداری، میراث و گردشگری و اتاق بازرگانی مدعی هستند در این بخش فعال‌اند؛ ولی اختلاف‌های زیادی در این بخش دارند و به جای اینکه اتفاق خوبی در بحث گردشگری اصفهان بیفتد، در حال تخریب یکدیگر هستند.
 
جست‌وجوگر هوشمند خدمات گردشگری
محمدصادق حیدری مدیرعامل استارتاپ رادار:رادار یک جست‌وجوگر هتل، اقامتگاه و بلیت هواپیماست که سایت‌ها و آژانس‌های فروشنده و تأمین‌کننده را جست‌وجو کرده و امکان مقایسه و خرید بلیت هواپیمای ارزان و رزرو اقامتگاه را فراهم می‌کند. زمانی که افراد به دنبال خرید بلیت هواپیما، رزرو هتل یا اجاره ویلا هستند، وارد یک سایت فروش آنلاین شده، جست‌وجو کرده و بلیت خود را رزرو می‌کنند؛ اما با کمک جست‌وجوگر رادار می‌توانند ده‌ها و صدها آژانس مسافرتی آنلاین و وب‌سایت فروش بلیت و رزرواسیون هتل را یکجا جست‌وجو کنند؛ همچنین می‌توانند قیمت بلیت فروشنده‌ها را مقایسه کرده و درنهایت ارزان‌ترین‌ها را خریداری کنند. رادار به‌صورت کامل و صددرصد تمامی پروازهای داخلی، هتل‌ها و اقامتگاه‌ها و ویلاها را پوشش می‌دهد و با یک کلیک تمامی این فروشنده‌ها را جست‌وجو می‌کند؛ از آژانس‌های چارترکننده تا آژانس‌های کوچک‌تر. این استارتاپ خدمات و قیمت هتل‌ها و… را مقایسه و نظرهای مشتریان درباره هتل‌های ایران، اقامتگاه‌ها و پروازها را گردآوری و تحلیل می‌کند. این تحلیل داده‌ها در اختیار صاحبان هتل‌ها قرار می‌گیرد. آن‌ها نیز نقاط ضعف را پیداکرده و برای بهبود این ضعف‌ها تلاش می‌کنند. مشکل اصلی گردشگری دیجیتال در حوزه جذب سرمایه است. سرمایه‌گذارها به اکوسیستم شهرستانی ورود پیدا نمی‌کنند. صندوق‌های سرمایه‌گذاری در پروژه رادار خواستار این بودند که برای پروژه رادار سرمایه‌گذاری کنند؛ ولی مبلغ سرمایه‌گذاری آن‌ها حدود 50میلیون یا 100میلیون بود که رقم پایینی است. متولیان دولتی و حاکمیتی نیز به سمت‌وسوی راه‌اندازی شتاب‌دهنده می‌روند؛ ولی متولیانی که در این حوزه کار می‌کنند، تجربه فعالیت‌های استارتاپی نداشته‌اند؛ به‌عنوان‌مثال، اتاق بازرگانی روی توانمندسازی کودکان و نوجوانان کار کرده و مدیر برای شتاب‌دهنده‌ها تعیین می‌کند؛ این در حالی است که مدیران شتاب‌دهنده در اتاق بازرگانی و شهرداری اصفهان یک استارتاپ هم نداشته‌اند؛ بنابراین درکی از اینکه یک استارتاپ‌ چگونه شکل می‌گیرد و چالش‌های این استارتاپ‌ها چه مواردی است، وجود ندارد. بزرگ‌شدن استارتاپ‌ها نیازمند تأمین مالی است. متأسفانه فضای سرمایه‌گذاری اصفهان، استارتاپی نیست. بخش حاکمیتی نیز بیشتر ترجیح می‌دهد ملک خریداری کرده یا روی کارخانه‌ها و… سرمایه‌گذاری کند. حجم سرمایه‌گذاری روی علی‌بابا حدود 500 میلیارد تومان بوده، ولی حجم سرمایه‌گذاری روی مستر بلیت صفر بوده است. در تهران، علی‌بابا با سرمایه شهرداری و معاونت علمی ریاست‌جمهوری در کارخانه نوآوری مستقر شده است. متأسفانه اصفهان آخرین استانی است که اقدام به راه‌اندازی کارخانه نوآوری کرده و متأسفانه در حمایت از استارتاپ‌ها فضای سطحی و دم‌دستی دارد.
