اما عزت نفس حالت یا جوششی درونیست که از درون انسان برمیخیزد و انسان را به کارهای شگرفی در زندگی فردی و اجتماعی دعوت میکند. به بیان دیگر، چگونگی احساسمان درباره خودمان را عزت نفس میگویند. مطلوب است بدانیم که تربیت افراد برپایه عزتمندیست. اگر فرد با عنصر «عزت» پرورش و رشد پیدا کند، پیوسته و در هر شرایطی مقاوم و شکستناپذیر خواهد بود؛ بنابراین عزتنفس، عاملی سازنده در جهت خودتأییدی انسان محسوب میشود.هر انسانی دارای ویژگیها، ظرفیتها و استعدادهای منحصربهفردی است. زمانی که فرد از ظرفیتهای وجودیاش آگاهی یابد، این امر منجر میشود خودش را با تمام وجود بپذیرد. کسی که خود را با تمام عیبها، نقصها، نقاط قوت و ضعفش بپذیرد و وجود خود را از خودمحوری پاک کند، به نتیجهای جز همخوانشدن اندیشهها و افکار با اعمال و رفتارهایش نخواهد رسید.از دیگر ویژگیهای عزتمندی این است که صاحب آن از حیث اخلاقی، انسانی ایدئال خواهد بود؛ تا جایی که دیگران در تعاملهای اجتماعی به ارتباط با او تمایل دارند و بهخاطر این صفت به او نزدیک میشوند و بهعنوان انسان قابلستایش و محترم در بین مردم جامعه شناخته میشود. کسی که عزتنفس را در وجودش تقویت کند، موفقیت و پیروزی را از آن خود کرده است و شادی عمیقی در او ایجاد میشود که برگرفته از همین عزتنفس و کیفیت چگونه زیستن اوست.یکی دیگر از نکاتی که در رابطه با عزتنفس میتوان به آن اشاره کرد، این است که عمق پایداری آن تنها مربوط به یک نسل نمیشود؛ بلکه تمام اعصار را شامل میشود. مصداق کامل و بارز عزتمندی، وجودِ مبارک امامحسین(ع) است که دارای بالاترین مرتبه عزتنفس بودند. امامحسین(ع) در گودال قتلگاه در جایی که اوج مصیبتها و بلاها بود، به واسطه عزتنفس، رضایت عمیقی در خصوص امتحان و ابتلای الهی در وجود خویش احساس کردند. در لحظههای آخر که شمر روی سینه اباعبداللهالحسین(ع) نشسته بود تا سر از تن ایشان جدا کند، نشاط و بهجت و خوشحالیِ درونی در قلب امام پرتوافشانی میکند. امام سر به آسمان بلند میکنند و میفرمایند: الهی رضا به رضائک…
درواقع این عملِ امام ناشی از استقلال و حریتی است که ثمره در عزت نفس ایشان دارد. عزتبخشی و عزتآفرینی از اهداف تربیتی پیامبران و امامان معصوم بوده و دارای آثار تربیتی فراوانی است. مهمترین آثار تربیتی خصلت عزتمندی امامحسین(ع) در نسل امروز عبارتاند از:
احساس ارزشمندی
با توجه به الگوبودن امامحسین(ع) برای تمام اعصار و نسلها، زمانی که جوان و نوجوان ما به تأسی از امامحسین(ع) احساس ارزشمندی را در وجودش تقویت کند، دیگر خودش را کوچک نمیشمارد و در عصر رسانه، مرعوب زیباییهای سمعی و بصری، فضای مجازی و حقیقی جامعه نمیشود.
تقویت اراده و خودباوری
همانگونه که امامحسین(ع) از اراده و خودباوری برخوردار بودند، کسی هم که با امامحسین(ع) انس گیرد، امید و خودباوری در درونش ارتقا مییابد. یکی از اثرات خودباوری در نسل کنونی این است که فرد را به سمت تولید علم حرکت میدهد؛ تاجاییکه اقتصاد مقاومتی کشور را نیز تضمین میکند.
تقویت هنجارهای اخلاقی
از دیگر شاخصههای عزتمندی این است که این افراد به هنجارهای اخلاقی توجه دارند. چنین انسانهایی وقتی برای خودشان شأنیت قائل هستند، دیگر تسلیم ناهنجاریها و ضدارزشها نمیشوند. علاوه بر این، وقتی جوانان برای ارزشها و هنجارها اهمیت قائل شوند، به کمی و کیفیت ارتباطاتشان در متن خانواده نیز اهمیت میدهند و در این راستا از هیچ تلاشی دریغ نمیکنند.
طاغوتستیزی
عزت نفس اهرمی است که اگر در دل و جان جوانهای ما نفوذ کند، باعث میشود در برابر طاغوتیان و یاغیان زمانه سرخم نکنند. ما هماکنون مصداق عینی آن را در جوانهای یمنی و فلسطینی نظارهگر هستیم که چگونه در مقابل رژیم صهیونیستی اینچنین غیورمندانه ایستادگی میکنند.بنابراین کلیدیترین راهکار عملی برای رسیدن به عزتمندی، افزایش ایمان است؛ زیرا معیار و سنجش ایمان، میزان برخورداری از کرامت و عزت نفس است و ثمره این ایمان در افکار و اندیشهها و احساسات و رفتارها بروز و ظهور میکند. امامحسین(ع) بهعنوان سالمترین شخصیت، بهترین و زیباترین رویداد تاریخ را رقم زدند و این نشاندهنده ایمان والای ایشان است.