 
تلفیق آموزش و بازی برای رونق گردشگری
علی افشاری مدیر بازاریابی پوآرو: پوآرو اولین پلتفرم بازی‌های محیطی است که برای اولین‌بار در ایران اجرایی شده است؛ بازی‌هایی که در یک لوکیشن خاص، اجرایی شده و با کمک اپلیکیشن یک‌سری مراحل برای هر لوکیشن تعریف می‌شود. این مراحل از جنس ماجراجویی است؛ مانند پیداکردن یک مجسمه، پیداکردن یک شیء، حل یک معما و… . 
با استفاده از این بازی‌ها داستان‌ها و روایت‌های مختلف درباره مکان‌ها توضیح داده می‌شود؛ به‌عنوان‌مثال، یک بازی با عنوان روایت چهارباغ در این اپلیکیشن وجود دارد و در قالب آن، تعدادی مرحله از لوکیشن مدرسه چهارباغ تا لوکیشن کاخ جهان‌نما تعریف شده است. افراد از این مراحل بازی به‌تدریج با حل معما و پیداکردن المان‌ها جلو می‌روند و در این مسیر داستان‌هایی نیز درباره این مجموعه‌ها به گوششان می‌رسد. درواقع یک‌سری اطلاعات در قالب بازی و داستان به افراد مختلف ارائه می‌شود؛ به‌عنوان‌مثال، در چهاربارغ تعدادی تابلو مربوط به آب و فاضلاب قدیم است که این تابلوها بیش از صد سال قدمت دارند. در بازی‌هایی که طراحی شده است، به افراد سرنخ می‌دهیم طی مسیر بازی المان‌هایی را مشاهده کنند که تا الان با آن‌ها مواجه نشده‌اند؛ همچنین داستان‌هایی که جنبه آموزشی دارد، به افراد منتقل می‌شود. این داستان‌ها درباره مکان‌ها و همچنین آموزش‌هایی است که فارغ از محیط در اختیار افراد قرار می‌گیرد. وقتی آموزش با بازی همراه شود، راحت‌تر پذیرفته می‌شود و به یاد می‌ماند. هدف بعدی ما نیز تبلیغات مارکتینگ، به‌ویژه برای کسب‌وکارهای محلی است که داخل لوکیشن بازی‌ها ارائه می‌شود. افراد به واسطه بازی لوکیشن‌های مختلف شهر را می‌گردند. این مسئله باعث می‌شود افرادی که در شهر اصفهان هستند و ممکن است از مکان‌ها اطلاع نداشته باشند، از این لوکیشن‌ها اطلاع پیدا ‌کنند و این موضوع به رونق چرخه گردشگری کمک می‌کند؛ همچنین برای افرادی که خارج از شهر اصفهان هستند، مسیرهای گردشگری تعریف می‌شود؛ به‌عنوان‌مثال، یک نفر تصمیم می‌گیرد وارد شهر اصفهان شود و از تعدادی مجموعه در زمان مشخص بازدید کند. ما با توجه به زمانی که در اختیار این فرد قرار دارد و با توجه به لوکیشن‌هایی که مدنظرش است، با این اپلیکیشن‌ها خدمات موردنیاز را به او ارائه می‌کنیم. یک‌سری افراد به‌واسطه بازی می‌توانند لوکیشن‌ها را بشناسند. در مسیر بازی‌ها نقاط گردشگری معرفی شده و مکان‌ها در بازی به یکدیگر متصل می‌شوند. دراین‌بین با چالش‌هایی نیز مواجه هستیم. مهم‌ترین چالش فعالان استارتاپی در حوزه اطلاع‌رسانی است. کار ما نیازمند فرهنگ‌سازی است. شهرداری اگر بتواند به این پروژه‌ها ورود کند و حمایت لازم را انجام دهد، به کسب‌وکارهایی که اطراف بناها هستند، کمک می‌کند. برای این بازی‌ها نیازمند مجوزهایی هستیم؛ ولی برخی مجموعه‌ها با ما همکاری نمی‌کنند؛ به همین دلیل به‌سختی می‌توانیم بازی‌هایمان را گسترش دهیم. مطالبه ما این است که شهرداری و ارگان‌های مرتبط با گردشگری ازنظر فرهنگ‌سازی و تأمین مالی حمایت لازم را برای راه‌اندازی بازی‌ها داشته باشند. اگر این اتفاق بیفتد و یک ارگان به‌صورت ویژه روی این بازی‌ها سرمایه‌گذاری کند، گردشگری درون‌شهری متحول می‌شود. ما برای توسعه نرم‌افزارها و بازی‌ها نیازمند تأمین منابع مالی هستیم.